Agca had tegenover lokale media verklaard dat hij slechts „twee of drie minuten” met de paus wilde spreken om hem welkom te heten. Volgens persbureau DHA werd hem gevraagd de stad te verlaten, terwijl andere media meldden dat hij door de politie naar Istanbul is gebracht.
Paus Leo aangekomen in Ankara tijdens eerste buitenlandse reis
Het incident gebeurde op de vooravond van het bezoek van Leo XIV aan de historische stad, die een belangrijke rol speelt in de christelijke traditie.
Motief nog steeds onbekend
De aanslag op paus Johannes Paulus II in 1981 was een van de meest schokkende gebeurtenissen in de moderne kerkgeschiedenis. Mehmet Ali Agca, een Turkse extremist, schoot de paus neer op het Sint-Pietersplein in Rome en verwondde hem ernstig. Het motief en de mogelijke opdrachtgevers blijven tot op heden onderwerp van debat.
De feiten van 13 mei 1981
Op 13 mei 1981 hield paus Johannes Paulus II een publieke audiëntie op het Sint-Pietersplein. Voor tienduizenden aanwezigen opende Mehmet Ali Agca het vuur en trof de paus meerdere keren. Johannes Paulus II verloor veel bloed en werd met spoed naar het ziekenhuis gebracht, waar hij ternauwernood overleefde. Agca werd ter plaatse gearresteerd en later in Italië tot levenslang veroordeeld.
Voor tienduizenden aanwezigen opende Mehmet Ali Agca op 13 mei 1981 het vuur en trof de paus meerdere keren. © Getty Images
Achtergrond van de dader
Agca was lid van de ultranationalistische Turkse organisatie Grijze Wolven. Hij had al maanden eerder zijn plannen aangekondigd in een Turkse krant en reisde met valse papieren naar Italië. Zijn precieze motief bleef onduidelijk. Sommigen zagen hem als een lone wolf, maar er ontstonden al snel speculaties over betrokkenheid van buitenlandse inlichtingendiensten. Vooral de Bulgaarse geheime dienst en het Sovjetblok werden genoemd, omdat Johannes Paulus II als Poolse paus een belangrijke rol speelde in het verzet tegen het communisme.
De voormalige schutter werd in Italië tot levenslang veroordeeld voor de aanslag op Johannes Paulus II, maar voltooide zijn straf in Turkije. Na 29 jaar cel kwam hij in januari 2010 vrij.
In 1983 bezocht Johannes Paulus II hem in de gevangenis en schonk hem vergeving, al bleef het motief van de aanslag onduidelijk. Agca verklaarde zich te hebben bekeerd, maar bleef een controversieel figuur in Turkije.
In 1983 bezocht Johannes Paulus II hem in de gevangenis en schonk hem vergeving. © Arturo Mari
Het bezoek van Leo aan Iznik is in het kader van de viering van de 1700e verjaardag van het concilie van Nicea, een mijlpaal in de geschiedenis van het christendom. De paus wil met zijn aanwezigheid het belang van dialoog en verzoening onderstrepen. Dat Agca, ondanks zijn verleden, opnieuw de aandacht trok, illustreert hoe beladen de symboliek van dit bezoek is.
Paus Leo XIV naar Turkije en Libanon – wat te verwachten?