Hij had getwijfeld of hij überhaupt wel van start moest gaan. „Maar ja”, zei Patrick Roest vrijdag na afloop van de vijf kilometer op het olympisch kwalificatietoernooi (OKT) in Heerenveen, „weg blijven lopen van wedstrijden, daar word je sowieso niet beter van.”
Veertiende werd hij, op bijna 17 seconden van de verrassende winnaar Stijn van de Bunt. Zijn tijd: 06.26.28 – ver verwijderd van de toptijden van weleer. Wat iedereen van tevoren eigenlijk al wist, inclusief hijzelf, was daarmee een feit: Roest (30), jarenlang ’s lands beste allrounder en vier jaar geleden in Beijing goed voor een bronzen en twee zilveren medailles, is er in februari niet bij op de Olympische Spelen in Milaan. De hopeloze vormcrisis die hem al twee seizoen teistert, heeft hij niet bijtijds weten te overwinnen. „Ik droomde nog wel van Milaan, maar ik wist dat het niet realistisch was.”
Lees ook
Favoriet Leerdam onderuit en onverwacht olympisch startbewijs voor Schulting: ‘Dit hoeft gewoon niet’
Het probleem, zei Roest na de vijf kilometer, is vooral mentaal. Fysiek is hij in orde, bij trainingen op de fiets en in het krachthonk „gebeurt er niets geks”. Maar zodra hij het ijs op stapt, lukt het hem simpelweg niet om vrijuit te rijden. „Vroeger schaatste ik gewoon, dacht ik nergens over na. Nu gaat het allemaal geforceerd. Ik probeer niet aan m’n techniek te denken, maar dat is heel lastig.” En dat, zo zei Roest een paar keer, „is heel frustrerend”.
Gedroomde opvolger
Patrick Roest uit het Zuid-Hollandse Lekkerkerk was de gedroomde opvolger van Sven Kramer. De nieuwe Nederlandse topper op de lange afstanden. En de eerste zeven, acht jaar van zijn carrière leek het ook die kant uit te gaan. Wereldkampioen allround in 2018, 2019 en 2020. Europees kampioen allround in 2021 en 2023. Vier medailles op twee Olympische Spelen. Na het schaatspensioen van de Zweedse langeafstandenkoning Nils van der Poel, in 2022: de beoogde nieuwe heerser op de vijf kilometer.
En toen stokte het, ineens. Vorig seizoen begon belabberd, door de naweeën van een getrokken verstandskies. Daarna last van zijn rug, die overging in oververmoeidheid. Het schaatsjaar voorbij voordat het goed en wel was begonnen. Dit seizoen moest het beter gaan, maar eenmaal terug op de schaats was hij het goede gevoel compleet kwijt. Soepel schaatsen op intuïtie, zoals hij zijn hele leven gedaan had, lukte niet meer. ,,Ik kan niet vrijuit bewegen.”
Stijn van de Bunt won verrassend de 5.000 meter op het OKT in Thialf. „Ik denk niet dat ik al besef dat ik me geplaatst heb voor de Spelen.”
Sem van der Wal/ANP
Zoom in
Dat hij deze Tweede Kerstdag toch nog van start ging, was een klein wonder. Voor de wereldbekerwedstrijden – de geijkte route naar het OKT – wist Roest zich niet te kwalificeren. Hij bleef in Nederland om te trainen, het OKT-startbewijs moest er komen via kleine nationale wedstrijden. Maar op de 5.000 meter – zíjn afstand – lukte zelfs dát niet: half december kwam hij bij de Holland Cup in Enschede niet verder dan een achtste plaats. Uiteindelijk kreeg hij een aanwijsplek toebedeeld door schaatsbond KNSB. ,,Een wereldkampioen van nog geen twee jaar geleden”, zei Remy de Wit van de KNSB over dat besluit, „moet zijn kans hebben op Olympische Spelen”.
