Grok weet het boze oog van Brussel op zich gevestigd.
Foto: ANP
1. Bikinigate en een dubbelloops
‘Dit is niet pikant, maar illegaal, vreselijk en afschuwelijk.’ De Europese Commissie, hoeder van de regels die gelden binnen de EU, praat nog wel eens met meel in de mond. Maar dat doet ze niet nu het gaat om de seksueel getinte beelden die Grok, de AI-machine van X, genereert van bekende mensen, maar ook van kinderen.
‘Hier is geen plaats voor in Europa’, zei een Commissiewoordvoerder ook nog. ‘We kijken hier heel serieus naar.’ Grok was al in opspraak geraakt voor het genereren van antisemitische content. De Commissie heeft X inmiddels verzocht om alle interne documenten en data over Grok tot eind 2026 te bewaren.
X-eigenaar Elon Musk wil nog wel eens de vloer aanvegen met Brusselse kritiek op inhoud die op zijn platform verschijnt. Deze keer kwam hij toch in actie. Of was het zijn slimme AI-machine die zelf het initiatief nam? Hoe dan ook, het genereren van AI-beelden via Grok is nu beperkt tot betalende gebruikers van X vanwege de ophef over ‘seksueel getinte deepfakes’, zoals Grok het verwoordt. De beelden van de Zweedse vicepremier Ebba Busch in een bikini zijn inmiddels verwijderd.
Alles leuk en aardig, zei de Commissiewoordvoerder vrijdag, maar hiermee is de kous niet af. ‘We hebben de laatste aankondigingen van X over Grok gezien, maar het beperken van het gebruik tot betalende klanten verandert niets aan ons fundamentele uitgangspunt. We willen die beelden niet zien, zo simpel is het.’
2025 bracht een Brusselse boete van €120 mln voor X vanwege gebrekkige transparantie, beantwoord met een Amerikaans inreisverbod voor oud-Eurocommissaris Thierry Breton, vanwege diens rol bij het optuigen van EU’s digitale dienstenwet waarop de boete is gebaseerd. Het nieuwe jaar belooft wat deze saga betreft ook het nodige in het vat te hebben.
Ebba Busch heeft overigens zelf ook gereageerd op bikinigate. Ze postte een filmpje op X van haarzelf, terwijl ze aan het jagen is in een besneeuwd, Zweeds landschap. ‘Nog even over de foto’, zegt ze in het filmpje, ‘die is eigenlijk best wel goed. Maar het probleem is dat ik zonder instemming werd uitgekleed door Elon Musks Grok. En ik bepaal toch echt zelf wanneer en aan wie ik mezelf in een bikini laat zien.’
Busch vertelt over haar kinderen en die van anderen, die dit ook kan overkomen, en roept op om verstandiger om te gaan met AI en onlinebeelden. Ze rondt af met een niet mis te verstane uitsmijter: ‘De wereld heeft meer goede mannen en vrouwen nodig en minder klootzakken.’
Daarna maakt ze haar geweer paraat voor haar eerste schot.
In afwachting van take-off.
Foto: ANP
2. Een rechtszaak over €95
Wie boos is over een vermeend onterechte bekeuring van een paar tientjes, stapt niet meteen naar de rechter. ‘Hold my beer’, zegt de luchtvaartwereld dan. Want daar gebeurt dat wel.
Dat blijkt aanstaande donderdag maar weer eens, als het Europees Hof antwoord geeft op vragen in een zaak die moet vaststellen of luchtvaartmaatschappij KLM €95 moet terugbetalen aan de Oostenrijkse consumentenorganisatie Verein für Konsumenteninformation (VKI).
Dat klinkt futiel, maar dit lijkt alles weg te hebben van een principezaak. De kwestie draait om de complexe compensatieregelingen in de luchtvaart bij vertragingen. VKI neemt het op voor passagiers die in 2020 via ticketwebsite Opodo voor €2053,48 retourtjes van Wenen naar Lima via Amsterdam kochten. Die reis kon niet doorgaan (corona?) en dus dienden de passagiers succesvol een claim in.
Dachten ze. Want er kwam een bedrag van €1958,34 terug. De bemiddelingskosten voor Opodo van €95,14 ontbraken. Die komen niet voor rekening van KLM, vindt de Nederlandse vlieger. Echt wel, vindt de Oostenrijkse consumentenclub.
Het Oostenrijkse Oberste Gerichtshof wil van het Europees hof weten hoe die erover denkt. Dat lijkt relevant voor de honderdduizenden andere tickets die jaarlijks worden verkocht via bemiddelingsbureaus.
Sneak preview: de advocaat-generaal adviseert dat KLM de hele ticketprijs inclusief provisie moet betalen. Tenzij de luchtvaartmaatschappij kan ‘bewijzen dat zij er geen kennis van had dat de tussenpersoon bij de uitvoering van zijn activiteiten een provisie ontving en dat zij hiermee niet had ingestemd’, meldt de advocaat-generaal.
IJs, made in Groenland.
