Het is zover: na tien jaar is Stranger Things aan zijn einde gekomen. Nadat seizoen vier uitgroeide tot een van de grootste televisieproducties van het afgelopen decennium, liggen de verwachtingen voor seizoen vijf torenhoog. Wat ooit begon als een kleinschalig sci-fi mysterie, is inmiddels uitgegroeid tot een universum dat meer weg heeft van The Avengers dan van de serie waarmee het ooit begon. Weten de Duffer Brothers hun magie te behouden en de personages een waardig einde te geven?

Verlies van focus

Om maar meteen met de deur in huis te vallen: het korte antwoord is ja en nee. Het einde is in de basis bevredigend, maar de weg ernaartoe is dat allesbehalve, en dat is voor een laatste seizoen zonde. Natuurlijk komt de Hawkins-crew opnieuw samen om Vecna definitief uit te schakelen, maar de serie lijkt inmiddels ten onder te gaan aan haar eigen succes.


Noah Schnapp, Finn Wolfhart en Wyona RYDER

Volume 1 laat zien dat Stranger Things nog steeds kan knallen. Will Byers krijgt eindelijk de verhaallijn krijgt die hij al sinds seizoen één verdient. Het eerste deel weet spanning, actie en bijzondere momenten voor personages goed te combineren en voelt daardoor doelgericht en zelfverzekerd. Vooral de laatste aflevering “Sorcerer” behoort tot een van de beste van de hele serie. Het seizoen bevat meerdere emotioneel sterke scènes waarin personages oprecht weten te raken en een traantje moeilijk te onderdrukken is. Het laat zien dat Stranger Things zijn emotionele kern nog altijd kan raken, mits de serie zichzelf niet in de weg zit. Het is dan ook de reden dat ik Volume 1 eerder een hogere score heb gegeven.

Gerelateerde artikelenOne Battle After Another ReviewOne Battle After Another Review

Toch valt Volume 2 juist op door zijn overvolle cast en rommelige opbouw. De cast is zo ver uitgedijd dat de focus steeds vaker zoekraakt. Waar Stranger Things ooit excelleerde met een overzichtelijke groep personages die allemaal hun moment kregen, voelt seizoen vijf als een overvolle ensemblecast waarin verhaallijnen met elkaar concurreren om schermtijd. De introductie van opnieuw nieuwe personages draagt daar weinig aan bij en voelt eerder overbodig dan verrijkend.

Een pijnlijk voorbeeld daarvan is Joyce Byers (Winona Ryder). In de eerste seizoenen was zij het emotionele hart van de serie en een van de gezichten waarmee Netflix Stranger Things groot maakte. In seizoen vijf wordt Joyce grotendeels naar de zijlijn geschoven. Haar aanwezigheid voelt vooral functioneel, alsof ze er is omdat ze er nu eenmaal altijd was. Voor een personage dat ooit zo’n centrale rol speelde, is dat een teleurstellende degradatie. Dat geldt overigens voor meerdere personages, die steeds vaker als een soort hulpmiddel worden ingezet. Eleven is daar het duidelijkste voorbeeld van: zij maakt (in ieder geval tot de laatste aflevering) nauwelijks characterdevelopment door en fungeert vooral als een superhero om de rest van de Hawkins-crew een handje te helpen.

Juist daarom voelt Volume 2 zo vreemd aan. De drie afleveringen voorafgaand aan de finale behoren zonder twijfel tot de zwakste die de serie ooit heeft voortgebracht, en ja, zelfs zwakker dan The Lost Sister. Cruciale vragen die al seizoenen boven de markt hangen, worden niet verder uitgediept of bevredigend beantwoord, maar grotendeels genegeerd. De gebeurtenissen die zich afspelen voelen weinig logisch, zijn voorspelbaar en lijken vooral te bestaan om koste wat kost richting het einddoel te bewegen. Echte twists of verrassingen blijven daarbij grotendeels uit.

