{"id":125473,"date":"2026-01-30T10:52:12","date_gmt":"2026-01-30T10:52:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/125473\/"},"modified":"2026-01-30T10:52:12","modified_gmt":"2026-01-30T10:52:12","slug":"wie-betaalt-krijgt-adhd-opvallend-veel-diagnoses-bij-prive-klinieken-follow-the-money","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/125473\/","title":{"rendered":"Wie betaalt, krijgt ADHD: opvallend veel diagnoses bij priv\u00e9-klinieken – Follow the Money"},"content":{"rendered":"

\u2018Onafhankelijk ADHD-onderzoek zonder wachttijd. Alle experts op \u00e9\u00e9n plek en snel duidelijkheid\u2019 of \u2018D\u00e9 specialist op het gebied van ADHD. Geen wachtlijst!\u2019 Met zulke beloftes profileren private ADHD-praktijken zich als het snelle alternatief voor de vastgelopen geestelijke gezondheidszorg.\u00a0<\/p>\n

De vraag naar ADHD-zorg neemt al jaren sterk toe. In 2024 declareerden ruim 93 duizend mensen hulp voor ADHD-gerelateerde klachten bij verzekeraars, tegenover 76 duizend in 2022. Ook het gebruik van ADHD-medicatie stijgt al jaren fors. Tussen 2006 en 2023 verviervoudigde het aantal mensen dat medicatie gebruikt voor de ontwikkelingsstoornis, van 78 duizend naar bijna 300 duizend, zo blijkt uit cijfers van het CBS<\/a>.\u00a0<\/p>\n

Vooral de stijging onder vrouwen is opvallend: zij krijgen tegenwoordig zes keer vaker ADHD-medicatie voorgeschreven dan twintig jaar geleden, tegenover een toename van twee\u00ebnhalf keer bij mannen.<\/p>\n

\n

\u2018Als ik het snel weet, dan kan ik snel pillen krijgen en weer aan het werk\u2019<\/p>\n<\/blockquote>\n

Over de oorzaken verschillen experts van mening. Sommigen spreken van een inhaalslag bij vrouwen, bij wie ADHD lange tijd werd gemist, omdat de stoornis werd gezien als een probleem van \u2018drukke jongetjes\u2019. Anderen wijzen op social media en online zelftests, die de indruk wekken dat alledaagse concentratieproblemen vrijwel automatisch op ADHD wijzen.\u00a0<\/p>\n

Hoe dan ook zijn de gevolgen concreet: wie een diagnose nodig heeft, moet in de reguliere ggz maanden wachten, in sommige regio\u2019s zelfs een jaar. Wie het zich kan veroorloven, kan uitwijken naar particuliere hulpverleners om die wachttijden te omzeilen. Deze werken buiten verzekeraars om, en een verwijzing van de huisarts is niet nodig. ADHD-diagnostiek en behandeling vallen in principe onder de basisverzekering, maar cli\u00ebnten betalen bij deze aanbieders zelf de rekening. In ruil daarvoor kunnen ze vaak al binnen enkele dagen terecht.\u00a0<\/p>\n

<\/p>\n

Volg dit dossier
\n Ontvolg dit dossier<\/p>\n

\"\"\/<\/p>\n

Snel aan de pillen<\/p>\n

Follow the Money vroeg acht private aanbieders naar hun tarieven en werkwijze. Die lopen sterk uiteen, maar \u00e9\u00e9n patroon springt eruit: bij meerdere praktijken krijgen vrijwel alle onderzochte pati\u00ebnten de diagnose ADHD.\u00a0<\/p>\n

Bij de Gelderse praktijk Kern Diagnostiek leidde tot nu toe iedere aanmelding tot de diagnose ADHD, laat oprichter Robbert Vermeij weten. \u2018Maar we zijn nog niet zo heel lang bezig, dus het zijn er nog niet zo veel,\u2019 nuanceert hij. Hij zegt dat cli\u00ebnten vaak zijn vastgelopen en geen jaar willen wachten op zorg bij een vergoede instelling.\u00a0<\/p>\n

