{"id":212409,"date":"2026-05-17T12:09:13","date_gmt":"2026-05-17T12:09:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/212409\/"},"modified":"2026-05-17T12:09:13","modified_gmt":"2026-05-17T12:09:13","slug":"na-10-jaar-houdt-pieter-eindelijk-een-afscheidsdienst-voor-zijn-vermiste-broer-zonder-lichaam-is-rouwen-heel-lastig","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/212409\/","title":{"rendered":"Na 10 jaar houdt Pieter eindelijk een afscheidsdienst voor zijn vermiste broer: &#8216;Zonder lichaam is rouwen heel lastig&#8217;"},"content":{"rendered":"<p class=\"paragraph alinea-paragraph\" data-v-1d362aa7=\"\" data-v-e2d0584c=\"\">Wie Pieter Wilson spreekt over zijn werk als buurtpastoor hoort een behulpzame man die een &#8216;community&#8217; wil bouwen met een kop koffie en een luisterend oor. De wijk waar hij in Rotterdam werkt heeft geen kerk, dus vanuit een klein winkelpandje helpt hij zijn buurtgenoten met de middelen die hij heeft.<\/p>\n<p>Al 10 jaar een last<\/p>\n<p class=\"paragraph alinea-paragraph\" data-v-1d362aa7=\"\" data-v-e2d0584c=\"\">Maar wie hem langer spreekt, hoort ook een man die al 10 jaar een last met zich meedraagt. Op 16 mei 2016 raakte zijn broer Christiaan vermist in de Himalaya. Hij werd voor het laatst gezien in het basiskamp, op meer dan 5.000 meter hoogte. Hij zou afdalen, terug naar de bewoonde wereld, maar daar is hij niet meer aangekomen.<\/p>\n<p class=\"paragraph alinea-paragraph\" data-v-1d362aa7=\"\" data-v-e2d0584c=\"\">&#8220;Hij had de mogelijkheid om een dag later samen met iemand anders te gaan, maar dat heeft hij niet gedaan. Hij wilde die dag waarschijnlijk goed benutten om gewoon door te gaan&#8221;, zegt Pieter. Het duurde even voordat vrienden en familie zich zorgen begonnen te maken, want het was wel vaker lastig voor Christiaan om te communiceren vanuit de bergen.<\/p>\n<p>Code rood<\/p>\n<p class=\"paragraph alinea-paragraph\" data-v-1d362aa7=\"\" data-v-e2d0584c=\"\">Maar toen de alarmbellen eenmaal afgingen, was het ook code rood. Vrienden van Christiaan en Pieter reisden naar Nepal af om hem te zoeken. Er werd een grote zoekactie opgezet, maar dat leverde niets op. Het enige spoortje dat is gevonden, is een stukje helm.<\/p>\n<p class=\"paragraph alinea-paragraph\" data-v-1d362aa7=\"\" data-v-e2d0584c=\"\">&#8220;Het is vrij aannemelijk dat het van hem is geweest, omdat het een vrij nieuw model helm was&#8221;, zegt Pieter. &#8220;Maar het is niet eens 100 procent zeker, omdat iemand toevallig exact zo&#8217;n zelfde helm was verloren in dat berggebied.&#8221; Dus daar moeten ze het mee doen: een laatste bericht van zijn satelliettelefoon, ooggetuigen die hem voor het laatst hebben gezien en een stukje helm die niet eens zeker van Christiaan is.<\/p>\n<p>Verwarrend gevoel<\/p>\n<p class=\"paragraph alinea-paragraph\" data-v-1d362aa7=\"\" data-v-e2d0584c=\"\">Als Pieter terugdenkt aan de eerste dagen na de vermissing, herinnert hij zich vooral hoe hij de hele tijd contact hield met iedereen en de woordvoering deed naar de media. Zelf was hij niet getraind genoeg om de bergen in te gaan. &#8220;Ik ben op radio en tv geweest. En we waren met een crowdfunding bezig&#8221;, blikt hij terug. &#8220;&#8216;Als iemand de wil heeft om door te zetten en het te overleven, dan is hij dat&#8217;, zeiden we.&#8221;<\/p>\n<blockquote class=\"quote-blockquote\" data-v-e385cf9a=\"\"><p> Ik ben op radio en tv geweest. En we waren met een crowdfunding bezig, als iemand de wil heeft om door te zetten en het te overleven, dan is hij dat, zeiden we.