Tell, don’t show

Het grootste struikelblok is echter de dialoog. Die is in Volume 2 op meerdere momenten ronduit tenenkrommend. Personages staan opvallend vaak letterlijk in een kring om elkaar uit te leggen wat er gebeurt of wat er gaat gebeuren, zonder dat er daadwerkelijk iets plaatsvindt. ‘Show, don’t tell’ maakt hier plaats voor uitleg op uitleg. Het zorgt voor een vreemde toonbreuk waarbij dezelfde personages het ene moment de sterren van de hemel acteren, terwijl ze even later klinken alsof ze net zijn ingehuurd voor een bijrol, of zelf ook niet meer helemaal geloven in wat ze zeggen.


CGI NIET HET HOOGTEPUNT VAN STRANGER THINGS 5

Wat daarnaast opvalt, is de ogenschijnlijke terugschaling in productie, ondanks het enorme budget. Die voelt net zo rommelig aan als de verhaallijn zelf. In meerdere scènes is overduidelijk gebruikgemaakt van green screens, wat je regelmatig uit het verhaal haalt. Dat is opvallend, zeker omdat het vorige seizoen juist uitblonk in zijn special effects. Ook de belichting oogt vaak vlak en de Upside Down komt lang niet meer zo geloofwaardig over als in eerdere seizoenen. Mogelijk komt dat doordat er na het derde seizoen een andere cinematograaf aan de serie werkt. Actiescènes blijven daarbij wel zeer vermakelijk en spectaculair, zoals een throwback naar seizoen één waarin de crew een demogorgon probeert te verzwakken, of een eindbattle waar alles uit de kast wordt gerukt. De spanningsboog in de sequenties weet de serie gelukkig wel te behouden, waardoor je in ieder geval nooit verveeld zal zijn.

Emotionele finale

In de finale speelt de serie het opvallend veilig, waardoor het zelden voelt alsof er echt iets op het spel staat. Waar Avengers: Endgame bewust toewerkt naar een grote climax, kiest Stranger Things 5 voor een omgekeerde structuur. Eerst is er het grote spektakel, gevolgd door een uitgebreide epiloog waarin ruimte wordt gemaakt voor het lot van de personages. In tegenstelling tot het vorige seizoen, dat eindigde met een epische en dreigende climax, voelt de afronding hier opmerkelijk spanningsloos. Dat komt deels doordat vrijwel al het mysterie rondom de Upside Down is verdwenen. Wat ooit een onheilspellende, onbekende plek was, voelt nu eerder als een vakantieoord waar de cast gerust even kan rondhangen zonder al te veel consequenties.

Pas nadat de climax is afgerond, hervindt de serie eindelijk zijn kern. Met doeltreffende muziekkeuzes, zoals Purple Rain, laat Stranger Things zien dat het emotionele hart nog altijd klopt. Opvallend genoeg is juist de epiloog het sterkste deel van de aflevering. Die ademt de sfeer van het eerste seizoen, met weinig special effects, meer aandacht en ruimte voor de personages en dialogen die weer natuurlijk en geloofwaardig aanvoelen. Het is een bewuste stap terug naar de essentie van de serie, en precies daar voel je hoe moeilijk het is om afscheid te nemen van personages waar je tien jaar mee hebt meegeleefd. Tegelijkertijd maakt dat contrast pijnlijk duidelijk hoe groot de kloof is met de weg ernaartoe. Dat het slot toont hoe goed Stranger Things nog kan zijn, maakt het des te jammer dat seizoen vijf daar zo wisselvallig naartoe werkt.

Stranger Things 5 is geen mislukte afsluiting, maar wel een gemiste kans. De serie geeft haar personages uiteindelijk een emotioneel en herkenbaar afscheid, vooral in de epiloog waarin de ziel van het eerste seizoen weer even voelbaar is. Daarmee bewijzen de Duffer Brothers dat hun gevoel voor karakter en sfeer intact is. Tegelijkertijd is de weg naar dat einde rommelig, overvol en opvallend veilig, al blijft het geheel vermakelijk. Te veel personages, uitleggerige dialogen en een gebrek aan mysterie ondermijnen de vaart en spanning van wat een echt gedenkwaardig laatste seizoen had moeten zijn.