Ze komen van tegenovergestelde uiteindes van het politieke spectrum, maar Steve Bannon en Noam Chomsky hebben ook iets gemeen. De alt-right Trump-spindoctor en de bij anti-globalistisch links vermaarde linguïst waren beiden bevriend met Jeffrey Epstein. In de e-mails, foto’s en andere documenten die de afgelopen maanden vrijkwamen uit de nalatenschap van de in 2019 overleden zedendelinquent, staan de twee politieke tegenpolen lachend samen op .
Het toont hoe wijdvertakt het netwerk is van de man wiens strafdossier uiterlijk vrijdag om middernacht (zaterdagochtend 6 uur in Nederland) openbaar moet worden. Die vrijgave is wettelijk verplicht nu het Congres vorige maand – na maandenlang verzet van president Trump en diens Republikeinen – schier unaniem de zogeheten Epstein Files Transparency Act doorvoerde. En hoewel het de vraag is hoe transparant Trumps ministerie van Justitie daadwerkelijk gaat zijn, zit politiek en journalistiek Amerika klaar om de dossiers door te spitten.
Daarbij zal de aandacht vooral uitgaan naar mogelijke nieuwe informatie over Trumps decennialange vriendschap met de jetsetfiguur en financier. De president en MAGA-kopstukken voerden vorig jaar immers campagne door wilde complottheorieën over Epstein te verspreiden. Volgens deze verhalen werd de financier vermoord, omdat hij uit de school dreigde te klappen over zijn pedofielennetwerk van de Clintons, top-Democraten, Hollywood-figuren en andere progressieve prominenten.
Eenmaal weer president liet Trump vervolgens het strafdossier schielijk sluiten: Epsteins dood in een New-Yorkse cel zou zelfmoord zijn geweest en er waren verder geen verdachten te vervolgen, concludeerden zijn minister van Justitie en de FBI. Die anticlimax leidde onmiddellijk tot verwijten van een doofpot en tot een revolte binnen zijn achterban. Deze week nam Dan Bongino – een MAGA-influencer die veel in Epstein-complotten handelde – ontslag als FBI-onderdirecteur, deels uit onvrede over de wijze waarop de regering dit dossier heeft aangepakt.
Vorige maand werd de druk zo groot dat ook Republikeinse volksvertegenwoordigers wel moesten instemmen met vrijgave van het strafdossier. Wel kan Justitie bepaalde passages weglakken, omdat het nu weer een lopend onderzoek betreft en om de privacy van Epsteins slachtoffers te beschermen. Rechters hebben op basis van de transparantiewet niettemin al bepaald dat de naar Epstein vrijgegeven mogen worden.
Lees ook
Trump in paniek nu de Epstein-affaire tot openlijk Republikeins verzet leidt
Om druk op Trump te houden om zoveel mogelijk informatie vrij te geven, voeden Democraten in Washington ondertussen gretig de publieke beduchtheid voor een vermeende doofpot. Druppelsgewijs geven ze nieuwe e-mails en foto’s vrij uit de nalatenschap van Epstein. Die hernieuwde aandacht bracht vorige maand al de Democratische topeconoom Larry Summers verder in opspraak. Afgelopen vrijdag gaf de oppositiepartij negentien foto’s vrij (uit een verzameling van 95.000), van onder meer Trump en Epstein samen met jonge vrouwen, en condooms met Trumps beeltenis en de tekst ‘I’m HUUUUGE!’.
Naast de president zijn er nog veel meer (voorheen) machtige mannen die deel uitmaakten van Epsteins netwerk – ook van Democratische of linkse huize. Een (onvolledig) overzicht:
Woody Allen – filmregisseur
Een ongedateerde foto uit Epsteins huis, met daarop Epstein, Woody Allen (rechts) en een ongeïdentificeerde vrouw.
Foto House Oversight Committee Democrats/REUTERS
Zoom in
Al in het jaar van Epsteins overlijden kwamen meer details naar buiten over zijn vriendschap met Allen, van wie al decennia bekend is dat hij ook graag (te) jonge vrouwen seksueel lastigvalt. , die door Allen als 16-jarige scholier in een driehoeksrelatie met Mia Farrow werd gestrikt, zou later Epsteins assistent worden. Ongedateerde foto’s die Democraten in de Toezichtscommissie van het Huis van Afgevaardigden vorige week vrijdag vrijgaven, tonen Epstein en Allen tijdens een huisborrel en op een filmset.
