In de rubriek ‘Gerry kijkt tv’ pakt dr. Gerry van der List de afstandsbediening of het toetsenbord om eens te bekijken hoe de moderne wereld in elkaar steekt. Deze week verdiept hij zich in de psychologie van de snordrager.

Het is een terugkerend thema in interviews met vrouwelijke nieuwslezers: zij worden vaker op hun uiterlijk beoordeeld dan hun mannelijke collega’s. Een verklarende factor is, naast seksisme aan de kant van de kijker, het grotere aantal mogelijkheden van vrouwen om de aandacht te trekken met kleding en make-up. Rob Trip bijvoorbeeld, ziet er een stuk saaier en voorspelbaarder uit dan Iris de Graaf.

Maar vorig jaar vormde een verandering in het uiterlijk van Winfried Baijens aanleiding tot opschudding. Bij de presentator van het NOS Journaal viel ineens enige beharing onder zijn neus waar te nemen.

Deze viel zeker niet bij iedereen in de smaak. Arend Jan Boekestijn diende zelfs een verzoek in op sociale media. ‘Mag de snor van de nieuwslezer eraf?’, vroeg de gerenommeerde buitenlanddeskundige op X (voorheen: Twitter). Baijens reageerde met een hartje.

Een snorremans presenteert zelden het nieuws

Nu kent de vaderlandse televisie tal van welhaast legendarische snorremansen. De oudere Nederlander herinnert zich met genoegen onder anderen Chiel Montagne en Ted de Braak. Het orakel uit Grolloo houdt deze harige traditie in ere. Johan Derksen heeft niet voor niets ‘De Snor’ als bijnaam.

Maar in nieuwsuitzendingen zien we eigenlijk nooit een presentator met een snor. Gevraagd naar enkele voorbeelden, noemde ChatGPT Philip Freriks, ‘jarenlang NOS Journaal; bekend om zijn markante snor’.

Dat is vreemd, want op internet is geen enkel plaatje van Freriks met snor, laat staan een markante, te bekennen. Na het stellen van dezelfde vraag een uur later wees de chatbot op Fred Emmer, die kijkers zich eveneens alleen snorloos herinneren.

En twee uur later kon ChatGPT helemaal geen naam van een besnorde Nederlandse nieuwslezer verzinnen. Als mens kun je je blijven verbazen over de werking van kunstmatige intelligentie.

Weinig onderzoek naar de snordrager

Het – nogal armoedig ogende – snorretje van Baaijens zet wel aan tot denken. Wat beweegt iemand een snor te laten staan? Voor pubers is het een manier om te laten zien dat ze volwassen worden. Maar wat bezielt een volwassene?

Naar de psychologie van de baarddrager is aardig wat onderzoek gedaan. Maar de snor hangt er in wetenschappelijk opzicht maar een beetje bij. De beschouwingen hebben een hoog speculatief karakter. De snor zou kunnen dienen om een blotebillengezicht enig cachet te geven, om artistiek over te komen (Salvador Dali!) of om de kans op huidkanker te verkleinen.

De snor belandt vaak in de nor

In de Journal of Marketing Communications is weleens betoogd dat besnorde kerels het goed doen in reclames. Zij zouden meer vertrouwen wekken. Dit zou een reden voor een nieuwslezer kunnen zijn een snor te kweken.

Maar de vraag is of de theorie klopt. In misdaadseries wordt criminelen in elk geval vaak een snor opgeplakt om hun ongure karakter te benadrukken. De snor belandt vaak in de nor. Hoewel Bromsnor zich in de langlopende serie Swiebertje als veldwachter juist weer verdienstelijk maakte door boeven te vangen.

Gek verschijnsel: Movember

De snor is kortom met raadsels omgeven. Nog vreemder wordt het allemaal door een verschijnsel als Movember. Deze maand, ‘Moustache-November’, worden mannen aangespoord een snor te laten staan om bewustwording te creëren met betrekking tot prostaatkanker of teelbalkanker.

Haar op je bovenlip laten groeien om aandacht te vragen voor een ernstige aandoening van de geslachtsorganen, dat is nog maller dan het snorretje van Winfried Baijens.

In de rubriek ‘Gerry kijkt tv’ beschrijft EW-redacteur Gerry van der List elke week op donderdagmiddag een moment dat hem opviel op de Nederlandse tv, Netflix, of, welja, streamingdiensten op het internet. Nooit missen? Schrijf u in voor de nieuwsbrief.