{"id":100284,"date":"2026-01-01T22:48:27","date_gmt":"2026-01-01T22:48:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/100284\/"},"modified":"2026-01-01T22:48:27","modified_gmt":"2026-01-01T22:48:27","slug":"zo-gaan-scandinavische-luchtmachten-om-met-sneeuw","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/100284\/","title":{"rendered":"Zo gaan Scandinavische luchtmachten om met sneeuw"},"content":{"rendered":"

In Noord-Scandinavi\u00eb zijn winterse omstandigheden heel gewoon. De luchtmachten van zowel Noorwegen, Zweden als Finland<\/a> hebben vliegbases rond de poolcirkel in Lapland. Hoe gaan zij om met sneeuw en ijs?<\/p>\n

Zweden<\/p>\n

De Zweedse vliegbasis Lule\u00e5-Kallax is gelegen aan de Botnische Golf, net ten zuiden van de poolcirkel. In 2004 was Lule\u00e5 de thuisbasis van twee luchtmachtsquadrons, \u00e9\u00e9n uitgerust met de Viggen en \u00e9\u00e9n met de Gripen. Inmiddels zijn de Viggens vervangen door Gripens en zijn de helikopters van de nabijgelegen helikopterbasis Boden in 2005 verhuisd naar Lule\u00e5. <\/p>\n

\"\"Een Zweedse luchtmacht JAS39 Gripen op de rolbaan van Lule\u00e5-Kallax \u00a9 Leonard van den Broek <\/p>\n

\"\"Zweedse Super Puma helikopter in \u2018white out\u2019 condities door de opwaaiende sneeuw \u00a9 Leonard van den Broek<\/p>\n

Koude start<\/p>\n

De Zweedse SAAB-gevechtsvliegtuigen zijn zo ontworpen, dat ze ook bij winterse temperaturen goed functioneren. Een lid van het Zweedse grondpersoneel vertelde: \u201cDe toestellen staan gewoon buiten, ook \u2019s winters. De computers en de cockpit worden verwarmd met warme lucht, maar de motor heeft geen extra verwarming nodig. Zelfs bij min 30 graden kan de motor gewoon gestart worden \u2013 een betere koude start dan de meeste auto\u2019s!\u201d<\/p>\n

\"\"Zweedse Gripens, geparkeerd op het platform van Lule\u00e5-Kallax \u00a9 Leonard van den Broek<\/p>\n

\"\"Zweedse AJSH37 Viggen, met op de achtergrond een MD81 van Nordic Airlink \u00a9 Leonard van den Broek<\/p>\n

Sneeuwvrij<\/p>\n

Lule\u00e5-Kallax is een gecombineerd militair-civiel vliegveld. De sneeuwteams staan in de winter 24 uur per dag klaar om uit te rukken. De baan, de taxibanen en het civiele platform worden \u2018sneeuwvrij\u2019 gehouden. Maar bij nadere bestudering bleken de Zweden toch een eigen interpretatie te hebben van het begrip \u2018sneeuwvrij\u2019. Op de hoofdbaan en het civiele platform ligt helemaal geen sneeuw, maar op de militaire rolbanen wel. \u201cWe zorgen ervoor dat de wrijvingsco\u00ebffici\u00ebnt van de sneeuw op de rolbanen goed is. Deze \u2018packed snow\u2019 maken we ruw genoeg, zodat er gewoon geremd kan worden. We hebben zelfs een speciale auto, uitgerust met een vijfde wiel, om de wrijvingsco\u00ebffici\u00ebnt van de hoofdbaan en de rolbanen te controleren.\u201d<\/p>\n

\"\"Demonstratie van een Zweedse \u2018sneeuwploeg\u2019 waarmee de banen schoongeveegd worden \u00a9 Leonard van den Broek<\/p>\n

\"\"Sk37E Viggen op een \u2018sneeuwvrije\u2019 taxibaan \u00a9 Leonard van den Broek<\/p>\n

Finland<\/p>\n

De Finse vliegbasis Rovaniemi ligt zo ongeveer op de poolcirkel, in Fins Lapland. In 2004 was het gebaseerde squadron uitgerust met de F\/A-18 Hornet en de BAe Hawk. De Hawk trainingstoestellen zijn inmiddels verhuisd, maar Hornets zijn op Rovaniemi nog altijd te vinden. Omdat de Amerikaanse toestellen niet zo goed tegen de kou kunnen, staan ze meestal binnen in verwarmde hangaars. Een Finse majoor lichtte toe: \u201cWe proberen de tijd te beperken dat de Hornets buiten zijn. Als ze toch langere tijd buiten in de kou moeten staan, laten we elk uur de motor even draaien.\u201d<\/p>\n

\"\"Finse luchtmacht F\/A-18C Hornet taxiet over het platform van Rovaniemi \u00a9 Leonard van den Broek<\/p>\n

