{"id":184871,"date":"2026-04-14T20:04:09","date_gmt":"2026-04-14T20:04:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/184871\/"},"modified":"2026-04-14T20:04:09","modified_gmt":"2026-04-14T20:04:09","slug":"hoogleraar-maaike-endedijk-houdt-betoog-tegen-machtsmisbruik-sta-op","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/184871\/","title":{"rendered":"Hoogleraar Maaike Endedijk houdt betoog tegen machtsmisbruik: \u2018Sta op\u2019"},"content":{"rendered":"

Sowieso was haar oratie al ietwat onorthodox. Natuurlijk deelde ze haar visie op haar vakgebied, onder de noemer \u2018The Rhythm of Learning\u2019<\/a>. Maar hoe vaak komt het voor dat er muzikanten een stuk van Mahler spelen \u2013 en dat de orerende hoogleraar in kwestie zelf The Sound of Silence laat horen op de contrabas?<\/p>\n

Richting het einde van haar oratie<\/a> startte Endedijk een gepassioneerd betoog. Over hoe ze in januari 2016 \u2018liever uit de wetenschap stapte dan gebukt te blijven gaan onder machtsmisbruik en intimidatie\u2019. \u2018Maar gelukkig is er maar \u00e9\u00e9n iemand nodig achter je gaat staan en voor je vecht als je het zelf niet meer kunt. E\u00e9n iemand die zegt, dit accepteer ik niet. En dat was Theo Toonen (toenmalig decaan van faculteit BMS, red.), zonder jou zou ik hier niet staan.\u2019<\/p>\n

\u2018Sta op\u2019<\/p>\n

Endedijk bedankte ook collega\u2019s Ellen Giebels, Ren\u00e9 Torenvlied, Ton de Jong en Joseph Kessels. Toch noemde ze het geen dankwoord, maar een pleidooi. \u2018Want dit was geen incident. Het is een uitwas van een cultuur. En die cultuur de maken we samen.\u00a0En zo lang we die cultuur accepteren, zal er na hoogleraren P, S, D, L, S en ook hoogleraar M<\/a>, vast weer een volgende letter in het alfabet zijn.\u2019<\/p>\n

Bijna po\u00ebtisch vervolgde ze haar pleidooi, een oproep naar de zaal om op te staan tegen wangedrag, intimidatie en een academische cultuur vol ego\u2019s, angst, werkdruk en zwijgen. Een greep: \u2018Sta op als wangedrag wordt afgewogen tegen iemands verdiensten. Geen prestigieuze grant, geen H\u2011index van 85, mag een vrijbrief zijn voor het beschadigen van een ander.\u2019<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Tijdens de staande ovatie.<\/p>\n

\u2018Geen incident\u2019<\/p>\n

Waarom ze dit pleidooi hield? \u2018Omdat het gezegd moet worden. De publicatie van U-Today over hoogleraar M. motiveerde me nog een beetje extra, met name de reactie vanuit de universiteitsraad<\/a>: wat als dit ooit nog eens gebeurt? Nee, het gebeurt. Elke dag. Dit is geen incident elke vier jaar. Als iedereen het weet maar niemand doet wat, wat zegt dat over onze cultuur?\u2019<\/p>\n

De reacties verrasten haar enigszins. Niet alleen de staande ovatie na het uitspreken van haar woorden, maar ook de mensen die haar achteraf aanspraken. \u2018Van mensen die het zelf meemaakten, tot anderen die zeiden dat het een blinde vlek voor ze was. Een decaan en hoogleraar lieten me al weten dat ze de UT-brede werkgroep \u2018Gedrag & Cultuur\u2019 willen heroprichten.\u2019<\/p>\n

Luisterend oor<\/p>\n

Wat de universiteit kan doen om haar cultuur te verbeteren? \u2018Iedereen is nodig. Niet alleen een hulpstructuur met ombudsman en vertrouwenspersonen, maar ook de middenlaag aan UD\u2019s, UHD\u2019s \u00e9n hoogleraren. Je moet je heel bewust zijn van iemands kwetsbaarheid. Bovendien wil ik het belang van het luisterend oor benadrukken. Maak kenbaar dat je bereid bent om te luisteren, dat iemand je kan vertrouwen\u2019, aldus Endedijk.<\/p>\n

