Als we in de supermarkt staan en de keuze hebben tussen vers of verpakt, grijpen we bijna automatisch naar het versschap. “Vers is het gezondst,” is ons jarenlang met de paplepel ingegoten. En meestal klopt dat ook: niemand zal beweren dat aardappelpuree uit een zakje gezonder is dan een echte aardappel.
Maar er is één grote uitzondering die bijna in elk keukenkastje staat, vaak ergens achterin, wachtend op een pastasaus. Het kost nog geen euro, is jaren houdbaar en verslaat zijn verse tegenhanger op medisch vlak: het blikje tomatenpuree.
Het geheim van de hitte: meer dan alleen concentratie
Je zou kunnen denken: “Logisch, tomatenpuree is gewoon een tomaat waar het water uit is gehaald, dus zitten er meer vitamines per gram in.” Dat klopt deels, maar het is niet het hele verhaal. De echte magie zit hem niet in de concentratie, maar in de bereiding.
De superheld in de tomaat heet lycopeen. Dit is een krachtige antioxidant die tomaten hun rode kleur geeft. Lycopeen wordt gelinkt aan een lager risico op hart- en vaatziekten en bepaalde vormen van kanker, en het werkt als een soort ‘interne zonnebrand’ tegen huidveroudering.
In een rauwe tomaat zit dit stofje ‘opgesloten’ achter stevige celwanden. Ons spijsverteringsstelsel heeft moeite om die muren af te breken. Onderzoekers van Cornell University ontdekten dat wanneer je tomaten verhit – wat gebeurt bij het maken van puree – deze celwanden kapot gaan. Daarnaast verandert de chemische structuur van het lycopeen door de hitte, waardoor je lichaam het veel makkelijker kan opnemen.
Het resultaat? Uit verhitte tomatenproducten haal je tot wel vier keer meer opneembaar lycopeen dan uit rauwe tomaten.
Een zegen voor je huid (en je portemonnee)
Dat kleine blikje is dus eigenlijk ook een geconcentreerd schoonheidssupplement. Onderzoek gepubliceerd in het British Journal of Dermatology liet zien dat deelnemers die dagelijks 55 gram tomatenpuree aten (ongeveer een klein blikje), na 12 weken significant beter beschermd waren tegen de schadelijke effecten van UV-straling dan de groep die dit niet deed. Hun huid vertoonde minder roodheid en schade na blootstelling aan de zon. Let wel: het vervangt je zonnebrandcrème niet, maar het versterkt je bescherming van binnenuit.
De cruciale ‘gebruiksaanwijzing’
Er is wel één voorwaarde om optimaal te profiteren van je tomatenpuree. Lycopeen is – net als vitamine A, D, E en K – vetoplosbaar. Dat betekent dat je lichaam vet nodig heeft om de stof te kunnen transporteren vanuit je darmen naar je bloedbaan.
Eet tomatenpuree dus nooit ‘kaal’, maar bak het even aan in een scheutje olijfolie of roer het door een saus waar al vet in zit. Volgens voedingswetenschappers verhoogt de toevoeging van olijfolie de opname van lycopeen aanzienlijk.
Waar moet je op letten?
Hoewel tomatenpuree een fantastisch en goedkoop ‘superfood’ is, is er één valkuil: toevoegingen. Sommige fabrikanten voegen onnodig veel zout of zelfs suiker toe aan hun puree of passata.
Kijk daarom altijd even op het etiket. De ingrediëntenlijst moet idealiter maar uit twee dingen bestaan: tomaten en zout (en liefst zo min mogelijk zout). De varianten met ‘dubbel geconcentreerd’ zijn vaak de beste keuze. Dus de volgende keer dat je geen verse groenten in huis hebt, hoef je je niet schuldig te voelen. Dat blikje openmaken is misschien wel het gezondste wat je vandaag kunt doen.
-
Cornell University, British Journal of Dermatology
-
Canva