Overleven<\/p>\n

In Fins Lapland kunnen de winters bijzonder koud zijn. Toch wordt er gewoon gevlogen, zij het met een limiet. Als het overdag onder de min 25 graden is, worden de vluchten beperkt tot een radius van 40 mijl (100 kilometer) van de thuisbasis. \u201cOmdat vliegers deze kou niet lang overleven, als ze van hun schietstoel gebruik moeten maken. We hebben wel een reddingshelikopter, maar deze is niet altijd beschikbaar. Een gebied tot 40 mijl kunnen we ook met reddingsvoertuigen (auto\u2019s en sneeuwscooters) goed bereiken.\u201d<\/p>\n

\"\"BAe Hawk Mk.51 van de Finse luchtmacht \u00a9 Leonard van den Broek<\/p>\n

Noorwegen<\/p>\n

De Noorse luchtmacht heeft vier vliegbases boven de poolcirkel. Van deze vier bases zijn alleen op Bod\u00f8 permanent gevechtsvliegtuigen gestationeerd. In 2004 waren dit twee F-16 squadrons, inmiddels is dit teruggebracht tot \u00e9\u00e9n. Met de vervanging van de F-16 door de F-35 is ook een herstructurering van de Noorse luchtmachtbases doorgevoerd. Het zuidelijker gelegen \u00d8rland wordt de voornaamste F-35-basis, met een tijdelijk detachement op Evenes, boven de poolcirkel. Bod\u00f8 blijft wel een operationeel vliegveld. De Noorse luchtmacht behoudt een detachement met helikopters, bovendien is het veld ook in gebruik als een civiele luchthaven.<\/p>\n

\"\"Noorse luchtmacht F-16AM taxiet naar de baan van Bod\u00f8 \u00a9 Leonard van den Broek<\/p>\n

Windsnelheid<\/p>\n

Hoewel Bod\u00f8 boven de poolcirkel ligt, is de invloed van de warme golfstroom en de ligging aan de kust goed merkbaar. In de winter zakt de temperatuur overdag zelden beneden de min 10 graden. De commandant van 332 Skvadron, uitgerust met de F-16, vertelde: \u201cOmdat we zo dicht aan de kust zitten, is de wind meer van invloed op onze vliegoperaties dan de temperatuur. Vanaf een windsnelheid van 45 knopen (windkracht 9) kunnen de reddingshelikopters niet meer vliegen en wordt het ook gevaarlijk bij de landingen.\u201d<\/p>\n

\"\"F-16AM van de Noorse luchtmacht op de baan van Bod\u00f8. De enige sneeuw ligt op de bergen\u2026 \u00a9 Leonard van den Broek<\/p>\n

Gepolijst<\/p>\n

Toch kunnen ook sneeuw en ijs voor problemen zorgen in het noorden van Noorwegen. De Noren nemen zo hun hun eigen maatregelen hiertegen: \u201cSneeuwval in combinatie met wind polijst de sneeuw en het ijs dat op de banen ligt. En gepolijst ijs is fantastisch om op de schaatsen, maar minder geschikt om op te landen. We brengen daarom fijn zand aan op de baan, vermengd met water. Dat bevriest weliswaar, maar zorgt er ook voor dat de baan voldoende ruw blijft. Wel gebruiken we vaak ook nog de remparachute, omdat het soms toch nog glad kan zijn.\u201d <\/p>\n

\"\"Noorse F-35 landend op het Friese beton. De remparachute-behuizing is zichtbaar boven de motoruitlaat \u00a9 Leonard van den Broek<\/p>\n

Remparachute<\/p>\n

Vanwege de winterse omstandigheden hebben de Noren ervoor gekozen om de F-35 als een van de weinige gebruikers uit te rusten met een remparachute<\/a>. Nederlandse F-35\u2019s krijgen ook een chutebehuizing, maar worden vooralsnog niet allemaal uitgevoerd met een remparachute. Nederland draagt wel bij aan het ontwikkelingsprogramma.\n\t\t<\/p>\n

\"\"\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"In Noord-Scandinavi\u00eb zijn winterse omstandigheden heel gewoon. De luchtmachten van zowel Noorwegen, Zweden als Finland hebben vliegbases rond…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":100285,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[39,40,48,43,44,1993,21907,34,35,21908,41,42,46,47,49,45,32,33,50,21909,1366,11382,36,37,38,67,64,65,66,4114,21910],"class_list":{"0":"post-100284","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-wereld","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-dutch","11":"tag-featured-news","12":"tag-featurednews","13":"tag-finland","14":"tag-finse-luchtmacht","15":"tag-headlines","16":"tag-hoofdpunten","17":"tag-lapland","18":"tag-latest-news","19":"tag-latestnews","20":"tag-nederland","21":"tag-nederlanden","22":"tag-nederlands","23":"tag-netherlands","24":"tag-news","25":"tag-nieuws","26":"tag-nl","27":"tag-noorse-luchtmacht","28":"tag-noorwegen","29":"tag-sneeuw","30":"tag-top-stories","31":"tag-topstories","32":"tag-voorpaginanieuws","33":"tag-wereld","34":"tag-world","35":"tag-world-news","36":"tag-worldnews","37":"tag-zweden","38":"tag-zweedse-luchtmacht"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@nl\/115822284199394452","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100284","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=100284"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100284\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/100285"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=100284"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=100284"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=100284"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}