Foto: ANP
3. De Groenland-schok (en de Venezuela-stress)
De spanning over Groenland houdt aan. Gaan de VS na de gevangenneming van president Nicolás Maduro van Venezuela het ijzige eiland werkelijk bezetten? Deze week is er overleg tussen Denemarken, waaronder Groenland valt, en de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Marco Rubio. Europamania biedt ter voorbereiding een serie nutte artikelen:
• Dé plaats voor Groenlandachtergronden in soorten en maten: het Deense instituut voor internationale studies heeft hier een reputatie te verliezen. Onze favoriet: ‘Waarom Groenland deel is van het koninkrijk Denemarken.’
• The American Enemy – Nicole Gnesotto van Institut Jacques Delors houdt zich niet in. Analist Michael Paul van de Duitse denktank SWP is ook kritisch over de Groenlandverhalen van de regering-Trump. En dit vindt het Spaanse Instituto Real Elcano. Het Egmont Instituut in Brussel verschaft de EU niet één, niet twee maar drie strategieën om met de bedreiging van Groenland om te gaan.
• Maga, Maduro en Monroe – Instituut Clingendael schetst de gevolgen van Trumps beleid voor Nederland. Dit is de insteek van het Duitse Clingendael, de DGAP, aangaande Venezuela.
• ‘Trump overtuigt niet’, vindt de Franse denktank Iris. De Italiaanse denktank IAI kraakt eveneens harde noten, maar stelt daarbij ook vast dat Rusland in zijn hemd staat. En… deze analist ziet kansen voor Latijns-Amerika.
• Compromis in aantocht – Jacob Funk Kierkegaard van denktank Bruegel ziet het qua Groenland niet zo somber in. Lees ook deze analyse van Guntram Wolff, en dit commentaar van denktank EPC. Wie in Parijs is: donderdag gaat het bij denktank Ifri over Groenland.
• WC-eend beveelt aan – Lees de recente Groenland-artikelen van het FD. Aanradertjes, vindt het Europamania-team.
Europamania in je mailbox?
Wil je deze Europanieuwsbrief elke week per mail ontvangen? Schrijf je dan hier in. En hier zijn eerdere afleveringen.
Waar moeten we deze week op letten?
• De commissie voor begrotingscontrole van het Europarlement voelt maandag de Hongaarse Eurocommissaris Olivér Várhelyi aan de tand over het vermeende spionnennetwerk van zijn land in Brussel. Dit zou hebben gespeeld in de tijd dat Várhelyi de permanente vertegenwoordiging van Hongarije bij de EU bemande.
• Daarnaast stemt de commissie voor transport en toerisme van het Europarlement op maandag over enkele passages in het langslepende dossier van de rechten van vliegpassagiers. De wooncommissie van de EU-volksvertegenwoordigers gaat in gesprek met Eurocommissaris Dan Jørgensen over zijn plan voor woningtekorten in Europa.
• Op woensdag komt de Europese Commissie met een voorstel ter verbetering van de cyberveiligheid in de EU en met een strategie tegen racisme.
• Het Hof van Justitie van de EU komt donderdag met een arrest dat ingaat op de vraag of Nederland een Pool die verplicht was in Polen kinderalimentatie te betalen maar dat niet deed, aan Polen moet overleveren. Ook interessant: een arrest over de vraag of een gokbedrijf aansprakelijk is voor gokschulden.
• De Italiaanse bank UniCredit biedt donderdageen webinar met Alexandra de Hoop Scheffer van denktank German Marshall Fund of the US. Onderwerp is Venezuela. Europamania weet dat dit land niet bij de EU zit, maar het debat gaat ook over de trans-Atlantische relaties.
Meer lezen (en luisteren)?
Typisch geval van jammer Hongarije heeft in zijn doorlopende conflict met de EU definitief €1 mrd aan steun verspeeld, meldt nieuwsorganisatie Telex. Maar… Donald Trump is bereid naar Hongarije te komen om de verkiezingscampagne van premier Viktor Orbán te steunen.
Brandhaard elders Media maken melding van honderden doden in Iran, nadat mensen de straat waren opgegaan om te protesteren tegen het regime van geestelijk leider Khamenei en veiligheidstroepen het vuur hadden geopend. Hier en hier reacties uit Brussel.
O ja, Oekraïne Terwijl de wereld zich druk maakte over Iran en Donald Trump, zette Rusland een nieuwe hypersonische raket in tegen Oekraïne.
Brexit, anyone? De Britse premier Keir Starmer zou een nieuwe regeling met de EU willen. Hier een analyse, en ook nog een nieuwtje van de FT. Oh, lees, nog even het artikel van FD-medewerker Mathijs Bouman over de rekening van de brexit.
In nood leert men zijn vrienden kennen… De Poolse oud-minister van justitie Zbigniew Ziobro, die in eigen land meerdere aanklachten tegen zich heeft lopen, heeft veilig onderdak gevonden in Hongarije. In een lange post op X gaat hij in op het hoe en waarom en vergeet hij niet om de Hongaarse premier Viktor Orbán te bedanken.
Europamania wordt geschreven door de FD-Brusselaars Daan Ballegeer en Mathijs Schiffers, plus Han Dirk Hekking. Ditmaal met de hulp van Erik van Rein. Heb je opmerkingen of nieuws? Laat het weten via [email protected].