NOS Nieuws•vandaag, 15:56

  • Arjen van der Horst

    correspondent Verenigd Koninkrijk

  • Arjen van der Horst

    correspondent Verenigd Koninkrijk

Twee partijkopstukken van Reform UK zijn opgestapt na een nieuw schandaal over partijdonaties. Uit geheime opnames blijkt dat Dan Jukes en James Orr mogelijk illegale donaties bespraken.

De opnames werden gemaakt door Verbatim, een onderzoekscollectief dat is opgericht door journalisten van het Centre for Climate Change Reporting. De Britse zender Channel 4 controleerde de beelden op echtheid en besloot de bevindingen(opent in nieuw venster) donderdag te publiceren.

Reform UK zou eerder dit jaar drie peilingen hebben laten uitvoeren. De kosten, 32.500 pond (38.000 euro), werden vergoed door een Amerikaans bedrijf. Maar dat bedrijf was opgezet door de onderzoeksjournalisten van Verbatim. Zij deden zich voor als een Amerikaanse zakenman en zijn zoon, die zou wonen in het Verenigd Koninkrijk.

Mogelijk kieswet overtreden

De partij van Nigel Farage overtrad mogelijk meerdere regels. Nergens had Reform UK duidelijk gemaakt dat de partij de opdrachtgever was, terwijl dat volgens de kieswet wel moet. Britse media schreven vervolgens over de inhoud van de drie peilingen alsof het onafhankelijke peilingen waren.

Ook de financiering van de peilingen is mogelijk problematisch. Volgens de Britse wet geldt de financiering door een bedrijf als een donatie in natura en die moet als zodanig opgegeven worden bij de Britse Kiescommissie. Reform UK heeft dat voor zover bekend nooit gedaan. Ook zijn partijdonaties van buitenlandse personen of bedrijven illegaal.

Tijdens de opnames zegt Orr dat hij weet dat de constructie niet door de beugel kan. “Technisch is het een donatie in natura. Maar gaat iemand hier achter komen? Ik zal je vertellen: natuurlijk niet. In werkelijkheid kun je er makkelijk mee wegkomen.”

De Britse Kiescommissie fungeert als waakhond voor partijdonaties. Orr noemt de commissie “compleet waardeloos” en “dom en ineffectief”.

Strafrechtelijk staartje

Tijdens latere opnames bespreken de onderzoeksjournalisten een vervolgdonatie van een half miljoen pond (580.000 euro) aan Reform UK. Die donatie komt dan op naam van de Britse zoon, maar het geld wordt in werkelijkheid overgemaakt door de Amerikaanse vader. Ook die constructie is volgens de Britse wet illegaal.

In een eerste reactie donderdagavond ontkende Reform UK dat het de wet had overtreden. De partij zei dat ze “het doelwit waren van een hoax die is uitgevoerd door in het buitenland gefinancierde klimaatactivisten”.

Later besloot de partij alsnog een intern onderzoek te beginnen en stapten Jukes en Orr op. “We geven geen verder commentaar zolang dit onderzoek loopt”, staat in een verklaring.

Dit kan nog een strafrechtelijk staartje krijgen voor de partij van Farage. Labour en de Liberaal Democraten hebben aangifte gedaan. De politie zegt in een reactie zich te buigen over alle bevindingen.

Farage al eerder in opspraak

De onthullingen komen op een pijnlijk moment voor Reform UK. Het jaarlijkse partijcongres is net begonnen, maar het schandaal lijkt het congres volledig te overschaduwen.

De partij ligt al langer onder het vergrootglas vanwege dubieuze donaties. Eerder dit jaar kwam Nigel Farage in opspraak toen bekend werd dat een cryptomiljardair 5 miljoen pond (5,8 miljoen euro) had overgemaakt aan Farage. De leider van Reform UK heeft dit bedrag nooit opgegeven als donatie.

Farage heeft altijd volgehouden dat hij zich keurig aan alle regels heeft gehouden. Volgens hem ging dit niet om een partijpolitieke donatie, maar om een persoonlijke gift om zijn beveiliging te financieren. Een parlementaire commissie doet onderzoek naar de miljoenendonatie.