![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/opiauteur-JENSEN-Stine-20250108.jpg\"\/)
<\/p>\nOp de eerste bladzijde van mijn Deense paspoort prijkt een afbeelding die in geen enkel ander paspoort ter wereld is te vinden: een soort Vikingversie van Jezus Christus. Het is een reproductie van een beeld dat gekerfd staat op een monument: de Jellingsteen die koning Harald Blauwtand rond het jaar 1000 liet neerzetten . is een wonderlijke mix van lijden en heldhaftigheid \u2013 een herinnering aan de tijd dat Denemarken een koloniale macht was.<\/p>\n
<\/p>\n
Stine Jensen is filosoof, schrijver en programmamaker. Ze schreef onder meer Licht op het Noorden. Stine in Scandinavi\u00eb.<\/p>\n
Ik moest eraan denken toen ik Mette Frederiksen, minister-president van Denemarken, met stevige bewoordingen hoorde reageren op Trumps voornemen om \u201espoedig\u201d Groenland in te nemen. \u201eAls de VS ervoor kiezen een ander NAVO-land aan te vallen, houdt alles op\u201d, aldus Frederiksen.<\/a> De Deense premier liet zich niet intimideren. Niks calimerocomplex. Eerder zagen we haar na soortgelijke dreigende taal van Trump op foto\u2019s in een warme omhelzing<\/a> met de Groenlandse premier Mut\u00e9 Bourup Egede: wij kleintjes laten elkaar niet los, samen staan we sterk tegen de grote indringer. Dat bevestigde het sociale, lieve en tolerante zelfbeeld dat de Denen graag hebben.<\/p>\n Dreigende taal Trump is onacceptabel<\/p>\n Her en der hoor ik bedenkingen tegen Frederiksens ferme opstelling. We moeten ons niet laten provoceren, klinkt het. Een commentator bij Nieuwsuur waarschuwt dat we Amerika \u201eontzettend nodig hebben\u201d. In The Guardian<\/a> lees ik dat Mark Rutte \u201eop diplomatieke eieren loopt\u201d. Maar de vraag is niet of wat Frederiksen doet verstandig is, de vraag is eerder: wat doet de rest van Europa nu? En ook: wat hebben we eraan om strategische zwakte te verhullen als pragmatisme? Het komt er nu op aan dat de Europese landen zich niet tegen elkaar laten uitspelen, zich verenigen en opkomen voor een mede-NAVO-land. De dreigende taal van Trump is onacceptabel. Punt.<\/p>\n Trump spreekt voortdurend de taal van de \u2018deal\u2019 \u2013 de VS hebben Groenland \u2018nodig\u2019. Wat betekent die retoriek in de praktijk? In haar recente boek\u00a0So You Want to Own Greenland: Lessons from the Vikings to Trump (2025) analyseert veiligheidsanalist Elizabeth Buchanan vier mogelijke scenario\u2019s. Ten eerste: volledige Groenlandse onafhankelijkheid via een referendum, waarna Groenland zelf deals sluit met China, Japan en Zuid-Korea \u2013 een arctische hub waar verschillende naties samenwerken. Ten tweede: de Deense belangen zijn te groot om Groenland volledige zelfstandigheid te gunnen. De koloniale afhankelijkheidsrelatie duurt voort en de Verenigde Staten worden buiten de deur gehouden. <\/p>\n Het derde scenario is het meest angstaanjagend: Groenland wordt de 51ste staat van Amerika. In dit scenario heeft \u2018operatie Frostbite\u2019 al plaatsgevonden, waarin Amerikaanse mariniers vanuit de Pituffik Space Base de rest van Groenland innemen. <\/p>\n Dit scenario toont een juridische situatie die de NAVO nog nooit eerder heeft gemaakt. Het idee dat \u00e9\u00e9n NAVO-land een ander zou aanvallen is zo vreemd dat artikel 5 van het NAVO-verdrag geen duidelijkheid biedt over wat er gebeurt als twee leden met elkaar in oorlog zijn. Wie verdedigt dan wie? De absurditeit van deze vraag onderstreept hoe gevaarlijk Trumps retoriek is: hij ondermijnt de fundamenten van de westerse veiligheidsarchitectuur.