Ter gelegenheid van de 45ste, uitgeklede editie van het Nederlands Film Festival publiceren Het Parool en Filmkrant traditioneel de Filmbonzenlijst, met de mensen die het voor en achter de camera voor het zeggen hebben in het filmwereldje.

Legenda
1 = positie 2025
[1] = positie 2024
1x = aantal keer in de lijst sinds 1999

25 [–] 1x Nathalie Mierop (directeur SEE NL)
Nathalie Mierop is sinds begin 2024 het hoofd van SEE NL, een samenwerking tussen Eye Filmmuseum en het Nederlands Filmfonds, verantwoordelijk voor de internationale promotie van de Nederlandse film. Op het afgelopen filmfestival van Cannes had ze het over “a Dutch Wave, based on creativity and talent”. Er waren twee VR-producties, een paar minoritaire coproducties en één speelfilm (Rietland) te zien in de verschillende competities.

24 [–] 1x Johan Nijenhuis (regisseur, producent, kijkcijferkanon)
Op de vooravond van het vorige NFF riep Johan Nijenhuis in een open brief de minister van Cultuur op om “van film weer een kunstvorm voor iedere Nederlander te maken”. Het werd hem niet door iedereen in dank afgenomen, maar Nijenhuis blijft zich onverstoorbaar storten op “Nederlandse onderwerpen die invoelbaar zijn voor een breed publiek”. Afgelopen jaar regisseerde de koning van de Nederlandse romkom zijn 21ste, 22ste en 23ste film: Rokjesnacht, Dochters en Onze jongens 3 (die laatste samen met Aram van de Res). Nummers 24, Verliefd op Curaçao, en 25, Koude kant, staan voor 2026 op de rol. Nijenhuis is ook verantwoordelijk voor de kijkcijferhit Woeste grond, waarin de provincie zich een kriek lacht om stadse fratsen als havermelk. Tegelijkertijd wil hij de zwarte pieten in zijn jeugdfilm Bennie Stout uit 2010 met AI vervangen door roetveegpieten, omdat geen enkele streamer de film nu wil vertonen.

23 [–] 1x Martin Koolhoven (regisseur, scenarist)
De meest recente film van regisseur-scenarist Martin Koolhoven is de western Brimstone uit 2016. Sindsdien maakt hij plannen voor nieuwe films, zoals de ‘crimethriller’ Emerald Butterfly en De engelenmaker, gebaseerd op Stefan Brijs’ roman uit 2005. Koolhoven verbond zijn naam aan Big Bang Agency, een managementbureau voor acteurs, regisseurs, scenaristen, presentatoren en multi-talenten in de film-, theater- en entertainmentindustrie (“meer macht naar de makers”), én aan Bloeddorst #2, een bundeling horrorstrips van Nederlandse bodem. Daarnaast organiseert hij filmavondjes in Eye en duidt hij films op radio, televisie of de socials: “Film niet gezien, maar dit soort moreel gezeik is echt een belediging voor het medium”. Zijn commentaar onder een post van drie afscheidnemende consulenten van het Filmfonds die zich vooral hard hebben gemaakt voor diversiteit en inclusiviteit: “tsjonge jonge”.

22 [–] 1x Marleen Slot (directeur-producent Viking Film)
Met Viking Film wil producent Marleen Slot “verhalen vertellen waar het publiek zich sterk mee kan identificeren, door filmmakers met wie ze een nauwe band heeft”. Tot haar stal behoren Gouden Kalf-winnaars als Sacha Polak, Mascha Halberstad en Sven Bresser. Diens Rietland was de enige Nederlandse film in competitie op het afgelopen filmfestival van Cannes, is namens Nederland ingezonden naar de Academy Awards in de categorie International Feature Film en wordt gezien als een van de grote kanshebbers op de Gouden Kalveren. “De buzz is heel goed”, meldde Slot al voor de wereldpremière.