\n

\u201850 procent of hoger vind ik zeer verdacht, dan wil je gewoon geld verdienen\u2019\u00a0<\/p>\n<\/blockquote>\n

Een diagnostisch traject kost bij Kern 1750 euro. Binnen zes weken is het duidelijk of er sprake is van ADHD, zo staat op de website. Daarna kan worden gestart met psycho-educatie en, indien nodig, medicatie. Vermeij en compagnon zijn als verpleegkundig specialisten in de ggz bevoegd om ADHD-medicatie voor te schrijven.\u00a0<\/p>\n

Wie nog sneller duidelijkheid wil, kan kiezen voor het spoedtraject. Tegen betaling van 3500 euro volgt binnen twee weken uitsluitsel. Deze trajecten worden vooral gevolgd door mensen die zijn vastgelopen op het werk, aldus Vermeij. \u2018En heel eerlijk: dat zijn wel de mensen die snel medicatie willen. Als ik het snel weet, dan kan ik snel pillen krijgen en weer aan het werk. Dat idee.\u2019<\/p>\n

Ook bij Maas Psychologen, waar een traject 1475 euro kost, is volgens mede-oprichter Jan van Wessel tot nu toe bij iedere cli\u00ebnt ADHD vastgesteld.\u00a0<\/p>\n

\"\"\/
\n <\/p>\n

Bij andere aanbieders van private diagnostiek krijgt de grote meerderheid van de cli\u00ebnten een ADHD-diagnose. Zo rolt er bij 2eXplore, dat particuliere onderzoeken doet bij kinderen, in zo\u2019n 80 procentvan de gevallen de diagnose ADHD uit. \u2018Kinderen worden aangemeld door ouders die niet op een te lange wachtlijst willen staan. Dat zijn vaak kinderen die dusdanig vastlopen dat er bijna altijd wel sprake is van ADHD.\u2019\u00a0<\/p>\n

\n

\u2018ADHD wordt op allerlei manieren uitgebuit als verdienmodel\u2019<\/p>\n<\/blockquote>\n

Met een diagnose voor ADHD op zak kunnen cli\u00ebnten starten met een behandeling voor ADHD, die vaak gepaard gaat met medicatie. Veelgebruikte medicijnen hierbij zijn methylfenidaat \u2013 beter bekend als Ritalin \u2013 en dexamfetamine. Deze stimulerende middelen be\u00efnvloeden de beschikbaarheid van dopamine en noradrenaline in de hersenen en kunnen de concentratie en impulscontrole verbeteren. Er kleven wel fysieke, psychische en verslavingsrisico\u2019s aan het gebruik.\u00a0<\/p>\n

\u2018Hemeltergend\u2019<\/p>\n

Volgens deskundigen zijn zulke hoge diagnosepercentages opvallend. Hoogleraar psychiatrie Jan Buitelaar (Radboud Universiteit) spreekt zelfs van \u2018verdachte\u2019 aantallen. \u2018Hoe kun je nou dezelfde diagnose stellen bij iedereen die zich aanmeldt? Dat roept bij mij vragen op over de betrouwbaarheid van het onderzoek,\u2019 zegt hij.<\/p>\n

ADHD komt voor bij 3 tot 5 procent van de bevolking, zegt Buitelaar. \u2018Natuurlijk melden bij dit soort klinieken zich vaak mensen uit een hoogrisicogroep, waardoor het percentage hoger kan liggen \u2013 mogelijk zelfs vijf keer zo hoog. Maar als je uitkomt op 50 procent of hoger, dan vind ik dat zeer verdacht. Volgens mij wil je dan gewoon geld verdienen.\u2019\u00a0<\/p>\n

Hoogleraar orthopedagogiek Laura Batstra (Rijksuniversiteit Groningen) noemt de private markt \u2018hemeltergend\u2019. \u2018ADHD wordt op allerlei manieren uitgebuit als verdienmodel. De criteria zijn heel breed toepasbaar: veel volwassenen zouden zich beter willen concentreren, voelen zich onrustig of ervaren druk. Alle criteria voor ADHD zijn subjectief en rekbaar, dus je kunt ze gemakkelijk oprekken op het moment dat iemand een diagnose wil kopen.\u2019<\/p>\n

