„Mijn liefde voor linnen damast begon zo’n veertig jaar geleden. Ik was in een textielsorteerbedrijf en trok een wit, linnen lapje uit zo’n bak. Het was een huishouddoekje met een patroon van gestileerde roosjes in Jugendstil-stijl. Ik vond het mooi dat je zo iets kunstigs verwerkt in een dagelijks gebruiksvoorwerp.
„Ik ging me erin verdiepen en werd geraakt door de verfijnde schoonheid van linnen damast, de historie, de veelzijdige patronen, het vakvrouwschap dat erin zit. Dat alles maakt dat ik er al veertig jaar dol op ben. Ik heb tien jaar een linnenzaak gehad hier in Delft, van 2003 tot 2013. Nu komen mensen op afspraak bij mij thuis. Ik laat zelf tafellakens en servetten ontwerpen. Het linnen laat ik weven in Noord-Ierland, daar maken ze de mooiste kwaliteit. Linnen is het materiaal, damast is de manier van weven.
Ik heb servetten uit de achttiende eeuw die ik dagelijks gebruik en gewoon in de was gooi. Dat is nog eens duurzaam
„Als klanten bij me thuis komen, zet ik een mooi houten rek in de keuken waar de tafellakens overheenhangen. De servetten leg ik op tafel. Mensen mogen aan het linnen voelen – ja, juist! Linnen is hartstikke sterk, dat is het leuke. Ik heb servetten uit de achttiende eeuw die ik dagelijks gebruik en gewoon in de was gooi. Dat is nog eens duurzaam.
„Mensen denken dat linnen damast iets voor rijke mensen is, maar dat is helemaal niet waar. Het is van paleis tot rijtjeshuis, zeg ik altijd. Letterlijk het paleis, trouwens. Mijn tafellakens met druivenrankendessin liet ik maken voor koningin Beatrix. Bij het NAVO- topdiner afgelopen juni werden ze weer gebruikt.
„Doordat mijn woning ook mijn winkel is, zijn werk en privé hier totaal verweven. Dat vind ik helemaal niet erg. Vroeger, als mensen in mijn winkel kwamen voor een tafellaken, moest ik tussendoor steeds andere mensen helpen. Dat gaf stress. Nu kan ik alle tijd nemen. Mensen blijven een uur of twee, minimaal. Zo’n laken kost ook al gauw 700 euro. Een mooie set met servetten erbij 1.000 à 1.200 euro. Dus dat is best een aankoop.”
Thee, mails en puzzels
„Mijn dagen beginnen laat. Ik ben een echt avondmens, dus als het meezit, lig ik om half twee op bed. Dan slaap ik zonder wekker tot ik wakker word; één van de grote genoegens van eigen baas zijn. In bed drink ik dan een kopje thee, werk wat mails weg en maak de puzzels uit NRC, Vorto en Precies Vier. Daarna ga ik aan het werk.
„Mijn werkdagen zijn heel verschillend. Soms heb ik een afspraak met een klant. Ik heb de laatste jaren ook gewerkt aan mijn boek. Een groot overzichtswerk over tafellinnen. Dat verschijnt in het voorjaar van 2026. Maar ik ben ook veel in het Huis Van Gijn in Dordrecht geweest, waar ik de linnengoedcollectie heb geïnventariseerd met de conservator. Zo is elke dag weer anders.
foto mona van den Berg
Zoom in
Sanny de Zoete (71) studeerde kunstgeschiedenis en haalde haar ondernemersdiploma textiel. Tien jaar had ze een eigen winkel in Delft in antiek en design linnengoed. Nu ontvangt ze klanten bij haar thuis en zet ze haar kennis over linnen damast in voor boeken, tentoonstellingen en lezingen.
Sanny woont alleen in een huurhuis in het centrum van Delft. Haar inkomen is ongeveer 2.000 euro euro, bestaande uit inkomen uit haar werk, AOW en nog een beetje pensioen van een vroegere baan in loondienst.
„Als ik geconcentreerd werk moet doen, werk ik volgens de Pomodoro-methode. Dat houdt in: 25 minuten werken, 5 minuten pauze. Dan ga ik even iets naar de vuilcontainer brengen, of een broodje halen. Dat werkt fantastisch. Als ik twee uur achter elkaar schrijf, krijg ik hoofdpijn. Maar door die pauzes kan ik het wel 10, 12, 14 rondjes volhouden.
Mijn tafellakens met druivenrankendessin liet ik maken voor koningin Beatrix
„Dat heb ik lange tijd niet gekund. Ik kreeg in 2005 de veteranenziekte, na een besmetting met de legionellabacterie. Veel van wat al die mensen met long Covid nu hebben, herken ik van toen: ik was moe, kon me niet concentreren, had pijn in mijn benen, in mijn lijf. Zeven jaar ben ik daar ontzettend beroerd van geweest. Uiteindelijk heb ik een training gevonden, via het platform Ander Leven, die handvatten biedt om je stresshormonen te kalmeren. Daar ben ik toen enorm van opgeknapt. Want nu kan ik gewoon weer hele dagen bezig zijn. Dat is geweldig.
