Versplintering in de politiek is niet alleen maar het aantal partijen tellen, weet universitair hoofddocent Nederlandse politiek aan de Universiteit Leiden Simon Otjes. Hij vertelt dat er een soort formule is om te berekenen hoe politiek versnipperd een land écht is.
Effectief aantal partijen
“Politicologen noemen dat het ‘effectief aantal partijen’. Het is een maat die zowel kijkt naar hoeveel partijen er in het parlement zitten, als naar hun relatieve grootte”, vertelt Otjes.
“Kortom: als een parlement twaalf even grote partijen telt, is dat meer versplinterd dan een parlement met twee grote partijen, en tien kleintjes.”
België
Gebruik je die berekening, dan komt Otjes tot hét land met de meest versnipperde politiek: die van onze zuiderburen. “Het Belgische landschap is meer versplinterd omdat dat veel gelijkmatiger verdeeld is dan in Nederland.”
In België zijn heel veel middelgrote partijen, terwijl in Nederland nog een paar iets groter zijn. “En daarom spreken we in België van een meer versplinterd landschap, omdat het dus gelijkmatiger verdeeld is, terwijl in Nederland nog iets meer geconcentreerd is.”
Alles dubbel
Niet Nederland, maar België is dus de onbetwiste ‘winnaar’, beaamt ook Belgische politicoloog Dave Sinardet. “Want in Nederland hebben maar liefst zeven partijen drie of minder zetels. In België zijn dat er maar twee van de twaalf. Dus je hebt in Nederland toch wel wat grotere blokken dan in België.”
Voor de Belgische versnippering is nog wel een reden, legt Sinardet uit. “Wij hebben er eigenlijk van elke partij twee, een Vlaamse en een Franstalige. Je hebt twee groene partijen, twee sociaaldemocratische partijen, et cetera. Dus je hebt vanzelf door dat systeem al meer versnippering.”
Meer partijen in Tweede Kamer
Maar Nederland telt wel meer partijen in onze Tweede Kamer dan in de Belgische evenknie, wil politicoloog Sinardet nog benadrukken.
“Als je alleen kijkt naar het aantal partijen in de nationale parlementen, dan is Nederland het meest versnipperd. Want er zijn nu vijftien partijen in de Tweede Kamer, terwijl er in België maar twaalf zijn.”