Pas na 2042 zullen er geen dieselpassagierstreinen meer rijden in Nederland. Dat blijkt uit een analyse over de nog bestaande spoorlijnen zonder elektrificatie. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat maakte de analyse samen met spoorbeheerder ProRail en de provincies Friesland, Groningen, Overijssel en Gelderland in antwoord op een motie van de Tweede Kamer.

Volgens de analyse ligt er in Nederland voor het personenvervoer nog 551 kilometer spoor dat niet geëlektrificeerd is. Momenteel wordt er al gewerkt of gaat er binnenkort worden gewerkt aan de elektrificering van 157 kilometer spoor in Overijssel, Limburg en Gelderland. Het gaat daarbij om de Maaslijn (Nijmegen – Venlo), het traject Enschede – Duitse grens, Almelo – Mariënberg en Zutphen – Hengelo – Oldenzaal. De financiering van deze plannen is zo goed als geregeld.

Tussen de 1,2 en 1,8 miljard euro nodig

Er wacht zo nog 394 kilometer spoor op gehele of gedeeltelijke elektrificatie. Voor deze trajecten in de provincies Friesland, Groningen en Gelderland moet nog een keuze gemaakt worden tussen gedeeltelijke of gehele elektrificatie. Ook moet het benodigde geld nog worden gevonden. Er is tussen 1,2 en 1,8 miljard euro nodig voor elektrificatie van deze spoorlijnen.

Overstap bij nieuwe concessie

Uit de analyse blijkt dat alle partijen het erover eens zijn dat het overstappen van diesel- naar elektrische treinen moet gebeuren bij de start van een nieuwe vervoersconcessie. Gelderland zal zo de laatste provincie zijn die afscheid neemt van dieseltreinen omdat voor de treinen hier in 2042 een nieuwe concessie start en de nu gebruikte treinen dan zijn afgeschreven.

Sinds december rijden de dieseltreinen in Gelderland wel op de milieuvriendelijkere brandstof HVO 100 (plantaardige olie). Komende jaren worden daarnaast de motoren vervangen door exemplaren die zuiniger zijn. Of de treinen na 2042 geheel onder een bovenleiding of gedeeltelijk (batterijtreinen) rijden, is nog niet bekend. Het gaat in Gelderland om de trajecten Apeldoorn – Zutphen, Zutphen – Winterswijk, Arnhem – Doetinchem – Winterswijk en Arnhem – Tiel, in totaal 143 kilometer spoor.

Noorden gaat voor batterijtreinen

In Friesland en Groningen start eind 2035 een nieuwe concessie en moet er vanaf dan afscheid worden genomen van de dieseltreinen. In beide provincies rijden de treinen al op HVO 100. In Friesland gebeurt dat op 76 kilometer en in Groningen op 121 kilometer spoor. Samen delen de provincies nog eens 54 kilometer aan niet geëlektrificeerd spoor.

Friesland koos al in 2018 voor batterijtreinen en een gedeeltelijke elektrificatie. Afgelopen jaar werd 2,2 miljoen euro uitgetrokken voor een onderzoek hiernaar waarvan de resultaten spoedig worden verwacht.

In Groningen doet onderzoeksbureau Arcadis momenteel onderzoek naar ’verschillende technieken’. De provincie gaat voorlopig voor batterijtreinen en gedeeltelijke elektrificatie. ProRail doet hier momenteel onderzoek naar.

Overstap verplicht voor 2050

Volgens de Klimaatwet moet het spoor uiterlijk in 2050 klimaatneutraal ofwel uitstootvrij zijn. De Tweede Kamer vindt dat te lang duren en nam daarom vorig jaar een motie aan van Habtamu de Hoop (GroenLinks-Pvda) en Cor Pierik (BBB) die het kabinet opdroeg met de regio’s een plan te maken voor het ’uitfaseren’ van dieseltreinen. In antwoord daarop kwam de analyse van het ministerie, ProRail en de provincies.

(c) Treinreiziger.nl