„Mijn streven is om mijn stressniveau niet te hoog te laten komen. Daarom duik ik iedere dag om vier uur ’s middags voor een uurtje de hangmat in. Die hangt boven mijn bed. Tijdens mijn ziekte luisterde ik dan naar van die meditatieve, troostende babbels. Nu lees ik een boek, altijd non-fictie. De memoires van Ahmed Aboutaleb bijvoorbeeld.
Zoom in
Zoom in
foto’s mona van den Berg
„Ik zou tegen mensen willen zeggen: ban haast uit je leven. En het woord ‘even’ uit je vocabulaire. Ik ken zoveel mensen van mijn leeftijd die ‘even’ iets gingen doen en toen al hun ribben braken, of een heup. Dingen kosten gewoon tijd. Ruim die tijd er dan ook voor in.”
Eerste keer AOW
„Van geld heb ik vroeger wel stress gehad. Ik ben altijd financieel onafhankelijk geweest, dat heb ik altijd belangrijk gevonden, maar ik heb nooit zoveel verdiend dat ik iets opzij kon zetten voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering of pensioen. Daar heb ik me vaak druk over gemaakt.
„Tot ik ziek werd en die periode óók ben doorgekomen. Vanaf toen weet ik: ik overleef het wel. Ik heb altijd de huur kunnen betalen, heb mijn hele leven te eten gehad. Al was het wel een opluchting toen ik voor het eerst AOW kreeg. Oh! Het pakketje op mijn rug werd gelijk een kilo lichter. Dus het verlicht wel, financiële zekerheid.
„Ik woon alleen, maar ‘alleenstaand’ vind ik maar een gekke term. Ik ben niet een losgelagen, alleenig ding. Ik voel juist heel veel verbinding met alles en iedereen. Ik heb vroeger wel relaties gehad, maar nu heb ik daar geen behoefte meer aan. Ik wil me helemaal niet meer voegen naar iemand. Ik kan goed voor mezelf zorgen en ben gezegend met de verworven vrijheden van mijn generatie vrouwen.
„Vroeger zei ik dat ik vanwege die vrijheid zelf geen kinderen wilde, maar ik ben heel blij dat het toch is gebeurd. Ik heb een zoon en een kleindochter van 10. Ze wonen in Rotterdam Noord, da’s hier vlakbij. Ik heb lang iedere week opgepast. Nu kom ik meestal gewoon langs om samen te eten, te kletsen en spelletjes te doen. Dat is wel het leven. De cirkel van het leven. Dat vind ik heel mooi.”
Wat is je laatst verstuurde Tikkie?
„Ik verstuur zelf nooit Tikkies. Ik heb wel een ingekomen Tikkie: voor de sponsorloop van mijn kleindochter. Daar heb ik 50 euro voor overgemaakt.”
Weekboodschappen of iedere dag naar de supermarkt?
„Elke dag. Ik ga altijd naar de Ekoplaza, behalve voor een paar vaste producten die ik bij de Albert Heijn haal.”
Wat is je laatste grootste uitgave?
„Een koppelingsplaat en -kabel voor mijn auto. 1.447 euro.”
Tweedehands of liever nieuw?
„Ik ben blij dat ik nieuwe kleding kán kopen; heel veel jaren had ik daar geen keuze in. Nu koop ik kleding die lang mee gaat. In de zomers alleen maar linnen kleding. In de winter wollen vesten van het merk INTI. Die zijn gemaakt van baby-alpacawol.”
Waar spaar je voor?
„Voor het spaarbankboekje van mijn kleindochter. Voor mezelf zou ik het niet weten.”
Ruim je vaak het huis op?
„Als er klanten langskomen, heb ik een goede stok achter de deur het huis op te ruimen. Ik was wel elke dag af en maak altijd mijn bed netjes op.”
Wat was echt een miskoop?
„Een wc-borstel. Ik koop niet graag goedkope dingen, maar nu had ik toch zo’n raar plastic ding gekocht. Het werkt voor geen meter. Ik wil gewoon zo’n ouderwetse wc-borstel met van die harde kokosharen, maar die kan ik nergens vinden.”
Wie bedenkt wat je gaat eten?
„Ik eet doordeweeks aardappelen, met vlees of vis en de groente waar ik dan trek in heb. Op zaterdag eet ik garnalen met spaghetti. Dat is mijn feestmaal.”
Waar geef je met schuldgevoel geld aan uit?
„Het is geen schuldgevoel, maar waar ik wel last van heb, is overbodig verpakkingsmateriaal – bijvoorbeeld bij tandenragers of per stuk verpakte theezakjes. Terwijl ik zó mijn best doe dat te vermijden.”
Beste tip voor huishouden of financiën?
„Oh, ik heb massa’s tips! Maar laat ik noemen dat we meer aandacht zouden mogen hebben voor textiel in huis. Al die huizen tegenwoordig hebben zulke knoertharde vloeren en wanden. Dat klinkt hol. Een ruimte met gordijnen, vloerkleden en een tafelkleed voelt meteen veel fijner.”
In Spitsuur vertellen stellen en singles hoe zij werk en privé combineren. Meedoen? Mail naar werk@nrc.nl
Geef cadeau
Deel
Mail de redactie
NIEUW: Geef dit artikel cadeau
Als NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Waarom je NRC kan vertrouwen