Alle partijen zijn de komende dagen uitgenodigd. PVV-leider Wilders heeft een uitnodiging geweigerd.
De leider van GroenLinks-PvdA, Jesse Klaver, noemt het minderheidskabinet ‘een risicovol experiment’ en verwacht politiek ‘veel onzekerheid’. Toch overweegt GroenLinks-PvdA om plannen te steunen. “Wij zullen onze verantwoordelijkheid nemen. Dat hebben wij altijd gedaan en dat zullen we nu ook doen. Wij gaan onze positie in de Tweede en in de Eerste Kamer inzetten om het maximale te realiseren voor onze kiezers en voor Nederland.”
JA21: open mind
Ook JA21 is bereid tot steun. “Ze kunnen wel op ons rekenen wat betreft een open mind. We kijken gewoon constructief naar voorstellen in de toekomst”, zegt JA21-leider Joost Eerdmans. “Er hoeft ook niemand een motie van wantrouwen te verwachten van JA21.”
JA21 is bereid de voorstellen van de drie partijen aan een meerderheid in de Tweede Kamer te helpen. “Maar als het ons pijn doet, dan zal daar ook wat tegenover moeten staan.” Eerdmans wacht eerst af wat de plannen van de drie partijen worden. Wel wil hij ‘constructief meedenken’ over plannen van de drie coalitiepartijen die hij aan een meerderheid wil helpen.
Ook ouderenpartij 50PLUS zit handenwrijvend in de oppositiebankjes. 50PLUS-fractievoorzitter Jan Struijs ziet kansen om ‘wat voor elkaar te krijgen’. “Die twee zetels kunnen soms cruciaal zijn”, zei hij na zijn gesprek met informateur Letschert. De partij vindt het daarbij belangrijk dat er geen bezuinigingen komen op ouderenzorg of de AOW. “Daar ligt voor ons wel een heel diepe streep in het zand.”
Forum voor Democratie verwacht juist weinig overeenkomsten tussen de Forum-standpunten en het minderheidskabinet. “Daar heb ik een hard hoofd in”, zegt fractievoorzitter Lidewij de Vos. Zij zag al ‘weinig aanknopingspunten’ in het tussenstuk waarmee D66 en CDA vorige maand kwamen.
Ministers leveren?
CDA-leider Henri Bontenbal opperde vanochtend dat oppositiepartijen ministers of staatssecretarissen zouden kunnen leveren aan het kabinet. Maar dat idee wordt afgewezen door verschillende oppositiepartijen.
Eerdmans vindt het geen goed idee om wél bewindslieden te leveren, terwijl zijn partij geen deel uitmaakt van de coalitie. “Dat vind ik een heel vreemde constructie”, aldus Eerdmans. Ook GroenLinks-PvdA ziet dat niet zitten. “Laat ik heel helder zijn: wij gaan geen ministers leveren voor dit kabinet. We hebben niet kunnen meepraten over de inhoud en dan zouden we wel ministers moeten leveren die dan hun plannen gaan uitvoeren”, aldus Klaver.
‘Ook twijfel in nieuwe coalitie’
“Gaat het politieke experiment, het minderheidskabinet-Jetten, echt werken? Ook in de nieuwe coalitie zelf wordt nog getwijfeld”, zegt politiek verslaggever Fons Lambie. “Vandaag blijkt dat verschillende oppositiepartijen, JA21, 50Plus, GL-PvdA bereid zijn te praten. Een eerste stap. Maar zijn ze ook bereid om de pijnlijke maatregelen te steunen, bijvoorbeeld bezuinigingen in de zorg? Het zal politiek nog een hobbelige weg worden om voldoende steun te vinden.”
In deze video zie je hoe een minderheidskabinet precies werkt: