Terwijl de vraag naar rekenkracht en energie blijft groeien, onderzoekt China hoe datacenters efficiënter kunnen worden gekoeld in de zee. Chinese onderzoekers hebben namelijk het overgrote deel van de wereldwijde patenten op onderzeese datacenters in handen. Daardoor kunnen Chinese bedrijven een concurrentievoordeel hebben bij de ontwikkeling ervan.

China bezit namelijk maar liefst 80 procent van alle patenten voor onderzeese datacenters wereldwijd. Dat blijkt uit een onderzoek van twee Chinese wetenschappers, die 168 patenten analyseerden die tussen 2006 en 2026 zijn ingediend. De cijfers wijzen op een verschuiving in de technologische ontwikkeling: waar onderzoekers uit de Verenigde Staten, Noorwegen en Canada zich aanvankelijk vooral bezighielden met de bescherming van apparatuur onder water, richt China zich steeds meer op de bouw en het onderhoud van complete datacenters.

Andere landen en reden achter onderzeese datacenters

Zuid-Korea bezit ongeveer 17 procent van de onderzochte patenten. De overige patenten zijn verdeeld over onder meer de Verenigde Staten en Europa.

De belangstelling voor onderzeese datacenters heeft te maken met een van de grootste uitdagingen van de groeiende datacenterindustrie: warmteontwikkeling. Servers verbruiken grote hoeveelheden elektriciteit, waarvan een aanzienlijk deel uiteindelijk in warmte wordt omgezet. Om oververhitting te voorkomen zijn datacenters afhankelijk van ongelofelijk grote koelsystemen. Die kosten niet alleen geld, maar verbruiken zelf ook elektriciteit.

Onderzeese datacenters moeten dat probleem deels oplossen door gebruik te maken van het koude zeewater. De servers worden daarvoor ondergebracht in afgesloten, drukbestendige containers die op de zeebodem worden geplaatst. Via speciale koelsystemen wordt de warmte van de apparatuur overgedragen aan het omringende zeewater. Daardoor zijn mogelijk minder traditionele koelinstallaties nodig. De servers zelf verbruiken daarmee niet automatisch minder elektriciteit, maar de energie die nodig is om ze te koelen kan wel afnemen.

Van experiment naar commerciële toepassing

De technologie is niet nieuw, want Microsoft experimenteerde in 2018 al met Project Natick, een onderzees datacenter voor de kust van Schotland. Het project liep ongeveer twee jaar. Volgens Microsoft lag het aantal storingen bij de onderzeese installatie op slechts een achtste van dat bij vergelijkbare datacenters op land. Toch besloot het Amerikaanse technologiebedrijf de technologie niet commercieel uit te rollen. In 2024 bevestigde Microsoft dat het project was beëindigd.

Het betekent overigens niet dat China ook daadwerkelijk 80 procent van de technologie voor onderzeese datacenters bezit. Patenten zijn territoriaal gebonden en een groot aandeel daarin geeft een land niet automatisch wereldwijde controle over een technologie.

Wel laat het onderzoek zien dat China bezig is op een technologisch terrein dat mogelijk belangrijker wordt naarmate de vraag naar datacentercapaciteit verder groeit.