Hagel en donder, Wadwater, Grunneger Café Likeur: de likeuren van Hooghoudt staan naast elkaar op een rijtje op een plank in Proeflokaal Hooghoudt in Groningen. Eigenaar Maarten Roorda vindt het mooi om de typische dranken van de Groningse distilleerderij te verkopen in zijn café, op de plek waar ooit het proeflokaal zat.
Dat blijft hij doen, ook nu Hooghoudt vertrekt uit Groningen. Deze maand worden de laatste flessen gevuld in de distilleerderij. In januari verlaat het bedrijf, bekend van de dubbele jonge graanjenever in groene flessen, de stad. Het Franse drankenconcern La Martiniquaise Benelux nam in mei dit jaar Hooghoudt over en verplaatst de productie naar Gent in België. Daarmee komt een einde aan 137 jaar Hooghoudt in Groningen en verliezen 35 medewerkers hun baan.
De Groningse distilleerderij Hooghoudt.
Foto Kees van de Veen
Zoom in
In 1888 begonnen Hero Jan en Grietje Hooghoudt met het maken en verkopen van likeuren en siropen. Het merk staat bekend om jenever, maar maakt nog meer dranken, waaronder de typisch Groningse drank Fladderak, een likeur van citroen en kaneel, andere likeuren, wodka en siropen.
Verbonden met Groningen
De stoker is onlosmakelijk verbonden met Groningen. De Hooghoudtstraat, waar de distilleerderij nu nog zit, is vernoemd naar het bedrijf. Op het dak van studentenvereniging Vindicat aan de Grote Markt staat de bedrijfsnaam in grote letters. Twee cafés in de binnenstad zijn naar het merk vernoemd. Door de advertenties – ‘’s Werelds beste graanjenever uit Groningen’ – is het merk ook buiten de provincie bekend.
Maar met de verkoop van de dranken ging het al jaren slecht. Elk jaar daalt de verkoop van jenever met zo’n 10 procent, zegt Martin Strijtveen. Hij begon in september vorig jaar als directeur. Hij zit in de bar van het bedrijf, dat met alle oude vaten, flessen en advertenties meer op een museum lijkt.
Martin Strijtveen, ceo van Hooghoudt.
Foto Siese Veenstra/ANP
Zoom in
Toen hij aantrad, ging het al slecht. In 2022, 2023 en 2024 draaide het bedrijf verlies. ”Geen bedrijf houdt dat vol. Je moet vechten tegen een markt die elk jaar daalt. Als je niets nieuws ontwikkelt dat succesvol is, moet je continu bezuinigen, zegt Strijtveen. De familie Hooghoudt, inmiddels de vierde generatie, besloot uiteindelijk het bedrijf te verkopen. ”Die vond dat lastig. Het is hun trots”, vertelt Strijtveen. ”Maar alleen doorgaan was uitdagend geweest.”
Overname
In mei werd bekend dat La Martiniquaise Hooghoudt over zou nemen. De productie zou in Groningen blijven. Maar in juli kwam naar buiten dat de distilleerderij in Groningen toch sluit. Dat nieuws kwam bij de werknemers hard aan. ”Mensen zagen het niet aankomen en waren boos. Er zijn werknemers die hier al meer dan twintig jaar werken”, zegt Strijtveen. ”Maar de volumes die werden geproduceerd, bleken te laag voor de machines die hier staan. De distilleerderij in Gent van La Martiniquaise is vergelijkbaar, daar maken ze nu ook al jenever.”
De typisch Groningse dranken worden vanaf nu in Gent gemaakt. In november kwamen de laatste flessen jenever uit Groningen van de band. Van die laatste productie krijgen alle medewerkers een fles, vertelt Strijtveen. ”Dubbele jonge graanjenever, met een etiket waar ‘laatste fles uit Groningen’ op staat.”
Flessen in de distilleerderij
Foto Kees van de Veen
Zoom in
De meeste dranken van Hooghoudt blijft La Martiniquaise maken en aan de verpakking verandert niets, zegt Strijtveen. Ook komen er volgens hem nieuwe reclames. „Hooghoudt gaat weg uit Groningen, maar het merk blijft bestaan.”
Toch verdwijnt Fladderak. La Martiniquaise gaat die drank niet meer maken. ”Dat zullen mensen wel weer jammer vinden, maar wie drinkt het nog? We deden het erbij. De productie daarvan is zo klein geworden. We verkochten er zo’n duizend flessen per jaar van.”
Er is wel geprobeerd om de jonge generatie jenever te laten drinken maar het heeft toch een ouderwets imago
Martin Strijtveen
directeur Hooghoudt
Hooghoudt hoopte te lang dat jenever een revival zou maken, denkt Strijtveen. „Het is ook geen waanzin om dat te denken. Het is ook met wodka, whisky en gin gebeurd. Maar dat zijn dranken die over de hele wereld worden gedronken. Jenever is iets van de lage landen. Als je zoveel energie stopt in jenever, kun je dat niet gebruiken voor de andere producten.”
Er is van alles geprobeerd. „Met de straaljager, een drankje met jenever en bitter lemon, en de Dutch Paloma, een mixdrankje met jenever, is wel geprobeerd om de jonge generatie jenever te laten drinken. Maar het heeft toch een ouderwets imago.”
De roemruchte geschiedenis van Hooghoudt.
Foto Kees van de Veen
Zoom in
Kopstootje
Zelden komt er iemand zijn café binnen speciaal voor jenever, zegt Maarten Roorda van Proeflokaal Hooghoudt. „Gasten bestellen nog wel eens een kopstootje, een biertje met een glaasje jenever erbij, of korenwijn. Maar jenever, dat is niet zo hip.”
De naam van zijn café gaat hij niet veranderen nu Hooghoudt vertrekt. „Het vertrek van Hooghoudt is voor mij juist een reden om de naam in stand te houden. Het hoort bij de geschiedenis van Groningen. Nu Hooghoudt uit Groningen verdwijnt, ga ik proberen om zo lang mogelijk jenever te blijven verkopen.”
De dranken van Hooghoudt kreeg hij altijd rechtstreeks van het bedrijf bezorgd. Begin december was de laatste levering. „Toen heb ik de man die het altijd brengt een hand gegeven en afscheid genomen.”
Wat hij bestelde? „Zes flessen wodka en zes flessen dubbele jonge jenever.”
Lees ook
De jongere moet weer aan de jenever
Geef cadeau
Deel
Mail de redactie
De journalistieke principes van NRC