In een land waar openbare discussie verboden is \u2013 over de oorlog bijvoorbeeld \u2013 kan een op het eerste gezicht onbenullige kwestie tot een explosie van kritiek en debat leiden. Dat gebeurt dezer dagen in Rusland naar aanleiding van de inmiddels regelmatig voorkomende blokkade van internet, vooral van de mobiele netwerken. <\/p>\n
In talrijke blogs en video\u2019s beklagen burgers zich over het wegvallen van hun digitale verbindingen. Het is \u2018broodroof\u2019, roepen kleine ondernemingen en taxibestuurders die van online bestellingen afhankelijk zijn. Op menig kantoor is het duimendraaien geblazen: ook een telefoontje of sms blijkt niet meer tot de mogelijkheden te behoren. En dat alles, zeggen en schrijven sommigen met ongeloof, zou tot en met negen mei, het offici\u00eble feest van de Dag van de Overwinning (op Hitler-Duitsland) moeten duren? <\/p>\n
Weinigen maken de vergissing president Vladimir Poetin rechtstreeks de schuld te geven, ofschoon deze toch onlangs in een op de televisie uitgezonden theekransje met verdienstelijke moeders heeft uitgelegd waarom de beperkingen van internet, waaronder het verbod op het in Rusland razend populaire Telegram, onontkomelijk zijn: de westerse vijand dringt via zulke sociale netwerken binnen in de traditionele waarden toegedane Russische samenleving. <\/p>\n
Op directe kritiek op Poetin of overheidsbeleid staan sinds een paar jaar strenge straffen \u2013 Rusland kent duizenden politieke gevangenen. Dat desondanks veel Russen de stap naar openlijke kritiek zetten, laat zien hoe hoog de maatschappelijke druk is opgelopen. <\/p>\n
In een video uit Toeapse, een badplaats aan de Zwarte zee, waar na drie Oekra\u00efense drone-aanvallen op de plaatselijke olieraffinaderij het strand met zwarte smurrie is overdekt en de plaatselijke middenstand het toeristisch seizoen in het water ziet vallen, staat een inwoner op het strand en nodigt op sarcastische toon de leiders van het land uit om bij hem hun vakantie door te brengen. Soortgelijke video\u2019s komen uit Perm, waar de bevolking de afgelopen weken te kampen had met giftige dampen van een door een drone getroffen fabriek. Opmerkelijk is ook een video van een vrouw die vanachter het autostuur opmerkt dat voor het bedrag dat op \u00e9\u00e9n dag aan het Oekra\u00efense front aan munitie wordt uitgegeven, alle Russische ouderen aan een hoognodige gebitsrevisie zouden kunnen worden geholpen.<\/p>\n
Het startsein tot deze golf van \u2013 over het algemeen goedmoedige \u2013 kritiek werd vorige maand gegeven door de in Monaco woonachtige influencer Viktoria Bona, beroemd door haar deelname aan de Russische versie van Big brother. Zonder Poetin bij naam te noemen kwam zij met een reeks kritische opmerkingen: van het afsluiten van internet tot de gebrekkige bestrijding van veeziekten in Siberi\u00eb. Dat zij door Poetins opper-propagandist op de staatstelevisie, Vladimir Solovjov, voor prostituee werd uitgemaakt maakte voor haar populariteit niet uit. Haar video kreeg miljoenen likes en Solovjov bond ijlings in met een vriendelijk interview op zijn eigen videokanaal. <\/p>\n
De sluimerende onvrede blijkt ook uit Poetins dalende populariteitscijfers bij opiniepeilingen van het offici\u00eble instituut VTsIOM: onder de zeventig procent in 2025, de laagste cijfers sinds de militaire mobilisatie van 2023 (die niet doorging). Maar in Rusland is het niet de volksgunst die de politiek van de staat bepaalt. Eerder zijn dat de verhoudingen binnen de elite rond het Kremlin. <\/p>\n
En daar rommelt het de laatste tijd nogal. Al jaren werd er af en toe een minister of plaatsvervangend minister op de korrel genomen met een strafvervolging wegens corruptie of verduistering \u2013 een van Poetins methoden om gezag te behouden in een door en door corrupte omgeving. De zelfmoord vorig jaar van de minister van Transport Roman Starovoit, kort nadat tegen hem een onderzoek was gestart, was binnen de elite echter toch een grote schok, alsof iemand tegen de spelregels had gezondigd. Vorige maand sneuvelde ook de stelregel dat er voor een lid van de Russische elite geen ontsnapping naar het buitenland mogelijk is: plaatsvervangend minister Denis Boetsajev van Milieuzaken ontkwam via Minsk en Tbilisi naar de Verenigde Staten. <\/p>\n
Sinds minister van Defensie Sergej Sjojgoe in 2024 werd weggepromoveerd naar het ere-ambt van secretaris van de Veiligheidsraad, is een ware golf van zuiveringen in de top van de strijdkrachten op gang gekomen. Vier voormalige plaatsvervangers van Sjojgoe zijn opgepakt, en twee van hen veroordeeld tot dertien, respectievelijk negentien jaar gevangenisstraf. Dit doet de vraag rijzen wat Sjojgoe\u2019s eigen positie is. <\/p>\n
Je zou kunnen denken dat een en ander te maken heeft met de teleurstellende resultaten in de oorlog tegen Oekra\u00efne. Niemand had in 2022 verwacht dat na vier jaar oorlog Rusland met moeite nog maar twintig procent van het buurland in handen zou hebben. Maar merkwaardig genoeg zit Valeri Gerasimov, de chef van de generale staf die je voor zulke tegenslagen in de eerste plaats verantwoordelijk zou houden, nog steeds op zijn post.<\/p>\n