Steve Bannon – Trump-fluisteraar
Steve Bannon (links) pratend met Jeffrey Epstein.
Foto House Oversight Committee/AP
Zoom in
De oprichter van het alt-right nieuwsblog Breitbart, strateeg van Trumps eerste winnende presidentscampagne en kortstondig Witte Huis-adviseur, had in 2018 en 2019 regelmatig contact met Epstein. De twee correspondeerden die jaren intensief, leren duizenden door Democraten vrijgegeven e-mails. Epstein had al zijn eerste zedenveroordeling in Florida uitgezeten en zou bijna opgepakt worden in een nieuwe strafzaak, toen Steve Bannon voorjaar 2019 nog bij hem thuis logeerde.
Ehud Barak – ex-premier Israël
Foto uit Epsteins nalatenschap van de voormalige Israëlische premier Ehud Barak.
Foto House Oversight Committee/REUTERS
Zoom in
De Israëlische politicus komt al jaren voorbij in Epstein-stukken. Hij was in de jaren tien regelmatig te gast in diens herenhuis aan de dure Upper East Side van Manhattan (New York) en vloog mee in diens privéjet. De connectie met Barak voedt de onbewezen samenzweringsverhaallijn dat Epstein meisjes regelde voor machtige mannen om hen als agent van de Israëlische geheime dienst Mossad te kunnen chanteren met compromitterend beeldmateriaal.
Tom Barrack – durfinvesteerder
De miljardair zou al met Epstein bevriend zijn geweest sinds de jaren tachtig, toen de twee elkaar leerden kennen in Zuid-Florida. Barrack leerde daar ook Trump kennen, die er halverwege dat decennium zijn privélandgoed Mar-a-Lago kocht. Nadat Trump in 2016 voor het eerst het Witte Huis veroverde, probeerde Epstein via Barrack weer in contact te komen met de president. In september 2016 organiseerde Epstein in zijn New Yorkse huis een etentje met de Russische VN-ambassadeur Vitali Choerkin, Woody Allen en Barrack.
Leon Black – durfinvesteerder
Vanwege zijn amicale banden met Epstein moest Leon Black, topman van kapitaalfonds Apollo Global Management, jaren geleden al aftreden in enkele topfuncties (bij een advocatenkantoor, bij museum MoMa). Zelf noemde Black zijn vriendschap met de financier „beperkt”, maar de afgelopen maanden zijn er meer details over naar buitengekomen. Zoals het gedichtje dat hij leverde aan een vriendenboek voor Epsteins vijftigste verjaardag: ‘Blonde, Red or Brunette, spread out geographically/ With this net of fish, Jeff’s now The Old Man and The Sea.’
Richard Branson – zakenman
Zakenman Richard Branson (rechts) met achter hem Jeffrey Epstein op een tropisch ogende locatie.
Foto House Oversight Committee/REUTERS
Zoom in
De oprichter van vliegtuigmaatschappij Virgin figureerde al in Epsteins beruchte black book, een notitieboekje vol namen en contactgegevens van politici, zakenlieden en beroemdheden. Branson bezit, net als Epstein deed, ook een privé-eiland in de Cariben. En zijn naam dook al eens op in een rechtbankverklaring van een verondersteld Epstein-slachtoffer. Deze Sarah Ransome stelde daarin dat ze door Jeffrey Epstein en diens metgezel, de Britse socialite Ghislaine Maxwell, gefilmd werd terwijl ze door Branson, de toenmalige Britse prins Andrew en ex-president Bill Clinton misbruikt werd. Deze beschuldigde mannen dit stellig. Vrijdag gaven de Democraten een foto vrij van Branson en Epstein op een ogenschijnlijk tropische locatie.
Noam Chomsky – taalwetenschapper
Op een van de foto’s uit de nalatenschap van Epstein staan de politieke tegenpolen Steve Bannon (links) en Noam Chomsky samen lachend.
Foto House Oversight Democrats
Zoom in
De nu 97-jarige wereldbefaamde linguïst bezocht Epstein halverwege de jaren tien meermaals, onder meer voor door hem georganiseerde etentjes met andere academici en beroemdheden. Rond dezelfde tijd doneerde de financier royaal aan het MIT, de academische topinstelling in Boston waar Chomsky doceerde. Ook mailden de twee in die tijd over actualiteiten en politiek.