Lees ook
De ‘matrix’ is ingeburgerd in het schaatsen, maar er blijven zwakke plekken – ‘Wijs toppers gewoon aan’
Publiekstrekker
Aan de steun van het publiek lag het niet, vrijdag in Thialf. Al bij zijn eerste inrijronde, lurkend aan een bidon, kreeg Patrick Roest in de Ireen Wüst-bocht van Thialf een daverend applaus. Op zijn gezicht: een mengeling van spanning en vertwijfeling. Na de warming-up ging de capuchon op en zijn bril er nauwgezet overheen.
Ook tijdens zijn rit bleef het publiek Roest hartstochtelijk toejuichen, opgezweept door stadionspeaker Geert Kuiper. „Ook als het tegenzit zijn we al die Europese en wereldtitels niet meteen vergeten”, galmde het door Thialf. „Patrick Roest heeft zijn eigen hoofdstuk in de Nederlandse schaatsgeschiedenis.”
Maar vanaf het begin was duidelijk dat Roest niet voor een verrassing ging zorgen. Het lukte hem niet één keer een ronde onder de 30 seconden te rijden. „Daar is de versnelling bij Roest”, galmde Kuiper hoopvol toen Roest ergens halverwege een paar tienden van een seconde sneller was. „Het zal toch niet?” Het bleek ijdele hoop. De rondetijden gingen weer omhoog, de tanden van Roest werden zichtbaar. Wat restte, was een applaus bij het uitrijden na de finish, de handen op de knieën.
Einde schaatsloopbaan
Wat nu? Hij snapt de vragen over het mogelijke einde van zijn carrière, zegt Roest na de vijf kilometer. „Ja, ik heb wel nagedacht over stoppen.” Toch is hij is nog steeds gemotiveerd, zegt hij, hoopt hij nog altijd op zijn oude niveau te kunnen terugkeren. Hij zou in ieder geval nog graag in actie komen op het NK allround aan het einde van het seizoen. Kijken of-ie tegen die tijd wel de weg omhoog heeft gevonden.
Lees ook
De schaatsmannen pakken ‘m nèt, die laatste startplek. Maar de verwachtingen voor Milaan zijn niet hoog
Toch klonk ook vertwijfeling door in Roests woorden. Zoveel, dat het goed zou kunnen zijn dat deze 5.000 meter op het OKT een van de laatste ritten van Roests schaatsloopbaan is. „Vroeger haalde ik uit wedstrijden als deze het meeste plezier”, zei hij. „En dat is nu allesbehalve het geval.”
Of hij er tegenop zag om de Olympische Spelen straks vanaf de bank te moeten volgen? Roest gaf de verslaggevers een veelbetekenende blik. „Misschien dat ik wel niet kijk.”
Startbewijs Outsider Van de Bunt wint 5.000 meter op olympisch kwalificatietoernooi
Nee, hij had dit niet verwacht. Nuchter stond Stijn van de Bunt voor de schaatspers in Thialf na zijn verrassende kwalificatie voor de Olympische Spelen op de 5.000 meter op het OKT, in een tijd van 6:09. „Ik wist wel dat ik goed op weg was”, verwees hij naar een trainingsrit van twee weken geleden waarin hij 6:11 reed. „Maar dit was wel weer een hele grote hap eraf.”
De 21-jarige Van de Bunt lag afgelopen zomer nog met een gebroken rug en ribben in het ziekenhuis, nadat hij op trainingskamp in Andorra in een afdaling op een auto klapte. Hij lag drie dagen in het ziekenhuis en kon acht dagen niet trainen. ”Dat is natuurlijk weinig, maar als sporter gaat alles heel langzaam dan”, lachte hij.
Voorafgaand aan het OKT voelde hij geen druk, zei Van de Bunt, die in rit zes moest rijden en daarna drie ritten moest toekijken. „Ik had een hogere hartslag na mijn rit dan ervoor.” Dat gebrek aan spanning kon hij zelf ook niet verklaren. „Normaal heb ik best veel spanning.”
Van de Bunt wist nog niet op welke dag de 5.000 meter in Milaan wordt verreden (8 februari). „Dit was niet wat we op mijn kalender hadden geschreven.” Veel leek het hem allemaal niet te doen. „Ik denk niet dat ik al besef dat ik me geplaatst heb voor de Spelen.”
Geef cadeau
Deel
Mail de redactie
De journalistieke principes van NRC