21 [–] 1x Guido van Gennep (cameraman en voorzitter DAFF)
Cameraman Guido van Gennep is voorzitter van de Dutch Academy For Film, die ruim 750 makers verenigt uit alle disciplines, die zich inzetten voor een sterke filmsector. De leden van de DAFF bepalen ook de nominaties en winnaars van de Gouden Kalveren voor speelfilms en lange documentaires (“Zoals dat ook gebeurt bij de Oscars en de BAFTA’s”) en dat zorgde ook dit jaar weer voor reuring. Er zou sprake zijn van belangenverstrengeling. “Nederland is natuurlijk een heel klein land”, reageerde Van Gennep. “Dus het is bijna onmogelijk om niet iemand in de commissie te hebben die niet bij een van de films betrokken was.” NFF-directeur Ido Abram: “Als je erbij had gezeten, had je gezien hoe netjes het is gegaan.”

20 [–] 1x Koji Nelissen & Derk-Jan Warrink (directeur-producent Keplerfilm)
Producenten en oude vrienden Koji Nelissen en Derk-Jan Warrink begonnen in 2016 samen Keplerfilm, dat aan de weg timmert met Nederlandse arthousefilms zoals Pink Moon en De jacht op Meral Ö en coproducties als Armand (eind vorig jaar bij de European Film Awards onderscheiden met de Prix Fipresci, de prijs voor de beste Europese ontdekking) en When the Light Breaks, die Evalotte Oosterop de Europese filmprijs in de categorie make-up opleverde. Keplerfilm produceerde tevens Voor de meisjes, de openingsfilm van het NFF, geregisseerd door Mike van Diem, die in 1998 de Oscar won met zijn speelfilmdebuut Karakter.

19 [–] 1x Victoria Warmerdam (scenarist, regisseur, Oscar-winnaar)
De Amsterdamse regisseur Victoria Warmerdam won dit voorjaar een Oscar voor haar 22 minuten durende zwarte komedie I’m Not a Robot, die in 2023 al in première was gegaan op het NFF (hoofdrolspeler Ellen Parren werd genomineerd voor een Gouden Kalf). “Of we nu winnen of niet, dit gaat ongetwijfeld dingen in beweging zetten”, zei haar partner en producent Trent al voor de uitreiking in Het Parool. “Voor Victoria, voor mij, en voor ons samen; dit gaat onze carrières zeker helpen.” Stap 1: Warmerdam en Trent behoren tot de ruim vijfhonderd nieuwe leden van de Academy en mogen vanaf de komende editie stemmen voor de Oscars.

18 [–] 1x Jamel Aattache (scenarist-regisseur-producent)
Op 23-jarige leeftijd schreef, regisseerde en produceerde Jamel Aattache zijn eerste low-budget speelfilm; de laatste jaren grossiert hij in kaskrakende publieksfilms, zoals De Tatta’s, De Tatta’s 2 (en De Tatta’s: De serie), Scotoe en De mannenmaker, met Katja Schuurman en vaste hoofdrolspeler Leo Alkemade. Laatstgenoemde zal, naast Guus Meeuwis, Huub Stapel en Bianca Krijgsman, ook weer te zien zijn in Champagne, die wordt geproduceerd door Aattache Films en in maart 2026 wordt verwacht in de bioscopen.

17 [–] 1x Cyriel Guds (scenarist-regisseur-producent)
Loverboy: Emoties uit, het in eigen beheer gemaakte speelfilmdebuut van schrijver, regisseur, producent en hoofdrolspeler Cyriel Guds, was de best bekeken Nederlandse film op Pathé Thuis en met 377.000 bezoekers de best bezochte Nederlandse bioscoopfilm tussen september 2024 en september 2025. Op het NFF krijgt de mix van Mocro maffia en een voorlichtingsfilm daarom het Gouden Kalf van het Publiek. Zoals aan het slot al werd aangekondigd, komt er een vervolg: Loverboy II, over een meedogenloze lovergirl, die in maart 2026 in de Nederlandse bioscopen wordt verwacht.