DSM-5-criteria<\/p>\n

Of de klachten daadwerkelijk passen bij ADHD, wordt inhoudelijk getoetst aan de DSM-5-criteria. Hiervoor kunnen verschillende onderzoeksmethoden worden gebruikt. Het RIVM schrijft op VZinfo.nl<\/a> dat \u2018prevalentiecijfers voor ADHD sterk afhankelijk zijn van de onderzoekspopulatie en gebruikte onderzoeksmethode\u2019.<\/p>\n

Er bestaan verschillende richtlijnen en aanbevelingen die handvatten bieden voor diagnostisch onderzoek. Voor volwassenen geldt de richtlijn van de Federatie Medisch Specialisten<\/a> als standaard, en voor kinderen en jongeren die van het Nederlands Huisartsen Genootschap<\/a>. Maar ook het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid<\/a> heeft een richtlijn.\u00a0<\/p>\n

Deze richtlijnen zijn echter slechts aanbevelingen, en hun onderlinge relatie is niet altijd duidelijk. Of iemand de diagnose ADHD krijgt, kan daarom sterk afhangen van de gekozen onderzoeksmethode en de behandelaar.<\/p>\n

Lees verder<\/p>\n

Inklappen<\/p>\n

\u2018Geen diagnosefabriek\u2019<\/p>\n

De prijzen voor de particuliere onderzoeken lopen uiteen van honderden tot duizenden euro\u2019s. De goedkoopste aanbieder, Kate d\u2019Anvers, rekent 875 euro voor een diagnostisch traject. De duurste is Bzonder, waar diagnostiek 2548 euro kost en een spoedtraject ruim 5000 euro.\u00a0<\/p>\n

Volgens een woordvoerder is Bzonder \u2018het tegenovergestelde van een diagnosefabriek\u2019. Het bedrijf zou gestart zijn vanuit een \u2018diepgevoelde idealistische missie\u2019 en is gericht op de \u2018menselijke maat en expertise\u2019. \u2018Daarom duurt het traject ook 5 weken, waar andere aanbieders dit soms zelfs in een dag aanbieden. Ook bij incidentele spoedverzoeken wordt uiteraard niet ingeboet op kwaliteit en zorgvuldigheid.\u2019 Welk deel van de cli\u00ebnten uiteindelijk met een ADHD-diagnose naar buiten gaat, vertelt Bzonder niet.\u00a0<\/p>\n

D\u2019Anvers noemt de prijzen van concurrenten die tot duizenden euro’s oplopen \u2018volkomen absurd\u2019. \u2018Het is makkelijk om meer te vragen, maar dat is niet eerlijk bij zo\u2019n kwetsbare doelgroep.\u2019\u00a0<\/p>\n

Follow the Money staat voor radicaal onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Ons werk is mogelijk dankzij het vertrouwen van onze betalende leden. Nog geen lid? Meld je dan nu aan<\/a><\/p>\n

\"\"\/
\n <\/p>\n

Een groeiend deel van de particuliere aanbieders biedt onlinediagnostiek aan. Na onlinetests en videogesprekken met een behandelaar kan een cli\u00ebnt een diagnose ADHD krijgen.<\/p>\n

Gz-psycholoog Niek Rosens biedt via verschillende labels \u2013 Psycholoog op Afstand, De Internet Therapeut en De Online Psycholoog \u2013 ADHD-diagnostiek aan. \u2018Dit is marketingtechnisch,\u2019 zegt hij. \u2018We gebruiken verschillende namen voor verschillende doelgroepen.\u2019 Voor 990 euro kunnen cli\u00ebnten vaak binnen een week terecht. \u2018Ik heb geprobeerd mij hiermee te onderscheiden. Supersnel en op maat gemaakt.\u2019 Rosens zegt dat de prijs gebaseerd is op eigen marktonderzoek: \u2018betaalbaar en toch degelijk, net een Chinese auto, haha.\u2019<\/p>\n

