‘Ik ben complex, diepzinnig en lichtelijk ontvlambaar. Ik laat niemand mijn persoonlijkheid ontleden.’ Het is de veelzeggende eerste zin die Chevy Chase (1943) uitspreekt in I’m Chevy Chase and You’re Not, een documentaire over hem die precies dat probeert. Het is een interessant gegeven: een komiek die berucht is om zijn harde humor én zijn nare karakter laat zich doorlichten door een documentairemaker die juist zijn reflectieve kant naar boven probeert te halen.
Want wie is Chevy Chase precies? Volgens Hollywoodcollega’s als Martin Short en Dan Aykroyd was hij de drijvende kracht achter het succes van de eerste seizoenen van Saturday Night Live, juist omdat hij zo behendig het randje opzocht. Dat hij dat randje geregeld ver overschreed, met als dieptepunt een handgemeen met collega Bill Murray, is ook kenmerkend voor zijn reputatie.
Vervolgens horen we over zijn moeilijke jeugd en zien we zijn dochters geëmotioneerd raken wanneer ze het hebben over het hartfalen waardoor de acteur in 2020 bijna zijn leven verloor en blijvende hersenschade opliep. Soms speelt hij als een vriendelijke oude man sentimentele pianoakkoorden en mijmert hij over zijn gloriedagen. Even lijkt er voorzichtig begrip voor de acteur te ontstaan, maar Chase was, is en blijft een ontzettend nare man, en dat wordt in de documentaire keer op keer duidelijk.
Zo noemt hij regisseur Marina Zenovich, die eerder bekroonde documentaires maakte over Robin Williams en Roman Polanski, ‘niet slim genoeg’ om hem te doorgronden. Later noemt hij haar lacherig ‘een bitch’ omdat zij hem vraagt een zin volledig te herhalen. Ook wanneer hij geconfronteerd wordt met zijn homofobe opmerkingen tegen SNL-collega Terry Sweeney schiet Chase in de aanval: ‘Mijn herinnering is dat hij liegt.’
Gek genoeg blijft hem, ondanks de vele niet-flatterende anekdotes, alsnog veel bespaard. Niet omdat de schandalen worden overgeslagen, maar omdat de mensen die hij echt pijn heeft gedaan nauwelijks aan het woord komen. Zo wordt in de documentaire zijn veelbesproken ontslag bij de serie Community na een racistische uitspraak alleen besproken door regisseur Jay Chandrasekhar en niet door anderen uit de cast.
Vernieuwend qua vorm is de documentaire niet: I’m Chevy Chase and You’re Not voert ons chronologisch langs de hoogte- en dieptepunten, begeleid door talking heads. Toch is de documentaire fascinerender dan een visuele Wikipediapagina: een voortdurend gevecht tussen wie Chase denkt te zijn en hoe anderen hem zien. Hij mag dan wel een ingewikkeld en diepzinnig mens zijn, maar zijn onaangename kant is opvallend eenvoudig te herkennen.
I’m Chevy Chase and You’re Not
De documentaire wordt uitgezonden op vrijdag 12 september om 20.15 – 21.50 uur op NPO 2 Extra.