Krijgt heel Drenthe code oranje vanwege zware onweersbuien, terwijl het in Emmen nauwelijks regent? Of geldt er code rood voor gladheid, terwijl je in Assen gewoon veilig de weg op kunt? Dat soort situaties moeten vanaf vandaag minder vaak voorkomen.

Het KNMI waarschuwt niet langer per provincie, maar voor kleinere gebieden. Zo wordt duidelijker waar er precies gevaarlijk weer wordt verwacht.

Tot nu toe kregen inwoners van een hele provincie dezelfde waarschuwing, ook als het gevaarlijke weer maar een deel van die provincie trof. Dat kan verwarrend zijn, vindt ook het KNMI. De weerdienst wil met de nieuwe manier van waarschuwen voorkomen dat mensen onnodig een weeralarm krijgen, terwijl inwoners in het gebied waar het wel gevaarlijk wordt juist beter moeten weten waar ze aan toe zijn.

Op de waarschuwingskaart van het KNMI zie je vanaf vandaag niet meer hele provincies rood, oranje of geel kleuren. In plaats daarvan worden kleinere gebieden ingetekend. Zo kun je op de kaart inzoomen en precies zien of jouw woonplaats binnen het gebied valt waarvoor een waarschuwing geldt. Dat kan via de website van het KNMI en de KNMI-app. Met die app kun je ook meldingen ontvangen voor je eigen locatie of voor andere plaatsen.

De nieuwe manier van waarschuwen geldt voor verschillende soorten gevaarlijk weer. Van gladheid en zware regen tot hitte, mist, sneeuw, onweer en harde windstoten. Verschillende waarschuwingen kunnen tegelijkertijd gelden. Zo kan er in een groot deel van Nederland code geel zijn vanwege de hitte, terwijl alleen in een kleiner gebied code oranje geldt voor zware onweersbuien. Je ziet dan op twee verschillende kaarten waar je rekening mee moet houden.

Dat de provinciegrenzen niet altijd een goed beeld geven van het gevaarlijke weer, bleek ook een paar jaar geleden. Op 24 augustus 2024 trokken zware onweersbuien over de provincie. Het KNMI had code geel afgegeven, maar in een brede strook tussen Meppel en Gieten knakten oude eiken om en kwamen boomtoppen naar beneden.

Net over de provinciegrens, in Overijssel, gold code oranje, terwijl daar uiteindelijk veel minder schade was. Het KNMI gaf destijds aan dat de buien een noordelijker pad kozen dan verwacht.

Met de nieuwe waarschuwingskaart kan het KNMI veel gerichter aangeven waar gevaarlijk weer wordt verwacht. Dat betekent niet dat schade of gevaar altijd precies te voorspellen is. Bij deze onweersbuien in 2024 was de exacte locatie tot het laatste moment onzeker. Maar de nieuwe indeling moet wel voorkomen dat een waarschuwing voor een hele provincie wordt afgegeven terwijl het risico zich vooral in een kleiner gebied voordoet.

Het KNMI waarschuwt voor gevaarlijk weer om mensen de kans te geven zich op tijd voor te bereiden. Dat is ook de reden voor de nieuwe werkwijze.

Als een waarschuwing voor een heel gebied geldt terwijl het gevaar maar op een klein deel daarvan wordt verwacht, kan dat onnodig voor onrust zorgen. Tegelijkertijd wil het KNMI juist de mensen bereiken die wel met gevaarlijk weer te maken krijgen.

Volgens RTV Drenthe-weerman Roland van der Zwaag werkt het KNMI met veel partners samen om een zo goed mogelijke weersverwachting neer te zetten en dus de lijn zo accuraat mogelijk te tekenen. Maar hij waarschuwt dat de gekozen lijn alsnog een door de mens getrokken lijn is. “De natuur bepaalt of het beton of asfalt bevriest.”

“Het kan zo zijn dat de code niet voor jouw dorp geldt, maar de gladheid er wel is.” Daarom blijft er volgens de weerman één ding heel belangrijk: “Blijf gewoon zelf kijken.”

De kleurcodes blijven hetzelfde. Bij code geel moet je alert zijn, bij code oranje voorbereid en bij code rood actie ondernemen. Ook de betekenis van de waarschuwingen verandert dus niet. Alleen het gebied waarvoor ze gelden, wordt nauwkeuriger aangegeven. Sinds mei mocht het KNMI al waarschuwingen voor kleinere gebieden afgeven. Vanaf vandaag wordt die mogelijkheid ook zichtbaar op de waarschuwingskaarten.