Tijdens een opstootje in de Arnhemse wijk Schuytgraaf loste een groepje jongeren tijdens de jaarwisseling een aantal schoten in de lucht. \u201eMet een vuurwapen of een op een vuurwapen lijkend voorwerp\u201d, vertelt Paul Smeulders, locoburgemeester van Arnhem. \u201eToen de politie zich kenbaar maakte, zijn ze meteen gevlucht.\u201d De schutters wisten te ontkomen en lieten alleen kogelhulzen op straat achter. \u201eEr is gelukkig niemand gewond geraakt, maar dat je gaat schieten is natuurlijk bizar,\u201d zegt Smeulders.<\/p>\n
De schietpartij is een van de vele incidenten tijdens Oud en Nieuw in Nederland, die ook dit jaar opvallend gewelddadig is verlopen. Twee personen kwamen om door vuurwerk, in Aalsmeer en Nijmegen. Ongeveer 250 personen werden aangehouden.<\/p>\n
Het aantal meldingen was zo groot dat de meldkamers overbelast raakten. Een half uur na de jaarwisseling ging al een NL.Alert uit met de dringende oproep om alleen nog voor levensbedreigende zaken 112 te bellen.<\/p>\n
\u201eIn korte tijd kwamen zo verschrikkelijk veel meldingen en incidenten tegelijk binnen, het was ongelooflijk\u201d, vertelt Lucien Groenewegen. Hij was tijdens Oudjaarsnacht de dienstdoend brandweercommandant in de veiligheidsregio Haaglanden, waaronder onder meer de stad Den Haag valt. \u201eEn dan niet, zoals vroeger, een kerstboompje of autobandje dat in de fik gaat. Maar molotovcocktails die door de ramen worden gegooid en personenauto\u2019s en bussen die in brand worden gestoken.\u201d<\/p>\n
De brandweer van Haaglanden had \u201ealles wat we hebben ingezet\u201d, zegt Groenewegen: \u201eMaar ik vroeg me echt af of we het zouden gaan redden.\u201d De kleinere branden moest de brandweer laten lopen. \u201eHet was prioriteren en hopen dat het niet nog gekker zou worden. We zijn door het oog van de naald gekropen.\u201d<\/p>\n
Groenewegen zit nu 25 jaar bij de brandweer in de regio Haaglanden, die al jaren bekend staat om zijn onrustige jaarwisselingen (\u201eWe zijn grofweg goed voor tien procent van alle meldingen in Nederland.\u201d). Toch was afgelopen nacht, zo zegt hij, \u201ehet gekste wat ik ooit heb meegemaakt\u201d.<\/p>\n
Cobra\u2019s en mortieren<\/p>\n
In Arnhem zijn \u201eze inmiddels ook wel wat gewend\u201d, zegt loco-burgemeester Smeulders, die Oudejaarsnacht de leiding had over de ordehandhaving: \u201eMaar ik ben toch echt weer oprecht geschrokken.\u201d<\/p>\n
De schok zit hem vooral in de manier waarop hulpdiensten zijn belaagd in Schuytgraaf, een Vinex-wijk waar jongerenwerkers in de aanloop naar Oud en Nieuw al bezig waren om jongeren op het rechte spoor te houden. \u201eHulpverleners zijn bekogeld met zwaar vuurwerk\u201d, vertelt Smeulders. \u201eJongeren zoeken de confrontatie met alle hulpverleners. Eerst met de jongerenwerkers daar, daarna met de politie.\u201d Uiteindelijk zette Arnhem de Mobiele Eenheid in. \u201eDe rellende jongeren zien het als een soort kat-en-muis-spel met de autoriteiten. Ongelooflijk en volstrekt onacceptabel.\u201d<\/p>\n
De brandweer in Haaglanden is ook belaagd met zwaar vuurwerk, vertelt commandant Groenewegen. \u201eMet cobra\u2019s en met mortieren, bijna een soort granaten.\u201d Als je in de auto zit, valt het soms niet eens zo op: \u201eJe ziet namelijk overal flitsen om je heen. Maar als je dan de beelden ziet die omstanders hebben gemaakt van de bommenregen, dan krijg je echt kippenvel.\u201d<\/p>\n
In totaal is de brandweer twaalf keer zo bekogeld dat het werk onderbroken moest worden. \u201eTwaalf keer dat we moesten doorrijden of ons moesten terugtrekken, zodat eerst de collega\u2019s van de politie de boel veilig konden maken\u201d, zegt Groenewegen. \u201eZo vaak hebben we dat nog niet meegemaakt. Het was echt een warzone.\u201d<\/p>\n
Verbod consumentenvuurwerk<\/p>\n
Volgend jaar wordt in principe een verbod op consumentenvuurwerk van kracht. Gaat dat de komende jaren helpen om ontsporingen als bij deze jaarwisseling te voorkomen? \u201eAbsoluut wel\u201d, zegt Groenewegen. \u201eWe zijn al jaren voorstander van een algemeen vuurwerkverbod. Dat verbod is een stap in de goede richting.\u201d<\/p>\n
Het zal volgend jaar \u201eniet in \u00e9\u00e9n klap veel rustiger zijn\u201d, verwacht Groenewegen. \u201eNu al stonden files richting Belgi\u00eb en Duitsland van mensen die daar vuurwerk gingen kopen. Dat zal volgend jaar wederom gebeuren, denk ik. De cobra\u2019s verdwijnen niet meteen uit het straatbeeld, daar gaan wat jaren overheen. Het vuurwerkverbod is hopelijk het begin van normaler doen met Oud en Nieuw.\u201d<\/p>\n
Arnhem heeft al een aantal jaren een verbod op het afsteken van vuurwerk. \u201eDat is alleen heel lastig te handhaven als je in een groot deel van Nederland wel vuurwerk mag kopen\u201d, zegt Smeulders. \u201eDus een totaalverbod gaat ons heel erg helpen\u201d, denkt hij. \u201eHopelijk wordt het de jaarwisseling zo meer beheersbaar en krijgen we minder excessen zoals we die nu zien.\u201d<\/p>\n
Daarnaast moet er volgens Smeulders \u201eeen cultuurverandering komen\u201d rond de nieuwjaarstradities. \u201eDus de oliebollen blijven, net als de Top-2000, en de vele feestjes met vrienden en familie. Maar dat vuurwerk dat moet wel echt klaar zijn. Dat moet iedereen ook echt uitstralen. Dat betekent ook dat de politiek geen geitenpaadjes moet gaan zoeken om vuurwerk toch weer mogelijk te maken.\u201d
Dat zal tijd kosten, verwacht Smeulders, die hoop put uit de discussie over Zwarte Piet. Die is inmiddels nagenoeg verdwenen uit de sinterklaasviering. \u201eToen de discussie daarover begon, was het land te klein. Nu vindt het overgrote deel van Nederland het normaal om het zonder Zwarte Piet te doen. Hopelijk gebeurt zoiets ook met vuurwerk.\u201d<\/p>\n
Met medewerking van Winny de Jong<\/p>\n
Geef cadeau<\/p>\n
Deel<\/p>\n
Mail de redactie<\/p>\n