Wat kost een \u2018reguliere\u2019 diagnose?<\/p>\n

Er is geen vaste prijs voor een ADHD-diagnose in de reguliere, door de verzekering betaalde ggz. Een diagnose omvat namelijk verschillende onderdelen, zoals intakegesprekken, tests en overlegmomenten, die per pati\u00ebnt kunnen verschillen in duur en samenstelling.\u00a0<\/p>\n

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) hanteert geen totaalprijs voor een diagnose, maar stelt maximumtarieven per tijdseenheid en type zorgverlener vast. Zo mag een psychiater bijvoorbeeld een hoger tarief rekenen dan een verpleegkundig specialist.\u00a0<\/p>\n

Bij gecontracteerde zorg zijn er afspraken tussen zorgaanbieders en verzekeraars, die vaak lager liggen dan het maximale NZa-tarief. Private zorgaanbieders zijn niet aan deze tarieven gebonden, omdat de kosten volledig door de cli\u00ebnt zelf worden betaald.<\/p>\n

Lees verder<\/p>\n

Inklappen<\/p>\n

Gezondheidskloof\u00a0<\/p>\n

Hoogleraar orthopedagogiek Batstra is kritisch over de onlinetrajecten. \u2018In persoon is het al moeilijk genoeg om ADHD zorgvuldig vast te stellen, laat staan via een beeldscherm.\u2019\u00a0<\/p>\n

Buitelaar, hoogleraar psychiatrie, vindt met name de spoedtrajecten lastig te rechtvaardigen. \u2018Er is bij ADHD nauwelijks een reden te bedenken dat je zo snel gezien moet worden. Daar denk je alleen aan bij ontsporingen, zoals su\u00efcidaliteit.’ Ook waarschuwt hij dat de eenzijdige focus op ADHD andere aandoeningen kan verhullen. \u2018Zoals een depressie, een persoonlijkheidsstoornis of een gecamoufleerde verslaving.\u2019\u00a0<\/p>\n

Els van den Ban, voorzitter van Stichting ADHD Netwerk en kinder- en jeugdpsychiater, ziet de opkomst van de snelle, vaak online aanbieders genuanceerder. \u2018Je kunt ook zeggen dat die organisaties helpen wachtlijsten weg te werken, en dat kan prettig zijn. Maar het moet geen cherry picking worden.\u2019\u00a0<\/p>\n

De voorzitter zegt dat het \u2018best mogelijk is\u2019 om online te diagnosticeren, maar benadrukt het belang van face to face-contact. \u2018Je ziet als behandelaar beter wat er non-verbaal gebeurt, je hoort iemands stem. Hierdoor zie je hoe waar het is wat iemand zegt of dat iemand slechts een diagnose wil.\u2019\u00a0<\/p>\n

Over \u00e9\u00e9n ding zijn de experts het eens: de opkomst van de private markt vergroot de gezondheidskloof. \u2018Dat is natuurlijk een groot probleem,\u2019 zegt Buitelaar. \u2018Zo ontstaat een tweedeling waarbij zorg vooral toegankelijk is voor mensen die het kunnen betalen.\u2019 Batstra noemt de ontwikkeling \u2018schandalig\u2019. Van den Ban vraagt zich daarbij af: \u2018Willen wij dit in Nederland? Ongelijke toegang tot zorg?\u2019\u00a0<\/p>\n

Buitenland<\/p>\n

Ook in andere landen zijn er zorgen over de privatisering van de ADHD-markt. In het Verenigd Koninkrijk<\/a> waarschuwen artsen, toezichthouders en beleidsmakers voor een \u2018two-tier system\u2019: mensen met voldoende financi\u00eble middelen krijgen snel een diagnose en medicatie, terwijl anderen jarenlang moeten wachten binnen de National Health Service (NHS). Door wachttijden die kunnen oplopen tot meerdere jaren wijken steeds meer Britten uit naar priv\u00e9klinieken, waar diagnoses soms volledig online worden gesteld.\u00a0<\/p>\n

