Voor alle Nederlanders die niet meer tegen Nederland kunnen is er hoop in Paraguay. Daar stichten vier landgenoten de kolonie Oasis Obligado, een \u2018walhalla van vrijheid\u2019 voor mensen die vluchten voor de onderdrukking van de Nederlandse regering. Ze vluchten voor hoge belastingen, voor 5G-straling en vliegtuigsporen aan de hemel. Een van de kolonisten verlangt naar het Nederland van vroeger waar je nog gewoon \u201edronken op je brommer door het dorp\u201d mocht scheuren.<\/p>\n
Regisseurs Fleur Amesz en Gijs Swantee volgen dit emigratieproject in Wakker in Paraguay. De vijfdelige documentaire lijkt op Ik Vertrek met als verschil dat de nadruk hier meer ligt op de politieke motieven. En omdat we bij de VPRO zitten, is er een vertelstem aan toegevoegd die het emigratieverhaal brengt als een literair sprookje: \u201eEr was eens een land\u2026\u201d<\/p>\n
De migranten noemen zichzelf \u2018wakker\u2019. Andere zouden ze \u2018wappie\u2019 noemen of \u2018complotdenkers\u2019. De AIVD spreekt van \u2018anti-institutioneel extremisme\u2019. Vanaf de eerste zin is echter duidelijk dat de regisseurs enorm hun best gaan doen om niet over het gedachtengoed van hun personages te oordelen. De zorgen en angsten van de kolonisten zijn immers \u2018oprecht\u2019. Wat iets anders is dan \u2019terecht\u2019. In de Volkskrant zei regisseur Swantee: \u201eWe wilden niet oordelen en niet aan waarheidsvinding doen.\u201d<\/p>\n
Deze tv-kijker had wat meer moeite met niet oordelen. Dat had onder meer te maken met twee grondleggers: Jeroen Pols en Jan Engel, bordeeleigenaren bekend van de strijd om de verloederde Brabantse camping Fort Oranje. Pols is ook bekend van Viruswaarheid, een groep antivaxers die streed tegen het coronabeleid. Belasting betalen vinden deze vrije jongens heel vervelend, reden waarom ze de Duitse fiscus achter zich aan hebben.<\/p>\n
Duitse kolonie<\/p>\n
Dan gaat er bij mij nog een rood vlaggetje omhoog. De mannen vestigen zich bij Hohenau. Was dat niet het toevluchtsoord na de oorlog van Auschwitz-arts Josef Mengele en nog wat SS\u2019ers? Even opzoeken: inderdaad. Hohenau is een Duitse kolonie die in de jaren dertig en veertig enthousiast nazistisch was. Dit verleden wordt niet genoemd in de eerste aflevering van de documentaire. Wel weet de vertelstem: \u201etussen de sporen van die geschiedenis\u201d voelden de Nederlandse kolonisten \u201ezich meteen thuis\u201d.<\/p>\n
Anti-institutioneel extremisme is niet hetzelfde als radicaal-rechts, maar er is wel overlap. Daarbij helpt het ook niet dat de kolonisten als redenen van vertrek \u201eemigratie\u201d in Nederland noemen, alsmede het vermeend inperken van de vrijheden van de \u201eblanke man\u201d en het verwateren van de traditionele man-vrouwverhoudingen. In Paraguay \u201eis een man nog een man en een vrouw nog een vrouw\u201d, zeggen ze. Willem Engel, de bekende broer van kolonist Jan Engel, zegt over de aanhoudende interesse van de Nederlandse justitie in zijn familie: \u201eZo hebben de Joden zich dus gevoeld.\u201d<\/p>\n
De documentaire volgt ook Bart, een Nederlander die al langer in Paraguay woont en die de nieuwkomers online met argusogen volgt. Hopelijk komt Bart later in de reeks met de scepsis, oordelen en waarheidsvinding waar de regisseurs niet aan wilden.<\/p>\n
Geef cadeau<\/p>\n
Deel<\/p>\n
Mail de redactie<\/p>\n