Wat hoop jij dat er in 2026 verandert voor Nederland en wat zou het ‘goede voornemen’ voor ons land moeten zijn?, vroegen we half december aan het EenVandaag Opiniepanel. Ruim 9.500 mensen gaven een antwoord. Een aantal verschillende panelleden lichten hun antwoord toe.

Politiek die eindelijk werkt

Het meest genoemde goede voornemen is samen te vatten als: ‘politiek die eindelijk werkt’. De vermoeidheid klinkt vaak door in de reacties: over gekibbel, over partijpolitiek, over een overheid die vooral met zichzelf bezig lijkt terwijl grote problemen blijven liggen.

Veel mensen verlangen naar iets wat ze ‘normaal’ noemen: een stabiel kabinet dat blijft zitten, samenwerkt en problemen oplost.

Landsbelang boven partijbelang

Dennis de Vries (55): “We hebben de afgelopen jaren redelijk instabiele situaties gehad. Dit geldt voor het huidige kabinet met de PVV, maar gold ook voor de kabinetten onder leiding van Mark Rutte. Daar zijn partijen ook weggelopen.”

Dennis vindt gezien de problemen in Nederland daarom dat de politiek zich moet beseffen dat het land besturen boven het partijbelang gaat. “Het is meer een politiek spelletje geworden dan het land besturen.”

Bestaande wetten ‘opnieuw toetsen’

Het frustreert Dennis dat er wetten worden bedacht die daarna niet worden gehandhaafd. Hij wil daarom graag dat bestaande wetten opnieuw getoetst worden op uitvoerbaarheid, zoals het vuurwerkverbod dat op sommige plekken geldt.

“Ik geloof dat wetten met een goede intentie worden bedacht, maar we hebben lang niet voldoende politiemensen om overal op vuurwerk te controleren. Dus waarom maak je die regels als je ze toch niet kan handhaven?”, vraagt hij zich af.

Politie ontlasten

Het belangrijkste voor Dennis is dat iedereen met een veilig gevoel over straat kan. “Je zou maar een vuurwerkbom in je brievenbus krijgen of je zou maar toevallig tussen agressieve demonstranten komen te staan.”

Hij hoopt daarom dat Nederland een tijdelijke oplossing kan vinden om de politie te ontlasten van de werkdruk.

Minder polarisatie, meer verbinding

Daarmee samenhangend klinkt een tweede, breed gedeeld verlangen: we moeten weer normaal met elkaar omgaan. Panelleden maken zich zorgen over de sfeer in het land en over hoe hard het publieke debat is geworden. Verschillen mogen er zijn, maar die hoeven er niet meteen toe te leiden dat iemand met een andere mening dan jij automatisch ‘jouw vijand’ is. In plaats daarvan moeten we naar een sfeer toe van ‘verdraagzaamheid’ en ‘respect’.

Deze eerste twee goede voornemens lopen voortdurend in elkaar over in het onderzoek. Een politiek die beter functioneert, vraagt om meer vertrouwen en samenwerking. En een samenleving die minder gepolariseerd is, heeft leiders nodig die verbinden in plaats van verdelen.

Respect voor elkaars mening

Anita Hoole (60): “Mijn goede voornemen voor Nederland is dat we elkaar in 2026 weer met respect gaan behandelen.” Of het nu gaat om politieke voorkeur, afkomst of zelfs voor welke voetbalclub je bent: volgens Anita moet er ruimte zijn voor verschillen.

“Je kunt het 100 procent met elkaar oneens zijn, maar wees het daar dan over eens. Iedereen heeft recht op een eigen mening, maar we moeten elkaar niet onze eigen overtuigingen willen opdringen”, legt ze uit.

Vast in eigen gelijk

Anita ziet de samenleving om haar heen verharden, of het nu gaat om de asielcrisis of de Zwarte Pieten-discussie. Ze merkt dat mensen vaak vastzitten in hun eigen gelijk.

Als voorbeeld noemt ze goede vrienden uit Amerika: “De een is voor Trump en de ander tegen. Dat is prima, ze laten elkaar in hun waarde. Er is al genoeg ellende op de wereld, laten we het elkaar dan niet nog moeilijker maken”, vindt ze.

Respect voor elkaar

De persoonlijke ervaringen van haar omgeving raken Anita het meest. “De beste vriendin van mijn dochter is moslim geworden. Ze is nog steeds dezelfde leuke meid, maar omdat ze nu een hoofddoek draagt, doen mensen heel anders tegen haar. Dat klopt gewoon niet”, vertelt ze.