16 [15] 2x Ido Abram (artistiek directeur-bestuurder NFF)
De start van Abram als artistiek directeur van het Nederlands Film Festival was niet bepaald gelukkig: kort na zijn aantreden maakte de gemeente Utrecht korte metten met de subsidieaanvraag van het festival. Deze 45e editie keert het NFF daarom “terug naar de kern”. “De hoofdrol blijft voor de Nederlandse film, makers en verhalen”, maar het NFF neemt noodgedwongen afscheid van meerdere programmaonderdelen. Maar er is hoop: voormalig staatssecretaris van cultuur Gunay Uslu werd gestrikt als nieuwe voorzitter van de Raad van Toezicht van het festival. Ook opvallend: er wordt dit jaar wéér een nieuw Gouden Kalf uitgereikt, voor ‘Beste Hair & Make-up Design in speelfilms’, waarmee het totaal op 25 komt – en het Gala waarschijnlijk doorgaat tot diep in de nacht. Eén kalf is al bekend: Marina Blok, hoofd drama bij NTR, wordt geëerd met het Kalf voor de Filmcultuur.

15 [11] 3x Bregtje van der Haak (directeur Eye Filmmuseum)
Sinds documentairemaker en oud-VPRO-hoofdredacteur Van der Haak in 2023 het stokje overnam van Sandra den Hamer, is de blik van Eye Filmmuseum vooral buiten de landsgrenzen gericht, zowel wat betreft tentoonstellingen (de huidige is samengesteld door actrice Tilda Swinton) als winnaars van de Eye Art & Film Prize. Tijdens het jaarlijkse Paradisodebat hield Van der Haak in september 2025 een hartstochtelijk pleidooi voor het bewaren van beelden die de neerslag vormen van een tijd – een van de kerntaken van het filmmuseum: “Want wie het beeld bewaart, bewaart het geheugen.”

14 [18] 2x Jan Doense (directeur Film by the Sea, programmeur Cinema The Pulse)
Jan Doense is directeur van Film by the Sea, “het vierde filmfestival van Nederland”. Het nazomerfestival in het verre Vlissingen snoepte ook dit jaar weer een aantal spraakmakende Nederlandse titels af van het NFF, waaronder Een vrouw als Monique, Claire Pijmans docufictiefilm over Monique van de Ven, de grande dame van de Nederlandse film. Om de keuze voor Vlissingen wat makkelijker te maken, gaf directeur Doense Van de Ven een Career Achievement Award. Doense is tevens programmeur van Cinema The Pulse, de fonkelnieuwe bioscoop van vier Amsterdamse filmondernemers aan de Zuidas.

13 [–] 1x Isabel Arrate Fernandez (artistiek directeur IDFA)
Isabel Arrate Fernandez werkte al meer dan twintig jaar voor het International Documentary Film Festival Amsterdam voordat ze afgelopen zomer de Syrische producent en curator Orwa Nyrabia opvolgde als artistiek directeur-bestuurder. Het zijn grote schoenen om te vullen, maar Marry de Gaay Fortman, voorzitter van de raad van toezicht, heeft er alle vertrouwen in dat Arrate Fernandez het festival weer een groot aantal stappen verder zal brengen “op met name artistiek gebied, nationaal en internationaal. […] Vooral haar visie, denkwijze en ideeën hebben ons ervan overtuigd dat zij de juiste kandidaat voor deze functie is.” Op het komende IDFA wordt onder meer Aboozar Amini’s Kabul, Between Prayers en Monikondee van Lonnie van Brummelen, Siebren de Haan en Tolin Erwin Alexander verwacht.

