Het aantal naar kinderartsen op een obesitaspolikliniek neemt toe. In een persbericht stellen de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde en het samenwerkingsverband Gezonde Generatie, waarin 23 patiënten- en gezondheidsverenigingen samenkomen, dat stevig preventiebeleid nodig is om de toename van obesitas onder kinderen te stoppen.
In Nederland heeft van de kinderen en jongeren van vier tot zeventien jaar overgewicht. Dat zijn vierhonderdduizend kinderen en jongvolwassenen. Bij van hen gaat het om ernstig overgewicht: obesitas. Dit is 3,7 procent van alle kinderen en jongeren. Dat blijkt uit zelfgerapporteerde cijfers over lengte en gewicht in de CBS Gezondheidsenquête.
Daarmee lijkt het aantal kinderen en jongvolwassenen met obesitas licht te stijgen. „Dat líjkt mee te vallen”, zegt kinderarts en hoogleraar Erica van den Akker, verbonden aan het Erasmus MC: „Maar in de polikliniek bij ons loopt de stijging omhoog. We zien een verdubbeling van het aantal nieuwe verwijzingen in de afgelopen drie jaar.”
Ongeveer een op de drie kinderen op een obesitasspreekuur vertoont tekenen van . Dit kan leiden tot leverfunctiestoornissen en zelfs leverkanker. „Tien jaar geleden was dit nog zeldzaam”, zegt Van den Akker. Kinderartsen melden dat 1 tot 3 procent van alle kinderen die diabetes hebben, inmiddels diabetes type 2 heeft. Dit is het type dat met obesitas samenhangt. Eerder was dat aantal nihil.
Wachtlijsten
Momenteel zijn er 28 ziekenhuizen met een gespecialiseerde obesitaspolikliniek voor kinderen. Dit is een verdubbeling sinds 2020. Het aantal nieuwe verwijzingen groeit ook: verschillende poliklinieken hebben een wachtlijst.
Kinderen krijgen op de polikliniek adviezen over hoe ze gezonder kunnen leven of ze worden er behandeld met medicijnen. Gemeenten, GGD’s, zorgverzekeraars en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) sloten in 2023 het Gezond en Actief Leven Akkoord, waarin onder andere de aanpak van overgewicht bij kinderen is .
„Deze is heel belangrijk”, vindt hoogleraar economie van de volksgezondheid aan de Rijksuniversiteit Groningen en het UMCG Jochen Mierau. „dit gaat om zorg voor kinderen die al overgewicht hébben. Als je obesitas echt tegen wil gaan, moeten je beginnen voordat ze overgewicht hebben.”
De leefomgeving speelt een belangrijke rol bij gezondheidsbescherming. leven in een ziekmakende omgeving waar ultrabewerkt voedsel de goedkoopste manier is om veel calorieën binnen te krijgen, legt hij uit. „We kunnen dit net zo aanpakken als bij roken gedaan is”, suggereert Mierau: „Prijs omhoog, beschikbaarheid omlaag en reclame beperken.” Dan moet gezonde voeding goedkoper ook worden, bijvoorbeeld door de BTW .
Lage sociaaleconomische status
Ook de relatie tussen overgewicht en een lage sociaaleconomische status is bekend uit vele onderzoeken. Waar die relatie vandaan komt is bron van discussie, vertelt Mierau. „De laatste jaren zien we een verschuiving van de focus op het individu naar de focus op de omgeving.”
Een wettelijke beperking van reclame voor ongezond voedsel, gericht op kinderen, werd eind 2022 al aangekondigd door de staatssecretaris van VWS. Deze wetgeving is nog steeds niet aan de voorgelegd.
In het bloed van kinderen met overgewicht zijn al voorstadia van meetbaar. „Nu kun je nog ingrijpen”, waarschuwt kinderarts Erica van den Akker. „Als deze kinderen echt ziek worden, is het onomkeerbaar.”
Lees ook
Er is een ‘stille pandemie’ gaande in Nederland: het gebrek aan beweging. Het aantal slachtoffers? 5.800 mensen
Geef cadeau
Deel
Mail de redactie
NIEUW: Geef dit artikel cadeau
Als NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
De journalistieke principes van NRC