En het \u2018systeem\u2019? \u2018Dat is op een universiteit gewoon heel traag, wat ervoor zorgt dat mensen het gevoel hebben dat er niet naar ze geluisterd wordt\u2019, aldus Endedijk. \u2018Het kan zelfs jarenlang duren. Wat in mijn geval hielp, was dat ik binnen drie weken uit de situatie was. Haal dus iemand zo snel mogelijk weg uit een onveilige situatie en zorg voor een duidelijk aanspreekpunt. Niet alleen voor \u00e9\u00e9n gesprek, om het maar aan te horen. Maar blijf praten \u2013 \u00e9n luisteren.\u2019<\/p>\n

Sta op (de volledige tekst)<\/p>\n

Sta op<\/p>\n

Tegen een academische cultuur<\/p>\n

Met ego\u2019s zo groot<\/p>\n

Dat ze anderen overschaduwen<\/p>\n

Waar angst en werkdruk<\/p>\n

mensen langzaam kleiner maakt<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Sta op<\/p>\n

Wanneer je ziet dat iemand breekt<\/p>\n

Maar niemand het hoort kraken<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Sta op<\/p>\n

Als een hand te lang blijft rusten<\/p>\n

Te laag, te dichtbij<\/p>\n

Als grenzen worden overschreden<\/p>\n

en vervolgens weer ontkend<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Sta op<\/p>\n

Als wordt gezegd<\/p>\n

Dat melden slecht is voor je carri\u00e8re<\/p>\n

Dat jij je moet vermannen<\/p>\n

Moet leren nee te zeggen<\/p>\n

Of dat het er nu eenmaal bij hoort<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Sta op<\/p>\n

Tegen het zwijgen<\/p>\n

Tegen het wegkijken<\/p>\n

Tegen \u2018the sound of silence\u2019<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Sta op<\/p>\n

Als gedrag wordt \u2018opgelost\u2019<\/p>\n

Met een leiderschapscursus<\/p>\n

Spray & pray<\/p>\n

Maar niemand checkt of gebeden worden verhoord<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Sta op<\/p>\n

Als wangedrag wordt afgewogen<\/p>\n

Tegen iemands verdiensten<\/p>\n

Want het is geen balans of rekensom<\/p>\n

Geen prestigieuze grant, geen H\u2011index van 85<\/p>\n

Mag een vrijbrief zijn<\/p>\n

Voor het beschadigen van een ander<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Sta op<\/p>\n

Voor de nieuwe generatie die zegt<\/p>\n

Dit kan anders<\/p>\n

Dit m\u00f3\u00e9t anders<\/p>\n

En wij gaan het anders doen<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Sta op en spreek je uit<\/p>\n

Omdat verandering nooit begint bij een systeem<\/p>\n

Maar altijd<\/p>\n

Bij \u00e9\u00e9n iemand<\/p>\n

Die opstaat.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Sowieso was haar oratie al ietwat onorthodox. Natuurlijk deelde ze haar visie op haar vakgebied, onder de noemer…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":184872,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[48,46,47,49,45,50,83,85,86,90,84,89,87,88],"class_list":{"0":"post-184871","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-wetenschap-en-technologie","8":"tag-dutch","9":"tag-nederland","10":"tag-nederlanden","11":"tag-nederlands","12":"tag-netherlands","13":"tag-nl","14":"tag-science","15":"tag-science-and-technology","16":"tag-scienceandtechnology","17":"tag-technologie","18":"tag-technology","19":"tag-wetenschap","20":"tag-wetenschap-en-technologie","21":"tag-wetenschaptechnologie"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@nl\/116404857483687102","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184871","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=184871"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184871\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/184872"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=184871"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=184871"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=184871"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}