12 [14] 6x Vanja Kaludjercic (artistiek directeur IFFR)
Nadat ze in februari 2020 Bero Beyer opvolgde als directeur zette de Kroatische Vanja Kaludjercic het International Film Festival Rotterdam volledig naar haar hand. In de festivalleiding heeft inmiddels niemand meer Nederlands als moedertaal, maar het IFFR blijft oog houden voor het Nederlandse product; begin dit jaar opende het festival met Fabula van Michiel ten Horn en waren verder onder meer Hemelsleutel van Digna Sinke, Ik zal zien van Mercedes Stalenhoef, Drie dagen vis van Peter Hoogendoorn en Alpha. van Jan-Willem van Ewijk in Rotterdam te zien. Op het afgelopen festival van Cannes zat Kaludjercic in de jury van de tweede competitie Un Certain Regard.

11 [13] 17x Frans van Gestel (producent/directeur Topkapi Films)
Frans van Gestels Topkapi Films is onder meer coproducent van de zesdelige dramaserie Etty over het leven van schrijfster Etty Hillesum, die op het afgelopen festival van Venetië in wereldpremière ging en volgend jaar bij de NTR te zien zal zijn. Van Gestel is sinds 2019 bezig met de verfilming van Roxane van Iperens bestseller ’t Hooge Nest, die inmiddels wordt geregisseerd door Paula van der Oest en gecoproduceerd door Man Up, het productiebedrijf van Halina Reijn, en The Reunion, het productiehuis van Lukas en Michiel Dhont. Het is de bedoeling dat de film volgend jaar wordt opgenomen, maar de financiering is, ondanks 1,8 miljoen euro subsidie van het Filmfonds, nog altijd niet helemaal rond.

10 [–] 1x Leontine Petit (directeur-producent Lemming Film)
Het Amsterdamse Lemming Film is een van de coproducenten van de politieke thriller O agente secreto van de Braziliaan Kleber Mendonça Filho, die op het afgelopen festival van Cannes werd onderscheiden met de prijs voor de beste regie en de prijs voor de beste acteur. Lemming is tevens coproducent van de miniserie Tatort: Over grenzen en de nieuwe film van David Verbeek, The Wolf, the Fox & the Leopard, die volgend jaar op het IFFR wordt verwacht. Petit is bestuurslid van de European Film Academy, en een van de zeven genomineerden voor de CFAP Prijs, een vakprijs ter waarde van 20 duizend euro voor de meest onderscheidende film- of televisieproducent van Nederland.

9 [6] 24x Doreen Boonekamp (onafhankelijk consulent)
Onafhankelijk bestuurder, aanjager en strategisch adviseur (en voormalig directeur van het Nederlands Film Festival en het Nederlands Filmfonds) Doreen Boonekamp is onder meer voorzitter van de ‘ketentafels’ Film/AV Producties en Filmfestivals, voorzitter van het Platform Arbeidsmarkt Culturele en Creatieve Toekomst en ambassadeur van de Audiovisual Training Coalition in Europa. Als er over filmbeleid wordt gesproken, is zij eigenlijk altijd van de partij. Zo ook als op het Nederlands Film Festival tijdens ‘NFF Extended’ wordt gesproken over belangwekkende zaken zoals Fair Pay en Fair Practice.

8 [8] 5x Hein van Joolen (directeur Gusto Entertainment)
Gusto Entertainment streeft ernaar om (Nederlandse) films naar een zo groot mogelijk publiek te brengen. Dat lukt de ene keer beter dan de andere, maar met Bart Schrijvers wandelfilm The North heeft het distributiebedrijf van Hein van Joolen een enorme hit te pakken: hij kreeg een Gouden Film nadat de film de honderdduizend bezoekers passeerde en de rechten zijn verkocht aan België, het Verenigd Koninkrijk, Nieuw-Zeeland en Australië. Op het NFF gaat De pupil van Karin Junger in première, over een voetballertje dat wordt misbruikt door zijn trainer; de coming-of-age film Koning van de zwervers van Janne Schmidt is de openingsfilm van Cinekid. Ook wordt er veel verwacht van Whitetail van Nanouk Leopold, een karakterstudie met Peaky Blinders-ster Natasha O’Keeffe, die in première ging op het filmfestival van Toronto en op het IFFR wordt verwacht.

