Netbeheerder Stedin – verantwoordelijk voor het gasnetwerk in de Utrechtse wijk waar het ongeluk gebeurde – wil niet op het onderzoek vooruitlopen. Maar ook bij Stedin wordt gedacht aan een mogelijk gaslek als oorzaak van de enorme ravage.

6 miljoen huishoudens gebruiken gas

“Gelukkig is een heel grote explosie zeer zeldzaam”, zegt een woordvoerder van de beheerder.” We hebben in Nederland nog circa 6 miljoen woningen die aardgas gebruiken.”

“Bijvoorbeeld voor het verwarmen van de woning en om te koken”, gaat hij verder. “Dat gaat heel vaak heel erg goed, we hebben een betrouwbaar netwerk met weinig ongelukken.”

Verantwoordelijkheid tot de gasmeter

De verantwoordelijkheid van de netbeheerders gaat tot en met de gasmeter. Daarna is het aan de woningeigenaar: alles wat naar de cv-ketel of het fornuis gaat, is diens verantwoordelijkheid.

En daar gebeuren ook de meeste ongelukken met gas, zo’n 85 procent. Bijvoorbeeld door een slecht onderhouden cv-ketel, door loszittende slangen of tijdens het klussen.

‘Er wordt een luchtje aan toegevoegd’

“Van nature is aardgas reukloos, maar er wordt een luchtje aan toegevoegd”, vertelt de woordvoerder. “Dat is dus om veiligheidsredenen, door die sterke geur kan je een gaslek in huis snel ruiken.” Wat te doen als je gas ruikt en niet weet waar het vandaan komt: “Draai de hoofdkraan van het gas dicht, open ramen en deuren en bel 112 of 0800-9009.

Dat tweede is het algemene nummer van de gezamenlijke netbeheerders. “Daar kun je ook naartoe bellen als je het bij de buurman ruikt of op straat. Het is heel belangrijk om dat te doen.”

‘Er wordt weleens iets geraakt’

Netbeheerders zoals Stedin zijn verantwoordelijk voor de gasleidingen onder de straten. “Het is best wel druk in de grond. Bij werkzaamheden, bijvoorbeeld voor nieuwe buizen of voor glasvezel, wordt er weleens iets geraakt.”

Als er een scheur in zo’n grote ondergrondse gasleiding komt, is het belangrijk om er niet dicht in de buurt te komen, waarschuwt de woordvoerder: “Het is hartstikke gevaarlijk. En ook als je buiten iets ruikt, moet je dus gelijk bellen: de brandweer of ons.”

Snuffelaar voor gaslekken

Verder hebben netbeheerders de verantwoordelijkheid om alle leidingen in de grond elke 5 jaar na te lopen. “Dat doen we met een bovengrondse ‘snuffelaar’. Die ontdekt de meest minuscule lekkages, die je met je eigen neus niet kunt ruiken. Dat kan gebeurd zijn door verzakkingen of zwaar verkeer, dus dat checken we regelmatig.”

“We doen allemaal ons uiterste best om gasexplosies te voorkomen. Sinds het begin van de jaren 60 hebben we zo ontzettend veel ervaring opgebouwd, het is en blijft een veilig systeem.”

Meer onderzoek naar oorzaak

Ook explosieven-expert Ad van Riel vermoedt dat in Utrecht sprake was van een gasexplosie. “Dat baseer ik op zo’n 46 jaar ervaring, waarin ik heel veel verschillende explosies heb gezien.”

Maar om tot een definitieve conclusie te kunnen komen, moet ter plekke meer onderzoek worden gedaan, benadrukt ook Van Riel. “Daar kun je vaststellen of het een gasexplosie is geweest, of dat er nog een ander oorzaak achter ligt.”

Gas verspreidt zich door huis

“In Utrecht lijkt het erop dat er over een langere periode gas heeft gelekt, en dat zich heeft kunnen verspreiden door verschillende ruimtes in huis. Als het boven een bepaalde waarde komt, dat noemen we de lowest explosion limit, komt er dan ook maar een vonkje bij, dan gaat dat ook als één geheel. Vandaar dat het ook zo’n explosie wordt en met zoveel kracht gepaard gaat.”