Oekraïne, de Verenigde Staten en de Europese Unie zijn woensdag een raamwerk voor een vredesplan van twintig punten overeengekomen, waarmee ze de Russische invasieoorlog in Oekraïne willen beëindigen. Dat melden Oekraïense media die van het Oekraïense presidentiële kantoor inzage hebben gekregen in het plan.
In het nieuwe plan vallen enkele zaken op. Zo stelt punt 14 voor dat Rusland zich terugtrekt uit de grensregio’s Soemy en Charkiv, en de Centraal-Oekraïense regio’s Zaporizja en Mykolajiv. In al die regio’s houdt Rusland slechts kleine stukjes bezet, waaronder de strategisch gelegen landtong, de Kinburn Schoorwal, aan de monding van de rivier Dnipro.
Daarna liggen er wat Oekraïne betreft nog twee varianten op tafel voor de oostelijke regio Donbas: Optie A: een bevriezing van de frontlinie. Optie B: een referendum in de Donbas over de oprichting van een speciale economische zone in dat gebied. Zo’n economische zone zou het gebied niet in tweeën opdelen tussen de partijen, maar meer autonoom moeten maken. Welke invloed de twee landen in dat scenario behouden, is niet bekend.
Lees ook
‘Rusland blijkt niet bereid tot concessies’ bij overleg over afgeslankt puntenplan
Uit het nieuwe plan blijkt dus dat de VS en Oekraïne het nog niet eens zijn geworden over wat op lange termijn met de Donbas moet gebeuren. Het voorstel volgt een maand na publicatie van een 28-puntenplan, dat NRC eerder omschreef als „een Russisch dictaat”. In dat voorstel zou Oekraïne onder meer de facto controle moeten opgeven over Loehansk en Donetsk, twee regio’s die Rusland nog niet volledig heeft veroverd. Na Europese druk werd het 28-puntenplan ‘afgeslankt’.
Het tweede punt waar de VS en Oekraïne nog geen overeenstemming over hebben bereikt is de toekomst van de kerncentrale van Zaporizja, de grootste centrale van Europa. De Verenigde Staten zouden voorstellen om er een joint venture van te maken, waarbij Amerika de leiding neemt. Het nieuwe plan stelt voor dat de elektriciteit die daar wordt opgewekt, over Oekraïne en de VS zal worden verdeeld. In het oude 28-puntenplan stond nog dat het 50/50 over Rusland en Oekraïne verdeeld zou worden.
Het nieuwe plan laat uitzicht op NAVO-lidmaatschap voor Oekraïne onvermeld. Wel vraagt het de NAVO om veiligheidsgaranties te bieden. De eerdere tekst bepaalde wel dat de NAVO niet verder zou uitbreiden. Volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky wordt het 20-puntenplan nog dezelfde dag, voor Kerst, voorgelegd aan Moskou.
Met medewerking van Simone Peek
Liveblog
Oorlog in Oekraïne
Oekraïne komt met raamwerk voor nieuw vredesplan, Donbas wordt mogelijk een meer autonome ‘economische zone’
Geef cadeau
Deel
Mail de redactie
De journalistieke principes van NRC