7 [10] 8x Willem Pruijssers (directeur Dutch FilmWorks)
Willem Pruijssers’ Dutch FilmWorks is de grootste onafhankelijke filmdistributeur in de Benelux op het gebied van bioscoop, home entertainment, Video on Demand en Pay TV. Vorig jaar werd De terugreis op het NFF uitgeroepen tot beste speelfilm, deze editie hoopt DFW op Voor de meisjes, de door Oscar-winnaar Mike van Diem geregisseerde openingsfilm van het festival, die direct na het festival ook in de reguliere bioscopen te zien zal zijn. Het DFW-aanbod meandert breed, van Jonathan Elbers’ misdaadfilm Wraak en de kinderfilm Olifantje in het bos tot de erotische feelgoodfilm Over de grens met Nienke Plas en Manuel Broekman en de nieuwe – tevens door DFW gecoproduceerde – De Club van Sinterklaas-film: Een dolle beestenboel – “alweer de veertiende bioscoopfilm in de immens populaire Sinterklaasreeks”.

6 [7] 12x Pim Hermeling (directeur September Film)
Pim Hermeling is directeur van distributeur September Film, een belangrijke speler in het arthouse-segment, met kantoren in Amsterdam en Brussel en een eigen streamingplatform, CineMember. September is mede-organisator van het Parool Film Fest, dat dit najaar zijn negende editie beleeft, en sinds eind vorig jaar exploitant van de Amsterdamse bioscoop Het Ketelhuis, de hoofdlocatie van Paff. “Ondanks andere, steeds belangrijker wordende exploitatievormen ben ik ervan overtuigd dat een goede theatrical release het belangrijkste startpunt van elke kwaliteitsfilm is en zal blijven”, aldus Hermeling, die tevens ‘executive producer’ is van Harry Lightons Pillion, dieop het afgelopen festival van Cannes werd onderscheiden met de prijs voor beste scenario in het Un Certain Regard-programma.

5 [3] 5x De streamers
Grote streamingdiensten moeten sinds 1 januari 2024 vijf procent van hun jaaromzet investeren in Nederlandse series, films en documentaires. Dus mocht Diederik van Rooijen voor Amazon Prime de misdaadserie Suga: Ride or Die maken, met Gijs Naber als leider van een criminele motorclub; produceerde Maarten Swarts Kaap Holland de Nederlandse Netflix Original Bad boa’s, met Jandino als overijverige boa; en is De ballonvaarder van Tim Oliehoek vanaf 3 oktober exclusief te streamen via Disney+. Deze speelfilm, met Sallie Harmsen als sierkippenhouder van wie het leven op z’n kop wordt gezet wanneer een ballonvaarder naast haar boerderij neerstort, is overigens ook te zien op het NFF; het is een van de slechts vijf films die er in première gaan en een van de achttien films die meedingen naar alle Gouden Kalveren.

4 [4] 7x Jacques Hoendervangers (ceo Pathé Nederland)
De concurrentie wordt steeds groter, maar Pathé is met 32 bioscopen in 22 steden nog steeds de grootste bioscoopexploitant van Nederland. Als mediapartner van Amsterdam 750 trakteerde Pathé 50 duizend Amsterdamse scholieren en studenten op een gratis filmvertoning van Het verhaal van Nederland – Amsterdam, verteld door acteur Daan Schuurmans, in een van de vijf Amsterdamse Pathé-bioscopen: Tuschinski, City, Munt, Noord en Arena. “Bij Pathé vinden we het belangrijk om een maatschappelijk onderdeel te zijn in de steden waarin wij gevestigd zijn”, aldus ceo Hoendervangers. Pathé deed ook mee aan de Bioscoop 10-Daagse, een initiatief van het Filmfonds en andere brancheverenigingen om een bioscoopbezoek weer “top of mind te maken bij de mensen die misschien vroeger wel regelmatig gingen, maar nu niet meer”. “Een fantastisch initiatief”, aldus Monique van de Ven.