In Ierland<\/a> spelen vergelijkbare zorgen. Daar lopen wachttijden in de publieke geestelijke gezondheidszorg op tot drie \u00e0 vier jaar, terwijl private ADHD-diagnoses duizenden euro\u2019s kunnen kosten.<\/p>\n

Ook in Australi\u00eb<\/a> is een private markt voor ADHD-diagnoses ontstaan, waar aanbieders duizenden dollars vragen voor een diagnostisch traject. Het Koninklijk Australisch College van Huisartsen<\/a> hekelt de hoge kosten die pati\u00ebnten uit eigen zak betalen aan particuliere aanbieders. In verschillende deelstaten worden huisartsen opgeleid om ADHD te diagnosticeren. Voorheen mochten daar, net als in Nederland, alleen specialisten zoals psychiaters en psychologen de aandachtsstoornis vaststellen.\u00a0<\/p>\n

Lees verder<\/p>\n

Inklappen<\/p>\n

ADHD-inflatie\u00a0<\/p>\n

Hoe groot de (private) ADHD-markt in Nederland precies is en hoe snel deze groeit, is onduidelijk. Er is geen instantie die hierover cijfers bijhoudt. Vooralsnog zijn er geen aanwijzingen dat de toenemende druk op de ADHD-zorg zal afnemen.\u00a0<\/p>\n

Zorgverzekeraars signaleren een sterke toename van de vraag. \u2018Wij hebben het vermoeden dat er ADHD-inflatie bestaat,\u2019 zegt een woordvoerder van CZ. \u2018Dat ligt deels aan de toenemende vraag vanuit de maatschappij, anderzijds lijkt het aanbod ook de vraag te cre\u00ebren.\u2019 Ook Menzis ziet een groei in de vraag naar ADHD-zorg, oplopende wachttijden en stijgend medicatiegebruik. Volgens de verzekeraar wordt die ontwikkeling mogelijk gevoed door onjuiste verwachtingen \u2013 \u2018zoals vermeende voordelen voor studie of werk\u2019 \u2013 en de invloed van sociale media.\u00a0<\/p>\n

De aanhoudende wachtlijsten in de reguliere ggz zorgen er ondertussen voor dat steeds meer mensen proberen voorrang te krijgen via wachtlijstbemiddeling. VGZ spreekt van een \u2018verveelvoudiging\u2019 van het aantal verzoeken sinds 2022. Daarbij zegt de verzekeraar ook signalen te krijgen dat cli\u00ebnten soms om \u2018niet-medische redenen\u2019een diagnose willen, zoals rusteloosheid, concentratieproblemen en impulsiviteit.\u00a0<\/p>\n

Omdat zij geen afspraken hebben met particuliere aanbieders, hebben verzekeraars nauwelijks zicht op de private markt. Zilveren Kruis bekeek de websites van de private partijen waar Follow the Money onderzoek naar deed en constateert dat veel van hen uitsluitend diagnostiek aanbieden \u2013 zorg die niet op zichzelf staand wordt vergoed vanuit de basisverzekering. \u2018Voor ADHD-diagnostiek \u00e9n behandeling is een geldige verwijzing van de huisarts nodig,\u2019 zegt een woordvoerder. \u2018Omdat het hier om niet-verzekerde zorg gaat, hebben wij geen zicht op de vraag of deze aanbieders voldoen aan geldende kwaliteitseisen en richtlijnen.\u2019\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u2018Onafhankelijk ADHD-onderzoek zonder wachttijd. Alle experts op \u00e9\u00e9n plek en snel duidelijkheid\u2019 of \u2018D\u00e9 specialist op het gebied…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":125474,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[23],"tags":[48,94,93,46,47,49,45,50],"class_list":["post-125473","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-gezondheid","tag-dutch","tag-gezondheid","tag-health","tag-nederland","tag-nederlanden","tag-nederlands","tag-netherlands","tag-nl"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@nl\/115983675896282430","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125473","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=125473"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125473\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/125474"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=125473"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=125473"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=125473"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}