Deepak Chopra – schrijver
Vorige eeuw verkocht deze new age-auteur miljoenen boeken vol op westerlingen toegeschreven ‘oosterse’ levenswijsheden. Chopra mailde in verkiezingsjaar 2016 met Epstein over allerlei kwesties, ook over Trump. Zo vertelde Epstein hem dat hij ooit een weddenschap van de latere president verloor, toen diens tweede vrouw Marla Maples toch zwanger bleek. De inzet was ‘10k’, die Epstein naar eigen zeggen uitbetaalde met een vrachtwagen vol babymelkpoeder.
Bill Clinton – ex-president
Ex-president Bill Clinton (midden) samen met Epstein, zijn metgezel Ghislaine Maxwell (tweede van rechts).
Foto House Oversight Democrats/AFP
Zoom in
Met ‘Trump’ de naam waarop het meest gezocht zal worden, zodra het dossier vrijkomt. Ook ex-president Bill Clinton was jarenlang bevriend met Epstein en vloog mee in diens jet, bijgenaamd de ‘Lolita Expres’. Clinton zelf zegt dat hij ‘maar’ vier keer aan boord zat en nooit Epsteins privé-eiland Little St. James (in de Amerikaanse Maagdeneilanden) bezocht. Tegenstanders van de Democraat zullen zoeken naar aanknopingspunten dat de ex-president zijn vriendschap met Epstein daarmee bagatelliseert. Zo was metgezel Maxwell ook na Epsteins eerste vervolging nog te gast op het huwelijk van Clintons dochter Chelsea.
Alan Dershowitz – topadvocaat
Epstein met zijn advocaat Alan Dershowitz.
Foto House Oversight Democrats/AP
Zoom in
Als een van de beroemdste advocaten in de VS verdedigde Alan Dershowitz eerder deze eeuw ook Epstein. Die eerste zaak, in Florida, werd met een voor Epstein zeer milde schikking afgedaan. Deze ‘sweetheart deal’ was te danken aan de zeer agressieve aanpak van zijn advocatenteam, onder wie Dershowitz en de voormalig Clinton-inquisiteur Kenneth Starr. Een van Epsteins bekendste slachtoffers, Virginia Giuffre, zou later stellen dat Dershowitz ook haar als minderjarige misbruikte. Hij ontkende en spande een smaadzaak aan, die werd geschikt.
Bill Gates – filantroop
Foto uit Epsteins dossier van Bill Gates (rechts) met een onbekende piloot.
Foto House Oversight Democrats/AP
Zoom in
Ook de vriendschap tussen Gates en Epstein is al uitgebreid gedocumenteerd. Twee jaar geleden wist The Wall Street Journal een nieuw saillant detail op te diepen, dat voeding gaf aan de verhaallijn over Epstein als verzamelaar van compromitterend materiaal. Na zijn eerste veroordeling zocht Epstein eerherstel en wilde hij een goed doel oprichten. In een poging hiervoor een donatie van Gates te regelen, chanteerde hij de medeoprichter van Microsoft met diens buitenechtelijke affaire met een veel jongere bridgespeelster.
Lees ook
Jeffrey Epstein probeerde Bill Gates te chanteren met affaire, onthult Amerikaanse krant
Stephen Hawking – natuurkundige
Van de beroemde natuurkundige staat onomstotelijk vast dat hij Epsteins ‘pedo-eiland’ Little St. James bezocht, in 2006. Hawking was in de Cariben voor een academisch congres en Epstein organiseerde een barbecue voor hem én een tochtje in een duikbootje.
Robert F. Kennedy jr. – minister
Sinds begin dit jaar is het zwarte schaap van de Democratische politieke dynastie en vaccinscepticus minister van Volksgezondheid in Trumps kabinet. In het verleden vloog ook hij meermaals mee in Epsteins jet, leren passagierslijsten.
Peter Mandelson – Britse politicus
Mede wegens zijn goede contacten in Trump-kringen stelde de Britse regering-Starmer de gerenommeerde diplomaat aan als ambassadeur in Washington. Zijn vriendschap met Epstein was al jaren bekend, maar nadat er deze zomer nieuwe details over naar buiten kwamen, werd Mandelson ontslagen. Directe aanleiding was zijn bijdrage aan Epsteins verjaardagsboek, waarin hij hem „mijn beste maatje” noemde. Later kwam daar nog een e-mail bij waarin Mandelson hem kort na zijn eerste veroordeling moed inpraat.