3 [1] 17x Halina Reijn (scenarist/regisseur/producent)
Halina Reijns knalsucces Babygirl greep naast een Oscar(nominatie) en komt ook niet in aanmerking voor de Gouden Kalveren; volgens de onwrikbare festivalreglementen komt de door A24 gefinancierde film precies 1 punt tekort. Reijn is als producent betrokken bij de verfilming van ’t Hooge Nest en was eerder deze maand even in Nederland voor een regieklus – geen film, maar een modeshow tijdens de Amsterdamse Fashion Week. “Twee Nederlandse iconen die samenwerken”, meldde WE vol trots. In een kort vraaggesprek op de catwalk vertelde Reijn dat ze bezig is met “een soort van geheim project dat ergens eind september tevoorschijn komt”, en daarnaast druk is met een nieuwe film waarvan ze zelf het scenario heeft geschreven en die ze nu aan het casten is, én met een televisieserie die ze ook heeft geschreven. “Twee heel fijne dingen waar ik heel erg blij en zenuwachtig en onzeker en gelukkig en enthousiast en bang voor ben.”

2 [–] 1x Gouke Moes (Minister van OCW)
Gunay Uslu, die per december aantreedt als voorzitter van de Raad van Toezicht van het NFF, was de laatste staatssecretaris van Cultuur en Media die écht om kunst gaf. Haar opvolger, NSC’er Eppo Bruins, was als minister van OCW bezig de sector nóg meer schade te berokkenen dan Halbe ‘de sloper’ Zijlstra onder het kabinet-Rutte I. Na de tweede val van het kabinet-Schoof is BBB’er Gouke Moes, die het verschil tussen een regenboogzebrapad en een hakenkruis niet begrijpt, demissionair minister van OCW. In het verkiezingsprogramma van de PVV staat niet meer dat alle kunstsubsidies moeten worden afgeschaft, wel dat er voortaan 21% btw wordt berekend over kunst en cultuur. Aan de andere kant van het spectrum wil Volt minimaal 0,7% van het bruto binnenlandse product investeren in kunst, cultuur en media, omdat deze sectoren een positieve impact hebben op onze samenleving, ons welzijn en onze economie. Er staat dus wat op het spel, woensdag 29 oktober, als Nederland opnieuw naar de stembus gaat; krijgt Nederland een kabinet dat kunst – en film – als sluitpost ziet of wordt een minister benoemd die cultuur wél op waarde schat?

1 [2] 24x Sandra den Hamer (directeur Filmfonds)
Het Nederlands Filmfonds ontvangt jaarlijks 89 miljoen euro subsidie van het Ministerie van OCW om films mogelijk te maken “met uiteenlopende verhalen waar een divers publiek zich in kan herkennen. Voor jong en oud, van filmfanaat tot de incidentele bioscoopganger, in iedere hoek en regio: van Maastricht tot Texel, van Groningen tot Bonaire”. De speerpunten voor de komende beleidsperiode – kwaliteit boven kwantiteit, meer creatieve vrijheid voor makers en meer aandacht voor het publiek – zijn geformuleerd onder leiding van directeur Sandra den Hamer, die in 2023 werd aangesteld als interim directeur-bestuurder en sindsdien op haar post is gebleven. Daar komt eind van dit jaar verandering in: de Raad van Toezicht is in samenwerking met een extern wervingsbureau op zoek naar een opvolger. Iwana Chronis, momenteel ‘hoofd Selective Funding’, wordt genoemd. Producent Frans van Gestel rekent ook wel op een belletje. Maar er lopen ook veel producenten rond die zichzelf noemen en/of denken gevraagd te worden.