De Europese Commissie implementeerde met de DSA niet alleen vergaande wetgeving, maar ging bij de toepassing van de regels ook nog eens meten met twee maten. Zo is de Global Disinformation Index (GDI) leidend als het gaat om de betrouwbaarheid van websites. De GDI is een ngo die geld ontvangt van overheden en linksleunende filantropische organisaties, zoals de Open Society Foundations van George Soros. De GDI heeft het vooral voorzien op de rechterkant van het politieke spectrum. Onder de verzamelnaam \u2018extreemrechts\u2019 werd \u2013 conform de GDI \u2013 veel inhoud met een conservatief karakter als gevaarlijk gesignaleerd door de Europese Commissie. Vooral als het gaat over immigratie en gender is het label \u2018violent right-wing extremism\u2019 gauw geplakt. Berichten uit rechtse hoek over deze thema\u2019s die nog net door de beugel konden (zogenaamde \u2018borderline content\u2019), werden door algoritmes naar beneden geplaatst, wat aanmerkelijk scheelt in advertentie-inkomsten. Hoewel de GDI transparantie tot kernprincipe heeft verheven, is er geen jaarverslag. <\/p>\n
In tientallen bijeenkomsten met socialemediaplatforms en ngo\u2019s drong de Europese Commissie de afgelopen jaren aan op het aanpakken van desinformatie over corona, de Russische invasie in Oekra\u00efne en rond diverse verkiezingen. Deelname aan deze bijeenkomsten was verplicht en platforms moesten rapporteren wat ze deden aan het bestrijden van desinformatie. In de maanden voorafgaand aan het van kracht worden van de DSA pasten veel platforms hun \u2018community guidelines\u2019 op dit punt aan. <\/p>\n
De eerste toepassing van de DSA was bij verkiezingen in Slowakije in het najaar van 2023. Uitingen als \u2018There are only two genders\u2019 en \u2018Children cannot be trans\u2019 werden met een beroep op de DSA verwijderd. De Europese Commissie stuurde TikTok een lijst met 63 accounts die moesten worden gecensureerd.<\/p>\n
Ook in Nederland<\/p>\n
Hierna was Nederland aan de beurt. Voorafgaand aan de Tweede Kamerverkiezingen van 22 november 2023 was er een speciale bijeenkomst met TikTok en de Europese Commissie. Over wat er precies is besproken, is niets bekend. Dat het in dit geval om slechts \u00e9\u00e9n bijeenkomst ging, zegt overigens weinig over de werkwijze van de Europese Commissie. Alleen al in Brussel vonden in de periode 2023-2025 tientallen vergaderingen plaats over toepassing van de DSA door socialemediaplatforms. Telkens als er ergens verkiezingen waren \u2013 in Polen, Frankrijk, Ierland en zelfs buiten de EU in Moldavi\u00eb \u2013 werd ook nog een bijeenkomst in het desbetreffende land georganiseerd om landspecifieke aandachtspunten en accenten te zetten. <\/p>\n
Zo was er zes weken voorafgaand aan de Tweede Kamerverkiezingen van 29 oktober 2025 opnieuw een bijeenkomst in Nederland met socialemediaplatforms als Alphabet, Meta, Microsoft, TikTok en tal van ngo\u2019s. Deze bijeenkomst werd georganiseerd door de Autoriteit Consument & Markt. De ACM is onder de DSA aangewezen als Digital Services Coordinator, die in Nederland de supervisie heeft over de DSA en deze moet handhaven. <\/p>\n
De agenda van deze bijeenkomst maakt duidelijk dat van socialemediaplatforms werd verwacht dat zij actief censuurmaatregelen zouden toepassen. Welke ngo\u2019s precies deelnamen, blijkt niet uit de stukken. In ieder geval aanwezig waren Bits of Freedom en Justice for Prosperity (JfP).<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/roorda1.png\")
<\/p>\n
Bits of Freedom zegt te streven naar \u2018een open en rechtvaardige informatiesamenleving\u2019. Het wordt financieel vooral gesteund door andere ngo\u2019s, waaronder de Open Society Foundations van George Soros<\/a>. Onder de werkzaamheden vallen zaken als de \u2018dekolonisatie van digitale rechten in Europa\u2019, \u2018algoracisme\u2019 en digital welfare. <\/p>\n Wie de website van Justice for Prosperity bezoekt, krijgt de indruk dat de EU een vrijplaats is voor rechtsextremisten die onder aanvoering van Andrew Tate en met steun van Trump los gaan op allerlei kwetsbare minderheden. Ook wordt de uitslag van elke verkiezing in de EU volgens JfP be\u00efnvloed door grootschalige Russische inmenging. JfP werkt met een budget van 250.000 euro per jaar dat nagenoeg volledig wordt opgebracht door overheden (met name de EU) en ngo\u2019s. Oprichter en CEO Jelle Postma is een graag geziene gast aan de Nederlandse talkshowtafels, waar hij gretig schermt met zijn verleden bij de NCTV en de AIVD. In een recent rapport<\/a> beschuldigt JfP ook Wynia\u2019s Week van het ondermijnen van fundamentele mensenrechten door statistische informatie over immigratie en de etnische achtergrond van criminelen te publiceren.<\/p>\n Geen juridische basis<\/p>\n Onderdeel van het interventierepertoire van de DSA is verder een \u2018Rapid Response System\u2019, waarin door de EC goedgekeurde factcheckers de mogelijkheid hebben om \u2018priority censorship requests\u2019 te doen in de aanloop naar verkiezingen. Dit Rapid Response System werd ingezet tijdens de verkiezingen in Frankrijk (2024), Moldavi\u00eb (2024), Roemeni\u00eb (2024 en 2025) en Duitsland (2025).<\/p>\n Met name de bemoeienis met de presidentsverkiezingen in Roemeni\u00eb ging ver. Interne TikTok-documenten laten zien dat er via TikTok geen Russische be\u00efnvloeding plaatsvond, anders dan veel media suggereerden. De documenten laten verder zien dat veel inhoud die populistische en nationalistische kandidaten steunde, werd verwijderd zonder dat daar een juridische basis voor was. Vanaf een bepaald moment in de campagne vroegen de Roemeense verkiezingsautoriteiten om alle afbeeldingen van de populistische kandidaat C\u0103lin Georgescu te verwijderen. Voorafgaand aan de nieuwe presidentsverkiezingen een half jaar later blijkt dat met name TikTok werd belaagd door de Roemeense autoriteiten en de EC om de censuurregels verder aan te scherpen.<\/p>\n De Amerikaanse rapporten laten zien dat de Europese Commissie met behulp van de DSA meningen wil censureren die niet schadelijk of illegaal zijn. Daarbij verplichten de gedragscodes en de DSA socialemediaplatforms om samen te werken met ngo\u2019s en factcheckers, met name in verkiezingstijd. Over wat die ngo\u2019s en factcheckers precies doen en hoe het zit met hun financiering, kom ik terug in het tweede deel van mijn artikel. <\/p>\n