Andrew Mountbatton-Windsor – ex-prins
Op deze foto uit Epsteins collectie staat de voormalige Britse prins Andrew (rechts) samen met Bill Gates.
Foto House Oversight Democrats/via AFP
Zoom in
De val van de (sinds dit jaar) voormalige prins is er een in slow-motion geweest. Andrew wordt al jaren in verband gebracht met Epsteins stelselmatige misbruik, onder anderen door Virginia Giuffre. Onder meer na de postume publicaties van haar memoires ontnam zijn broer, koning Charles, de hertog van York zijn adellijke titels.
Lees ook
Met het opgeven van de titels van prins Andrew hoopt Buckingham Palace de Epstein-ophef te doven
Elon Musk – techondernemer
Op het hoogtepunt van zijn ruzie met Trump, deze zomer, plaatste Elon Musk nog een venijnig X-bericht waarin hij stelde dat de president ook „in de Epstein-files voortkomt”. Uit Epsteins later vrijgevenagenda blijkt hij zelf ook met de financier geassocieerd te kunnen worden. Epstein nodigde de Tesla-topman eind 2014 uit op zijn eiland. Musk zegt die uitnodiging (en andere) afgeslagen te hebben.
Joel Pashcow – vastgoedondernemer
Een andere vriend van zowel Epstein als Trump, die een bijdrage leverde aan het pikante verjaardagsboek. Pashcow, al vele decennia lid van Mar-a-Lago, figureert hierin met een foto waarop hij een enorme bankcheque vasthoudt. Deze vermeldt een bedrag van 22.500 dollar, uitgeschreven door ‘DJ Trump’, waarmee hij Epstein betaalt voor een „volledig afgeschreven” vrouw. Ook andere bijdragen van Pashcow hebben een seksueel-getint karakter, die verwijzen naar Epsteins voorliefde voor jonge meiden.
Tom Pritzker – bestuursvoorzitter Hyatt
De topman van de beroemde Hyatt-hotelketen schoof begin deze eeuw aan bij Epsteins dineetjes. In de vrijgegeven e-mails blijkt dat hun contact zeker tot 2013 duurde, dus ook na de eerste veroordeling. Dit kan politiek relevant worden, mocht Toms neef, gouverneur JB Pritzker van Illinois, in 2028 namens de Democraten een gooi naar het Witte Huis willen doen.
Peter Thiel – techinvesteerder
De PayPal-miljardair, invloedrijke durfinvesteerder in Silicon Valley en spil in het web van techondernemers rond Trump-II was ook een kennis van Epstein. Uit de door Democraten vrijgegeven documenten blijkt dat de twee in 2017 nog een lunch . In februari 2019, kort voor zijn tweede vervolging, zou Epstein met Thiel en Bannon nog een ontbijtafspraak hebben. Of die afspraken ook echt plaatsvonden is onbekend.
Leslie Wexner – kledingwinkelmagnaat
Epstein verwierf een flink deel van zijn vermogen door vanaf midden jaren tachtig op te treden als de beleggingsadviseur van Leslie Wexner. De winkelmagnaat, beroemd van lingeriemerk Victoria’s Secret, zou twee decennia van zijn diensten gebruik blijven maken. Vanwege Epsteins eerste vervolging, in Florida, brak hij met hem, maar de afgelopen jaren kwam alsnog meer aandacht voor hun innige zakelijke en persoonlijke band.
Michael Wolff – (roddel)journalist
Aan het begin van Trumps chaotische eerste presidentschap had hij een jaartje onbeperkt toegang tot het Witte Huis, wat een brisant boek opleverde. Trump kende de society-journalist nog uit zijn New Yorkse jaren, toen hij als zakenman, tv-ster en schuinsmarcheerder vaak de tabloids haalde. Nadat Trump hem uit het Witte Huis had gegooid, begon Wolff te mailen met Epstein, met wie hij ooit een mislukte poging deed om het tijdschrift New York te kopen. In die correspondentie dient Wolff hem ook van allerlei advies, volgens de journalist slechts een tactiek om informatie los te krijgen over Trump.
Geef cadeau
Deel
Mail de redactie
NIEUW: Geef dit artikel cadeau
Als NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
De journalistieke principes van NRC