De grote winnaar van filmjaar 2025 zie je op geen enkel Nederlands eindejaarslijstje. De meeste filmgangers in het Westen hebben ‘m niet eens gezien: de Chinese animatiefilm Ne Zha 2. Afgelopen jaar bracht die op Chinese mythologie gebaseerde avonturenfilm meer dan 2,2 miljard dollar op. De hoogste recette van een animatiefilm ooit, en de succesvolste film wereldwijd in 2025. Meer dan twee keer zoveel als Hollywood-hit Lilo & Stitch.
Het past in een trend, of eigenlijk twee. Ten eerste doen animatiefilms het beter dan ooit: in 2024 werd 25 procent van de kaartjes in de VS gekocht voor een animatiefilm en was Inside Out 2 (over de emoties in een puberhoofd) de succesvolste film van het jaar, ook in Nederland. Ten tweede is Aziatische animatie de afgelopen jaren uitgegroeid tot een wereldwijd fenomeen.
2025 was een kroonjaar. Het Koreaans-Amerikaanse KPop Demon Hunters (demonenjacht met popsterren) werd de best bekeken Netflix-film ooit. Hij werd meer dan 500 miljoen keer aangeklikt. The New York Times schreef dat de omzet van Netflix met 17 procent groeide dankzij de film. En de Japanse anime Demon Slayer: Kimetsu No Yaiba Infinity Castle, ook over demonenjacht, was een wereldwijd cultureel fenomeen. In Nederland bracht de film meer dan 1,5 miljoen op aan de bioscoopkassa’s.
Dat was weleens anders. Hoewel Japan altijd een vrij succesvolle animatiemarkt heeft gehad, liepen andere Aziatische landen ver achter. In 2008 sloeg het Amerikaanse Kung Fu Panda, over een slobberige panda die Chinese vechtkunsten leert, in China in als een bom. De film was er geliefd, een succes, maar riep ook vragen op: hoe kan het dat Hollywood een betere film over Chinese cultuur maakt dan China zelf?
Het antwoord: te veel respect voor Chinese tradities, gebrek aan creatieve infrastructuur, en natuurlijk geld. Want meegaan met de 3D-animatiestijl uit Hollywood was ongekend duur. Kung Fu Panda kostte studio Dreamworks 130 miljoen dollar. De Chinese filmindustrie ging op de schop, Kung Fu Panda werd ontleed, en er ging meer geld in eigen producties. Maar in tegenstelling tot Hollywood hadden Aziatische filmproducenten nog geen wereldwijde afzetmarkt om hun werk aan te tonen.
Sinds die tijd zijn er twee cruciale dingen veranderd. Zo is de productie van animatiefilms veel goedkoper geworden. Yu Zhou, topman van het Chinese Light Chaser Animation, zei eerder dit jaar tegen Screen Daily: „We kunnen nu 3D-animatie produceren die in kwaliteit gelijk is aan Hollywood.” Ook andere landen profiteren daarvan. In 2025 won het Finse Flow, volledig geanimeerd met gratis software, de Oscar voor beste animatiefilm van Amerikaanse megaproducties als Inside Out 2. Kunstmatige intelligentie belooft de kosten in de toekomst alleen nog maar meer te drukken. De miljoenenstijl van Pixar of handgetekende animatie van Studio Ghibli kan nu al geloofwaardig nagebootst worden: op YouTube en TikTok staan duizenden video’s van gebruikers die voor de grap trailers voor Pixarfilms over porno en Adolf Hitler gemaakt hebben.
En daarnaast groeit de wereldwijde populariteit van Aziatische cultuur de afgelopen jaren. Dat begon al met de opkomst van internet, werd groter met de eerste streamingdiensten, en nam echt een vlucht tijdens de pandemie. Aan huis gekluisterd kregen kijkers via streamingdiensten als Netflix ‘content’ uit heel de wereld voorgeschoteld. De barrière om populaire cultuur uit China, Japan en Zuidoost-Azië te consumeren werd steeds lager. Tegenwoordig kijkt vijftig procent van de ruim 300 miljoen Netflix-abonnees naar Japanse animatie. Er slaat sowieso een Aziatische golf over de mondiale popcultuur heen: Koreaanse en Japanse popmuziek (BTS), drama (Squid Game) en cosmetica (K-Beauty) doen het wereldwijd goed. Cultuur wordt in Korea als exportproduct gezien. Daar lift animatie op mee.
Grappig genoeg zal deze enorme industrie, tientallen miljarden waard, de meeste Nederlandse filmgangers ontgaan. Dat komt omdat Aziatische animatie voornamelijk een jongerenfenomeen is, dat zich voornamelijk online afspeelt. Zo’n 40 procent van de Amerikaanse jongeren van 16 tot 24 kijkt regelmatig naar zogeheten anime, schreef entertainmentnieuwssite Polygon. De toekomst, ook wat betreft animatie, is niet meer aan Hollywood.
Geef cadeau
Deel
Mail de redactie
De journalistieke principes van NRC