‘Mijn moeder gaf me haar camera toen ik zeven was. Later in mijn leven werd de camera een hulpmiddel om weer lief te hebben in een wereld die niet altijd van me had gehouden.” De Deense fotograaf Michella Bredahl (37) formuleert zorgvuldig. „Mijn werk gaat over kwetsbaarheid en over verbinding, over mensen die dicht bij me staan en om wie ik geef. Dan vind ik het belangrijk mijn woorden goed te kiezen.”
In Rooms We Made Safe, de tentoonstelling van Bredahl in Huis Marseille in Amsterdam, zien we de intieme portretten (foto én video) die Bredahl maakte van paaldanseressen en van vrienden en bekenden in hun eigen huis. Er zijn foto’s die Bredahl als kind thuis maakte – ze groeide op in een sociaal-wonenwijk net buiten Kopenhagen met haar alleenstaande moeder en haar zusje. En er zijn foto’s die haar moeder maakte in de jaren 70 en 80. „Het is mijn eerste museumtentoonstelling die, en dat is misschien een beetje vreemd, de vorm aanneemt van een retrospectief. Het brengt werk samen van vóór mijn geboorte tot nu. Ik wilde het idee van een lange, ononderbroken tijdlijn verkennen, hoe alles met elkaar verbonden is. Ik draag de pijn van mijn moeder, die verslaafd was. Ik draag de pijn van mijn grootmoeder, die ook verslaafd was. Toen ik jong was, had ik de taal niet om uiting te geven aan wat dat voor mij, en voor ons als gezin betekende. Het kost tijd, en moed, om die taal te vinden. Deze tentoonstelling maakt deel uit van dat proces.”
Wanneer besloot je fotograaf te worden?
„Als kind en puber had ik altijd een camera bij me. De optie dat je daar professioneel iets mee zou kunnen, kwam nooit in me op. Thuis lazen we geen krant, er waren geen boeken, ik wist niks van kunst. Rond mijn twintigste zag ik het werk van [de Amerikaanse fotografe] Diane Arbus, dat rauw én gevoelig is. Ik had altijd geprobeerd zo normaal mogelijk te zijn. Maar mijn binnenwereld en buitenwereld waren niet in verbinding met elkaar; mijn binnenkant zit vol kleur, emotie, fouten. Toen ik het werk van Arbus zag, was dat een openbaring. Dit kán dus, dit mág dus! Als een bezetene ging ik boeken lezen, films kijken, fotografie ontdekken; Nan Goldin, Rineke Dijkstra, Deana Lawson. Uiteindelijk ben ik naar de kunstacademie gegaan.”
Gwendolyne Dumoulin (Crocolyne)
in haar kamer, Parijs, 2024
in samenwerking met Lotta Volkova
Foto Michella Bredahl
Zoom in
Lyou in haar kamer, Parijs, 2024
in samenwerking met Lotta
Volkova
Foto Michella Bredahl
Zoom in
Maji Claire in Parijs, 2024
Foto Michella Bredahl
Zoom in
Assiata Adams (Miss Adams) en
Anthony Vincent, Parijs, 2024
in samenwerking met Lotta Volkova
Foto Michella Bredahl
Zoom in
Waarom kies je in je werk voor privé-locaties als bedden, banken, badkuipen?
„De eerste foto’s die ik maakte, waren van mijn moeder en zus op dat soort plekken. De foto’s die ik vandaag de dag maak voelen als verlengstukken van die vroege momenten. Soms lag mijn moeder in bed en kon ik haar niet wakker krijgen, dan fotografeerde ik haar. Ik gebruikte de camera om van ontkoppeling naar verbinding te gaan. Ik denk dat ik dat nog steeds doe.
„Vooral de slaapkamer heeft veel emotionele lading voor me. De plek waar mijn moeder zich verstopte, om haar schaamte, haar verslaving, haar gevoel van falen te verbergen. Ik creëer nieuwe beelden die dat verdriet op de een of andere manier kunnen vervangen. Door anderen te fotograferen in hun meest intieme ruimtes, probeer ik falen te vervangen door kracht. En die kracht zit ‘m vaak ook in kwetsbaar durven zijn, op een veilige plek.”
Jonge mensen liggen op bed, paaldansers die naakt zijn. Waar ligt de grens?
„Ik denk vaak na over twee ideeën: grenzen zoeken en grenzen overschrijden. Ik ben geïnteresseerd in het eerste, in het voorzichtig verkennen van grenzen, in het opmerken waar kwetsbaarheid schuilt. Fotografie gaat voor mij ook over zorg voor iemand. Een portret maken is een vorm van luisteren. Het is iets wat je mét iemand doet. Van mijn veertiende tot mijn twintigste heb ik gewerkt als model, ik weet heel goed hoe het voelt om gefotografeerd te worden door iemand die onverschillig is. Een ervaring die ik nooit meer wil hebben en die ik nooit wil doorgeven. Als er geen vertrouwensband is, maak ik de foto niet.”
‘Mijn moeder en mijn zusje in onze
woonkamer’, 2000
Foto Michella Bredahl
Zoom in
‘My Heroine. Moeder en ik in een
fotohokje’, 1998
Foto Michella Bredahl
Zoom in
Maria, de moeder van Michella Bredahl, met haar camera, 1984.
Zoom in
Zelfportret van Maria, de moeder van Michella Bredahl in de tuin, 1981
Zoom in
De foto’s die je moeder maakte waren nooit bedoeld om aan de muur van een museum te hangen. Wat betekent het als je iets wat zo privé is, in de openbare ruimte brengt?
„Ik geloof in transparantie en kwetsbaarheid. Wanneer iemand zijn of haar verhaal deelt en laat zien wat hij of zij in zich draagt, geloof ik dat het die persoon waarde geeft, niet alleen in de ogen van anderen, maar ook voor zichzelf. En ik denk dat dat anderen kan inspireren hetzelfde te doen. Het gaat om het creëren van een ruimte waar complexe emoties – verdriet, liefde, schaamte, kracht – naast elkaar kunnen bestaan. Deze tentoonstelling is een manier om mijn moeder, mezelf en misschien ook anderen een spiegel voor te houden en te zeggen: er schuilt schoonheid in de waarheid, ook als die pijnlijk is.”
Je fotografeerde dit voorjaar een grote modecampagne voor het Italiaanse modemerk Miu Miu en liep in oktober ook mee in hun modeshow. Tóch weer modellenwerk?
„Ja maar heel anders deze keer. Het was mijn eerste keer op de catwalk voor zo’n groot merk. Actrice Sandra Hüller liep mee, rapper Cortisa Star. Ik was uitgenodigd als kunstenaar, onder mijn eigen naam, en niet als anoniem model. Dat betekende veel voor me. In zekere zin gaf het de jongere versie van mezelf weer een stem.”
Michella Bredahl: Rooms We Made Safe, t/m 8 februari in Huis Marseille, Amsterdam. Info: huismarseille.nl
Geef cadeau
Deel
Mail de redactie
NIEUW: Geef dit artikel cadeau
Als NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.