<\/p>\n Het vierde scenario acht Buchanan het meest waarschijnlijk: de Amerikaanse invloed groeit gestaag via economische investeringen. Groenlanders krijgen formele zelfstandigheid, maar het kolonialisme duurt voort, nu van twee kanten.<\/p>\n Heeft Europa een ruggengraat?<\/p>\n Dit is het moment waarop blijkt of Europa werkelijk een waardengemeenschap is of slechts een handelsblok dat wegkijkt als het erop aankomt. Groenland is onze lakmoesproef. Falen we nu, dan weet de wereld dat Europa geen ruggengraat heeft.<\/p>\n Na over de koloniale wanpraktijken van Denemarken jegens de Groenlanders<\/a> \u2013 zoals het \u2018Eksperimentet\u2019 in 1952 waarbij Groenlandse kinderen naar Denemarken werden gestuurd om te \u2018verdeensen\u2019, of het \u2018Spiraalschandaal\u2019, het zonder toestemming plaatsen van spiraaltjes bij de Groenlandse vrouwelijke bevolking \u2013\u00a0is het enigszins ongemakkelijk geworden om als Deen zomaar te spreken over wat er wel of niet met Groenland zou moeten gebeuren. Het is, zoals Frederiksen en Egede keer op keer stellen, aan de Groenlanders zelf.<\/p>\n Maar dat de Amerikanen de Denen en Groenlanders op dit moment verder tegen elkaar uitspelen \u2013 zogenaamd ter ondersteuning van Groenlandse zelfstandigheid \u2013 gaat niet over de Groenlanders zelf. Het is louter koren op de molen van Trump. Hoe zwarter de Denen worden gemaakt, hoe verdeelder Europa is, hoe gemakkelijker zijn spel.<\/p>\n Groenland betekent veel voor de Denen; zelf ben ik grootgebracht met de (koloniale) gedachte dat Groenland \u2018van Denemarken\u2019 is. Als de financi\u00eble middelen daar zijn, bezoek je het als Deen in de loop van je leven een keer. Ik heb dat zelf rond mijn vijfendertigste ook gedaan. Pas toen ben ik me gaan verdiepen in het land en de complexe relatie met Denemarken. Door het lezen van het kritische werk van onder meer Bolette B. Bl\u00e5gaard (haar essay The Flipside of My Passport, in 2009 verschenen in een bundel<\/a> over kolonialisme) kreeg ik pas zicht op de wijze waarop Denemarken met het koloniale verleden omgaat. <\/p>\n Ik ben een bezorgde Europeaan<\/p>\n Denemarken is, zo stelt ze, terughoudend geweest om zichzelf te zien als onderdeel van een Europa dat een koloniale macht met tot slaaf gemaakten was. Het wilde liever deelhebben aan het seculiere en Verlichte Europa. Er zijn geen \u2018schuld\u2019-rituelen met betrekking tot de koloniale geschiedenis (waartoe overigens ook bijvoorbeeld enkele Maagdeneilanden behoorden).<\/p>\n Je kunt het wellicht het beste vergelijken met de relatie tussen Nederland en Cura\u00e7ao. Stel je voor dat Trump steeds verkondigt dat eiland in te lijven als 51ste staat. Nederland zou dat onacceptabel vinden.<\/p>\n Ik ben geen historicus, geen diplomaat, geen militair, maar in de eerste plaats een bezorgde Europeaan met een Deens paspoort, die Groenland een van de mooiste landen op deze wereldbol vindt, en ja, iemand met een rare Jezus-Viking in mijn paspoort. Ik hou van Groenland, van Denemarken, van Europa, ik koester de sociale democratie\u00ebn en verschillen.<\/p>\n Duizendmaal liever leef ik in de knuffeldiplomatie van Frederiksen en Egede, die nu hun samenwerking opnieuw vormgeven, dan in de agressieve autoritaire nachtmerrie van Trump. Het komt nu aan op de Europese leiders om zonder terughoudendheid Groenland en Denemarken te steunen. <\/p>\n Geef cadeau<\/p>\n Deel<\/p>\n Mail de redactie<\/p>\n