Generaals hebben het zwaar te verduren. Er zijn er in de afgelopen twee jaar al drie bij een aanslag om het leven gekomen, waarbij onzeker blijft of het wel echt gaat om Oekra\u00efense aanslagen, zoals de staatsmedia suggereren. De laatste in deze reeks, de moord op generaal Fanil Sarvarov op 22 december vorig jaar, blijkt te hebben geleid tot een beraad in de Veiligheidsraad. Dat is een soort co\u00f6rdinerend orgaan van de diverse geweldsinstanties, waarover via een westerse inlichtingendienst en de Russische website Vazjnije Istorii intrigerende, moeilijk op waarheidsgehalte te controleren bijzonderheden naar buiten zijn gekomen. <\/p>\n
Er zou een hooglopend conflict zijn ontstaan tussen de diverse diensten over wie er eigenlijk verantwoordelijk is voor de veiligheid van hoge militairen, waarbij zowel de geheime dienst FSB (de vroegere KGB) als de Rosgvardija (een soort binnenlands leger) de verantwoordelijkheid afwezen. Tenslotte, aldus het verhaal, had Poetin tussenbeide moeten komen: negen generaals en \u00e9\u00e9n admiraal worden voortaan beschermd door de dienst die voor veiligheid van de president zelf verantwoordelijk is, de FSO. De FSB en andere diensten zouden over deze gebiedsuitbreiding van de om macht en middelen concurrerende FSO niet te spreken zijn, en beschuldigen de presidenti\u00eble beveiliging van de economisch zo schadelijke blokkeringen van internet. <\/p>\n
Ondertussen pakken de donkere wolken zich samen boven de Russische economie. De eerste drie jaar van de oorlog tegen Oekra\u00efne wist Rusland de invloed van westerse sancties op te vangen door spectaculaire economische groei, met name dankzij staatsinvesteringen in de militaire sector. Die leidden wel tot stevige inflatie: 8,2 procent vorig jaar. Deze groei is tot staan gekomen: van nog 4,9 procent in 2024 slonk zij in 2025 tot \u00e9\u00e9n procent. <\/p>\n
Een meevaller is de door de Amerikaans-Iraanse oorlog drastisch gestegen olieprijs. Met de opbrengsten van de olie-export kan het gat in de staatsbegroting worden gedicht en een acute economische crisis worden vermeden. Al lijkt Poetin er niet gerust op. Op een vergadering met ondernemers las hij vorige maand in Sint-Petersburg zijn gehoor uitvoerig de les over het trage tempo van structurele veranderingen in het bedrijfsleven, en over de langzame introductie van AI en andere technologische veranderingen. <\/p>\n
Wat de ondernemers van die kritiek vonden, vermeldt het verslag op de site van het Kremlin niet. In 2025 hebben in Rusland 233 duizend ondernemingen hun deuren gesloten, en de cijfers voor het investeringsklimaat en het consumentenvertrouwen zijn in de min. Steeds vaker circuleren verhalen over ondernemingen en rijke ondernemers, die worden gedwongen tot \u2018vrijwillige\u2019 financi\u00eble bijdragen aan de oorlogsinspanning. Ook in deze kringen lijkt een gevoel van malaise de overhand te krijgen.<\/p>\n
Meer dan een kwart eeuw staat de 73-jarige Poetin nu aan het roer van de Russische Federatie, en na al die tijd lijkt de glans er inmiddels van af. De hele structuur van de macht hangt af van \u00e9\u00e9n ouder wordende man. Die is nu nog gezond en heeft geen opvolger in de coulissen klaarstaan, maar lijkt wel bezorgd dat hij met een aanslag uit de weg kan worden geruimd. De bron van de ruzie in de Veiligheidsraad meldde ook dat Poetin nauwelijks de bunker meer uitkomt. Zijn buitenhuizen in Valdai en in de omgeving van Moskou worden door de president gemeden. Zijn bewakers, koks en ander personeel mogen geen gebruik meer maken van het openbaar vervoer en worden nu ook thuis met camera\u2019s in de gaten gehouden.<\/p>\n
De jaarlijkse toespraak van de president tot de beide kamers van het parlement in de met veel goud gerestaureerde zalen van het grote Kremlinpaleis heeft al twee jaar niet meer plaats gevonden. Zelfs de parade van negen mei, de afgelopen jaren de hoogmis van Poetins visie op Ruslands grootheid, vindt dit jaar in afgeslankte vorm plaats, met alleen soldaten te voet. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"In een land waar openbare discussie verboden is \u2013 over de oorlog bijvoorbeeld \u2013 kan een op het…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":205038,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[39,40,48,43,44,34,35,41,42,46,47,49,45,32,33,50,36,37,38],"class_list":{"0":"post-205037","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-hoofdpunten","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-dutch","11":"tag-featured-news","12":"tag-featurednews","13":"tag-headlines","14":"tag-hoofdpunten","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-nederland","18":"tag-nederlanden","19":"tag-nederlands","20":"tag-netherlands","21":"tag-news","22":"tag-nieuws","23":"tag-nl","24":"tag-top-stories","25":"tag-topstories","26":"tag-voorpaginanieuws"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@nl\/116539781593652964","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/205037","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=205037"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/205037\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/205038"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=205037"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=205037"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=205037"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}