Ammonieten behoorden tot de spectaculairste bewoners van de prehistorische oceanen. Deze spiraalvormige weekdieren zwommen honderden miljoenen jaren door de wereldzee\u00ebn en overleefden zelfs de zwaarste massa-extinctie ooit. Maar toen 65,5 miljoen jaar geleden de astero\u00efde insloeg die ook de dinosauri\u00ebrs fataal werd, was het ineens voorbij.<\/p>\n
Hun verre neef, de nautilus, overleefde wel en leeft vandaag de dag nog steeds. Hoe dat kan is een raadsel dat paleontologen al tientallen jaren bezighoudt. Onderzoekers van de University of Oxford hebben nu een nieuwe aanwijzing gevonden.<\/p>\n
Ongelooflijk divers<\/p>\n
Ammonieten waren enorm succesvol. Ze leefden ongeveer 350 miljoen jaar lang in allerlei mariene omgevingen en overleefden meerdere massa-extincties. Zelfs de beruchte Perm-Trias-massa-extinctie, waarbij zo\u2019n 96 procent van alle in de zee levende soorten verdween, kreeg hen er niet onder. \u201cHet is eigenlijk een tragisch verhaal\u201d, zegt<\/a> evolutiebioloog Michael Schmutzer. \u201cDeze ongelooflijk diverse groep overleefde meerdere massa-extincties, waaronder de meest dramatische uit de geschiedenis. Maar juist bij de inslag die ook de dinosauri\u00ebrs uitroeide, hield het verhaal voor deze zeedieren op.\u201d<\/p>\n Samen met collega\u2019s ging Schmutzer op pad. Ze doken overal ter wereld in stoffige fossielladen en verzamelden zo de grootste dataset ooit van schelpdieren uit het late Krijt. Het team blies de zoektocht naar de oplossing van dit mysterie nieuw leven in door een combinatie van bestaande wetenschappelijke literatuur en \u2018dark data\u2019 te gebruiken: fossielen die jarenlang ongebruikt in musea over de hele wereld lagen opgeslagen. Schmutzer analyseerde zo onder meer de lichaamsgrootte, eiergrootte en geografische verspreiding van deze bijzondere beestjes.<\/p>\n Leestip:\u00a0In de tijd van de dinosaurussen bestonden er echte zeemonsters \u2013 en wetenschappers hebben er eentje teruggevonden!<\/a><\/p>\n Voortplanting<\/p>\n Lange tijd dachten onderzoekers dat nautilo\u00efden overleefden omdat ze over een groter gebied verspreid leefden dan ammonieten. Maar uit de nieuwe studie<\/a> komt bovendrijven dat dit waarschijnlijk niet klopt. Wel lijkt de voortplanting een cruciale rol te hebben gespeeld. Ammonieten produceerden enorme hoeveelheden piepkleine eitjes. Hun minuscule larven kwamen in open zee terecht, waar uiteindelijk slechts een klein deel volwassen werd.<\/p>\n Nautilo\u00efden pakten het heel anders aan: zij legden minder eieren, maar die waren veel groter en bevatten meer voedingsstoffen. \u201cDoor die grote, voedselrijke eieren konden jonge nautilo\u00efden zich langer ontwikkelen en groter uit het ei komen\u201d, legt Schmutzer uit. \u201cDat kan een voordeel zijn geweest toen ecosystemen instortten en voedsel schaars werd.\u201d<\/p>\n Eiergrootte of domme pech<\/p>\n Maar de nieuwe resultaten gooien opnieuw roet in het eten. De ammonietensoorten die na de inslag nog heel even standhielden, bleken juist de kleinste eieren te hebben. Dat doet vermoeden dat de theorie over eiergrootte deels klopt, maar op een heel andere manier als gedacht. Na de inslag verkeerde de Aarde in chaos. Stofwolken blokkeerden het zonlicht, voedselketens stortten in en ecosystemen raakten totaal ontwricht.<\/p>\n Schmutzer maakt duidelijk dat ammonieten en nautilo\u00efden waarschijnlijk totaal verschillende overlevingsstrategie\u00ebn nodig hadden om zich te kunnen bedruipen in die bizarre nieuwe wereld. Of, zoals hij het zelf nuchter samenvat: \u201cMisschien hadden ammonieten gewoon ontzettend veel pech.\u201d En daarmee blijft een van de fascinerendste uitstervingsraadsels uit de geschiedenis van onze planeet nog altijd niet volledig opgelost.<\/p>\n Wil je niets van Scientias missen? Volg Scientias op Google Discover<\/a> dan zie je al onze verhalen!<\/p>\n