Haar wens voor het nieuwe jaar is dan ook dat Nederland stopt met het ‘voor gek zetten’ van mensen die anders denken of leven. “Ik hoop dat iedereen zijn eigen overtuigingen mag houden, zolang we het respect voor de ander maar niet verliezen.”

Focus op feiten

Madelon Pater (24) kan zich daarbij aansluiten, ook voor haar is verbinding belangrijk. “Ik hoop dat mensen in het nieuwe jaar meer aan de samenleving gaan denken in plaats van alleen aan hun eigen individuele belang.” Ze ziet dat mensen vaak snel oordelen en dingen roepen die feitelijk niet kloppen.

“Je kunt van alles roepen, maar de helft is vaak niet waar. Ik zou graag zien dat mensen eerst echt onderzoek doen voordat ze een mening vormen”, zegt ze. Haar wens voor Nederland is dan ook dat mensen kritischer worden op waar ze hun informatie vandaan halen.

Minder ‘ik’, meer ‘wij’

Madelon vindt dat we tegenwoordig te hard tegen elkaar zijn en te snel een oordeel klaar hebben. “We hebben overal een mening over, maar we vergeten dat we allemaal mens zijn. We moeten elkaar weer meer gaan helpen.”

Ze ziet dit bijvoorbeeld teug bij de oorlogen en conflicten van nu: “Het zijn de machtige leiders die de keuzes maken, maar de gewone mensen die eronder lijden.”

Wat is er echt aan de hand?

Ook als het over de woningmarkt gaat, zou Madelon willen dat we eerlijk blijven kijken naar wat er echt aan de hand is. Ze merkt dat asielzoekers vaak de schuld krijgen van het tekort aan huizen, maar volgens haar klopt dat niet.

“Als je even wat verder nadenkt, is het probleem simpelweg dat er te weinig huizen zijn gebouwd. Maar omdat iemand zelf geen huis kan vinden, is het makkelijk om een zondebok aan te wijzen.” Haar voornemen voor Nederland is dan ook: niet zomaar een ander de schuld geven, maar kijken naar de feiten.

Concrete dossiers

Binnen die bredere wens om rust en richting worden ook concrete dossiers genoemd. Klimaat en stikstof springen eruit, gevolgd door migratie en, iets minder vaak, de woningmarkt. Niet zozeer omdat iedereen het eens is over de oplossingen, maar omdat de roep om duidelijke keuzes groot is.

Harry van den Dungen (75): “In het afgelopen 1,5 jaar is er veel misgegaan. Neem al die wetten voor het immigratiebeleid, daar is tot nu toe weinig van terechtgekomen.” Hij hoopt dan ook dat de nieuwe regering de ‘mislukkingen’ uit het verleden achter zich laat. “Zaken zoals het terugdringen van de veestapel en het verbeteren van de woningbouw zijn echt dingen waarvan ik hoop dat de nieuwe regering ze gaat oppakken”, vertelt hij.

Investeren in volgende generatie

Naast de economie maakt Harry zich grote zorgen over het klimaat. “Nederland heeft nog grotere problemen als het klimaat nog verder verslechtert. Omdat we ons hier in een gebied bevinden dat maar liefst 5 à 6 meter onder het zeeniveau ligt, zijn we bij een verdere zeespiegelstijging direct kwetsbaar zodra het misgaat”, zegt hij.

Uiteindelijk draaien zijn voornemens vooral om de toekomst. Harry ziet graag dat de jongere generatie in Nederland het straks beter krijgt dan hijzelf. “Voor mij persoonlijk zal het niet veel uitmaken, maar voor jongere mensen is het belangrijk dat er snel een kabinet komt dat de dossiers aanpakt die de situatie in Nederland nu verslechteren.”

Eén duidelijke koers

Hoewel de dossiers verschillen, van woningbouw en klimaat tot veiligheid op straat, is de onderliggende wens van de meerderheid van de panelleden duidelijk: ze zijn klaar met de politieke stilstand en de verharding van de samenleving. Panelleden hebben behoefte aan een overheid die uitvoert wat ze belooft en een samenleving die weer naar elkaar luistert.

Als Nederland zich één goed voornemen zou moeten maken voor 2026, dan is het volgens veel respondenten dit: durven beslissen, en dat doen op een manier die het vertrouwen in elkaar en in de overheid versterkt.