Van de kerk in het noordoosten van Canada rest slechts een hoop puin en verwrongen staal. Hoewel het gebouw leegstond, had het voor de lokale rooms-katholieke gemeenschap grote betekenis. De brand werd volgens de Canadese politie opzettelijk aangestoken. Kort erna werd de 68-jarige Gilles Mallet gearresteerd en aangeklaagd wegens brandstichting. De autoriteiten hebben geen mededelingen gedaan over een mogelijk motief.
„,Christenen zijn wellicht de groep die het vaakst het slachtoffer is van haat en geweld”
Pierre Poilievre, leider van de Conservatieve Partij in Canada
Pierre Poilievre, leider van de Conservatieve Partij en oppositieleider, ziet de brand niet als een op zichzelf staand incident. Volgens hem maakt deze deel uit van een breder patroon van religieus gemotiveerde aanvallen in Canada. „Honderd kerken zijn inmiddels afgebrand. Christenen zijn wellicht de groep die het vaakst het slachtoffer is van haat en geweld”, zei hij onlangs. Tegelijk voegde hij eraan toe: „Het is natuurlijk niet politiek correct om dat te zeggen. Elk geloof heeft het recht om in vrede te kunnen bidden.”
Poilievre heeft politici van de Liberale Partij er herhaaldelijk van beschuldigd de ogen te sluiten voor geweld tegen christenen. Een onderzoek van de conservatieve denktank True North documenteerde in 2025 in totaal 123 gevallen van brandstichting of vandalisme bij kerken sinds 2021. True North houdt sinds 2021 gegevens bij over aanvallen op kerken.
Samenzweringstheorieën
De cijfers zijn echter omstreden. Het onderzoek leidde tot een felle discussie in het Lagerhuis. Het liberale parlementslid John-Paul Danko beschuldigde conservatieve collega’s die de cijfers van True North aanhaalden ervan „samenzweringstheorieën te herhalen”. Hij drong er bij de regering op aan zich te richten op „echte haatmisdrijven” in plaats van „citaten van extreemrechtse, zogenaamde alternatieve nieuwsbronnen” aan te halen.
Danko noemt antisemitische intimidatie een dringender probleem. „Ik heb het over Joodse leden van mijn gemeenschap die hun Joodse identiteit in het openbaar verbergen, dát is de haat waar we het over hebben”, zei hij.
Die kritiek wordt gedeeltelijk ondersteund door cijfers van Statistics Canada. Daaruit blijkt dat het merendeel van de door de politie in 2023 geregistreerde haatmisdrijven tegen religieuze groepen was gericht tegen joden en moslims. Van de 1284 religieus gemotiveerde haatmisdrijven hadden er 900 betrekking op joden en 211 op moslims. Het totale aantal steeg met 67 procent ten opzichte van 2022.
Ook tegen rooms-katholieken nam het aantal geregistreerde haatmisdrijven vanaf 2021 aanvankelijk sterk toe. Dat gebeurde tegen de achtergrond van de ophef over mogelijke kindergraven bij voormalige rooms-katholieke residentiële scholen. Volgens Statistics Canada werden in 2020 in totaal 43 door de politie geregistreerde haatmisdrijven tegen rooms-katholieken gemeld. In 2021 steeg dat aantal tot 155. Daarna nam het weer af.
Daarmee is echter nog niet gezegd dat de brandstichtingen bij kerken onderdeel zijn van een bredere campagne tegen christenen. Bij verschillende branden is het motief onbekend en sommige branden bleken niet het gevolg van brandstichting. Zo heeft onderzoek in eerdere gevallen uitgewezen dat berichten op sociale media waarin moslims of andere groepen verantwoordelijk werden gehouden, niet door de feiten werden ondersteund.
Ook bij de brand in Saint-Simon is op dit moment geen religieus motief vastgesteld. De politie heeft alleen bekendgemaakt dat de brand opzettelijk is aangestoken en dat Gilles Mallet daarvoor is aangeklaagd. Het onderzoek loopt nog.
Minimumstraf
De politieke discussie over de bescherming van gebedshuizen gaat ondertussen verder. Conservatieve parlementsleden dienden in 2024 een wetsvoorstel in dat een verplichte minimumstraf van vijf jaar zou invoeren voor iemand die voor de eerste keer brand sticht in een gebedshuis. Voor recidivisten zou de minimumstraf zeven jaar bedragen. De behandeling van het voorstel kwam echter stil te liggen nadat Justin Trudeau in januari 2025 zijn aftreden aankondigde en het parlement werd geschorst. Het wetsvoorstel is sindsdien niet opnieuw voorgelegd.