Sinds het begin van de jaren tachtig leefden in de stallen van Wim van Dam (60) duizenden varkens en tienduizenden kippen. Maar de boer uit Eursinge heeft het na ruim veertig jaar gehad. Hij liet zich als ‘piekbelaster’ van het Dwingelderveld voor ruim een miljoen euro uitkopen.
De grond achter het huis van Wim van Dam is zwart. Een verdwaalde landbouwmachine staat nog op het terrein, verder doet niets meer herinneren aan de (pluim)veehouderij die hier decennia stond. In juli vorig jaar ging het laatste dier de stal uit. Daarna gingen de gebouwen tegen de vlakte.
De sloopkogel markeerde het einde van een tijdperk van bijna een halve eeuw. Als jonge boer was hem niets te gek, soms met werkweken van tachtig uur. Nu, als zestiger, is het klaar. “Fysiek en mentaal”, zegt hij. “Altijd maar ‘aan’ moeten staan, daar had ik het wel mee gehad.”
Van Dam boert vlak bij het Dwingelderveld. Juist het natuurgebied, waarvoor hij altijd extra aandacht moest hebben, bood hem een uitweg. Als ‘piekbelaster’ kwam hij in aanmerking voor een subsidie van het Rijk voor het beëindigen van de veehouderij. De neerslag van stikstof (ammoniak) van zijn boerderij op het Natura 2000-gebied was meer dan 2.500 mol, een voorwaarde om het geld te krijgen.
Het doel van de subsidie (Lbv-plus) is de stikstofneerslag op kwetsbare natuur in Natura 2000-gebieden snel naar beneden te brengen. Zo moet de natuur herstellen, waartoe Nederland verplicht is. Aan de hand van het aantal vierkante meters in de stallen, de leeftijd van de gebouwen, vervallen (dier)rechten en de kosten voor de sloop wordt de hoogte van de subsidie vastgesteld.
Voor Van Dam gaat het volgens hem om een bedrag van ruim een miljoen euro. Hij betaalt de sloop ermee en er gaat nog vennootschapsbelasting van af. Al met al vindt hij het weinig, omdat zijn nieuwste stal niet voldoet aan de voorwaarden van de subsidie, omdat stallen minstens vijf jaar onafgebroken in gebruik moeten zijn. Was de stal twee maanden eerder gebouwd, dan was die wel in aanmerking gekomen voor subsidie en zou het uitkoopbedrag tonnen hoger zijn geweest.
Van Dam overwoog al enige tijd om te stoppen. Hij deelt het terrein met zijn twee jaar oudere broer Jan, ook een ‘piekbelaster’. Jan hakte eerder de knoop door om te stoppen. Daarna werd het voor Wim makkelijker om daarin mee te gaan, ook omdat er in de familie geen opvolgers klaar stonden.
Tekst gaat verder onder de foto