{"id":132016,"date":"2026-02-06T18:08:08","date_gmt":"2026-02-06T18:08:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/132016\/"},"modified":"2026-02-06T18:08:08","modified_gmt":"2026-02-06T18:08:08","slug":"houd-speelzand-weg-bij-kinderen-wacht-onderzoek-niet-af","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/132016\/","title":{"rendered":"houd speelzand weg bij kinderen, wacht onderzoek niet af"},"content":{"rendered":"

Uit onderzoek van het AD<\/a> bleek eerder deze week dat veel soorten gekleurd speelzand asbest bevatten. Dat onderzoek volgde op alarmerende berichten uit Australi\u00eb, waar zeventig locaties voor kinderopvang in allerijl werden gesloten, nadat de kankerverwekkende stof was aangetroffen.<\/p>\n

In het bij veel kinderen populaire kinetisch zand hebben onderzoekers minder vaak asbest aangetroffen, meldt het AD.<\/p>\n

Asbest in zes van de twaalf producten <\/p>\n

RTL Nieuws bezocht asbestonderzoeker Joram Buissant des Amorie van het gespecialiseerde Nomacon Laboratorium, die twaalf soorten speelzand onderzocht. De geteste producten werden gekocht bij winkels die voor elke Nederlander toegankelijk zijn, zoals Top1Toys, Bol.com, Amazon, AliExpress en groothandel Koppen Speelgoed. “In zes van de twaalf producten heb ik asbest aangetroffen”, vertelt hij.<\/p>\n

De Nederlandse toezichthouder NVWA wil desondanks geen verbod op de verkoop van het product instellen. De NVWA voert een eigen onderzoek uit naar speelzand. Pas als dat onderzoek heeft aangetoond dat het speelzand risico’s voor de gezondheid van kinderen geeft, kan de instantie daartoe overgaan.<\/p>\n

Voor nu wil de NVWA het niet steviger zeggen dan: “We kunnen ons voorstellen dat ouders hun kinderen er nu niet mee laten spelen.”<\/p>\n

En ook staatssecretaris Judith Tielen van Jeugd wil zo’n maatregel nu niet nemen, vertelt ze vandaag aan onze verslaggever:<\/p>\n

Die afwachtende houding is ‘volstrekt onvoldoende’ en ‘heel erg zorgelijk’, vindt asbestexpert David de Vreede van het Expertise Centrum Asbest en Vezels, een onafhankelijk kennisinstituut. “Asbest is gewoon een kankerverwekkende stof. De besmette zakjes zand bevatten 2 tot 5 procent asbest, dat is echt een heel hoge concentratie. Kinderen strooien zo’n zakje leeg, die deeltjes zweven in de lucht. Je ziet dat niet met het blote oog, maar de kinderen ademen die deeltjes wel in.”<\/p>\n

Asbestkanker <\/p>\n

Van \u00e9\u00e9n keer spelen hoeft niemand in paniek te raken, zegt De Vreede. Asbest zit bijvoorbeeld ook in de lucht die we inademen, maar dan in v\u00e9\u00e9l lagere concentraties. “Maar als dit het favoriete speelgoed van je kind is, is het een ander verhaal. Dan heb je \u00e9n een hoge concentratie, \u00e9n herhaaldelijk contact. Dat vergroot de risico’s op longkanker, in de variant die we ook wel asbestkanker noemen.”<\/p>\n

Volgens hem heeft Brits onderzoek aangetoond dat de longen van kinderen vijf keer vatbaarder zijn voor longziekten dan die van volwassenen. Bovendien, zegt De Vreede, gaat het om de asbestvariant tremoliet, ook wel bekend als ‘grijze asbest’. “Die heeft een hoger risico op longkanker dan een andere variant, die we ook wel witte asbest noemen – wat overigens absoluut niet betekent dat die witte ongevaarlijk is.”<\/p>\n

Onderzoeker Joram Buissant des Amorie liet ons onder zijn microscoop het verschil zien tussen zandkorrels, die ‘hoekig’ zijn, en asbestdeeltjes, die eruitzien als ‘staafjes met naaldjes eraan’. Die zie je hieronder:<\/p>\n

Ook Buissant des Amorie vindt dat de reactie van de NVWA geen recht doet aan de ernst van het gevaar. “Het klopt dat we niet precies weten hoe schadelijk dit zand is, maar je wilt hoe dan ook helemaal niet dat je kind hiermee speelt. Het lijkt mij verstandiger dit uit de schappen te halen. Je kunt je voorstellen dat ouders zich zorgen maken. Ik zou ouders en verzorgers absoluut adviseren deze spullen onmiddellijk op te ruimen. Je laat je kind ook niet met vuur spelen.”<\/p>\n

Los zand gevaarlijker dan kleefzand <\/p>\n

Hij voegt toe dat het losse zand gevaarlijker is dan kleefzand, omdat de deeltjes in het losse zand opwaaien in de lucht en ingeademd worden.<\/p>\n

Ook De Vreede waarschuwt nadrukkelijk voor het losse zand. Dat wordt vaak in China gewonnen, legt hij uit, door steen te vermalen. In dat steen komt van nature asbest voor, waardoor het automatisch ook in het speelzand zit.<\/p>\n

Zo kritisch als expert De Vreede is over de Nederlandse ‘afwachtende’ houding, zo positief is hij over de Belgische regering. “Belgi\u00eb pakt het probleem meteen aan. Ze hebben ook meteen een crisisteam opgericht. Dat kun je van Nederland allemaal niet zeggen. De Belgen toonden zich overigens ook nogal verbaasd over de Nederlandse reactie.”<\/p>\n

Vandaag heeft wel de Arbeidsinspectie contact opgenomen met het expertisecentrum.<\/p>\n

Volgens De Vreede zou het Nederlandse kabinet het Belgische voorbeeld moeten volgen. Hij pleit voor een verbod op de verkoop, of anders ten minste een dringend advies aan consumenten om speelzand voorlopig helemaal niet te gebruiken. “Dat heeft de Belgische overheid wel gedaan.”<\/p>\n

Ons buurland gaat breder onderzoek doen naar alle producten die asbest kunnen bevatten, zegt De Vreede. Hij pleit voor samenwerking tussen de Nederlandse en Belgische overheid. “Daarnaast zou ik het goed vinden als onderzocht wordt of dit product op grote schaal is gebruikt op scholen. Mocht dat zo zijn, dan moeten eigenlijk alle besmette lokalen gesaneerd worden.”<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Uit onderzoek van het AD bleek eerder deze week dat veel soorten gekleurd speelzand asbest bevatten. Dat onderzoek…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":132017,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[17],"tags":[4877,73,74,48,94,46,47,49,45,50,875,13205,1275,75],"class_list":["post-132016","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-zakelijk","tag-asbest","tag-business","tag-commercial","tag-dutch","tag-gezondheid","tag-nederland","tag-nederlanden","tag-nederlands","tag-netherlands","tag-nl","tag-nvwa","tag-speelgoed","tag-veiligheid","tag-zakelijk"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@nl\/116025026337390261","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132016","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=132016"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132016\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/132017"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=132016"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=132016"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=132016"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}