De Europese grensbewakingsdienst Frontex kan verantwoordelijk worden gehouden voor zogeheten pushbacks van migranten. Dat heeft het Europees Hof van Justitie donderdag geoordeeld in een zaak die een Syrisch gezin had aangespannen. De gezinsleden wilden in 2016 in Griekenland asiel aanvragen, maar werden door de Griekse autoriteiten en Frontex teruggevlogen naar Turkije, waarna zij stelden dat hun rechten daarbij waren geschonden. Ze eisten een schadevergoeding.
In 2023 wees een lagere EU-rechter die eis nog af. Het doorslaggevende argument was dat de bevoegdheid om te beoordelen of een terugkeerbesluit gegrond is bij de lidstaten ligt en niet bij Frontex. Daarnaast had Griekenland de familie volgens de rechter ook zonder de assistentie van Frontex uitgezet. Het Hof van Justitie oordeelt nu dat Frontex wel degelijk verantwoordelijk kan worden gehouden voor ongrondwettelijk handelen tijdens pushbacks.
Zodoende moet Frontex voortaan structureel controleren of vluchtelingen de kans hebben gekregen om asiel aan te vragen, en of een uitzetting anderszins rechtmatig is verlopen. Bovendien moet het Gerecht van de Europese Unie opnieuw naar de zaak van het Syrische gezin kijken. Het gezin, met vier kinderen, vluchtte na uitzetting naar Turkije naar Irak, vanwege de slechte omstandigheden in het Turkse vluchtelingenkamp waarin het belandde.
Vluchtelingenwerk spreekt van een „baanbrekende” uitspraak. De hulporganisatie schrijft dat de zaak plaatsvindt tegen de achtergrond van „voortdurende en grootschalige pushbacks op zee en op land langs de Europese buitengrenzen”. De pushback worden volgens de organisatie „systematisch” ingezet door EU-lidstaten om asielzoekers te weren uit Europa. GroenLinks-PvdA-Europarlementariër en hoogleraar migratierecht Tineke Strik noemt het oordeel een „historische uitspraak met grote consequenties”.
Geef cadeau
Deel
Mail de redactie
De journalistieke principes van NRC