<\/p><\/blockquote>\n<p>Pieter over de eerste dagen na de vermissing van zijn broer<\/p>\n<p class=\"paragraph alinea-paragraph\" data-v-1d362aa7=\"\" data-v-e2d0584c=\"\">&#8220;Tegelijkertijd waren er ook professionals die ik sprak van Buitenlandse Zaken of klimorganisaties die zeiden: &#8216;Houd er rekening mee dat hij is overleden.'&#8221; Voor Pieter kon het op dat moment alle kanten op gaan. &#8220;En omdat ik ook namens de familie sprak, raakte ik ook wel een beetje kwijt wat ik nou zelf daarin dacht.&#8221;<\/p>\n<p>Zoektocht gestaakt<\/p>\n<p class=\"paragraph alinea-paragraph\" data-v-1d362aa7=\"\" data-v-e2d0584c=\"\">Uiteindelijk besloot Pieter, in overleg met anderen, dat de zoektocht gestaakt zou worden. Mensen waren toen al weken met man en macht bezig om Christiaan te vinden. &#8220;Op een gegeven moment heb ik gezegd: &#8216;Jongens, we gaan stoppen. Het regenseizoen breekt aan, we gaan daarna kijken hoe we verder gaan.'&#8221;<\/p>\n<p class=\"paragraph alinea-paragraph\" data-v-1d362aa7=\"\" data-v-e2d0584c=\"\">De zoektocht stopte, en na weken waarin Pieter contant bezig was geweest was er nu ineens stilte om na te denken. &#8220;Toen hij net vermist raakte was het een mooie periode waarin we samen keihard hebben gewerkt. Het was toen een goede manier om ermee om te gaan, maar dat was niet een moment van veel introspectie.&#8221;<\/p>\n<p>&#8216;We gaan er niet achter komen&#8217;<\/p>\n<p class=\"paragraph alinea-paragraph\" data-v-1d362aa7=\"\" data-v-e2d0584c=\"\">Toen er eenmaal ruimte kwam voor bespiegeling, was het niet makkelijk om door te gaan zonder lichaam van Christiaan of duidelijkheid van wat er precies met zijn broer is gebeurd. Tegelijk wist Pieter dat hij op een gegeven moment zelf een beslissing moest nemen, want het antwoord zou niet zomaar komen.<\/p>\n<p class=\"paragraph alinea-paragraph\" data-v-1d362aa7=\"\" data-v-e2d0584c=\"\">&#8220;Met belangrijke dingen in je leven maak je gewoon een keuze&#8221;, zegt hij. &#8220;Toen heb ik tegen mezelf gezegd: &#8216;Misschien zit ik ernaast, maar ik denk dat hij is overleden. En ik denk ook dat we er de komende 40 jaar niet achter gaan komen hoe en wat.'&#8221; Pieter noemt het zijn &#8216;werkhypothese&#8217;. Maar ondanks die keuze was het moeilijk om het rouwproces in te gaan zolang Christiaan niet wordt gevonden. &#8220;Als je geen lichaam hebt, is rouwen gewoon heel lastig.&#8221;<\/p>\n<p>Geen afsluiting<\/p>\n<p class=\"paragraph alinea-paragraph\" data-v-1d362aa7=\"\" data-v-e2d0584c=\"\">Deze vorm van rouw is inderdaad een heel ingewikkeld proces, zegt Lonneke Lenferink. Zij is bijzonder hoogleraar &#8216;rouw na traumatisch verlies&#8217; aan de Universiteit Twente en Rijksuniversiteit Groningen. Ook is ze voor Fonds Slachtofferhulp betrokken bij <a href=\"https:\/\/www.rouwbehandeling.nl\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">een speciale website<\/a> waar mensen terechtkunnen die zelf kampen met rouw. Lenferink weet vanuit haar promotieonderzoek dat rouw bij een vermissing echt anders is dan rouw bij een overlijden.<\/p>\n<p class=\"paragraph alinea-paragraph\" data-v-1d362aa7=\"\" data-v-e2d0584c=\"\">&#8220;De meeste mensen maken vroeg of laat een verlies mee van een dierbare&#8221;, begint ze. Daar horen &#8216;rouwreacties&#8217; bij zoals iemand intens missen of groot verdriet. Bij de meeste mensen neemt dat volgens haar na verloop van tijd weer af en kunnen ze hun leven weer oppakken, maar bij vermissingen zit dat vaak anders. &#8220;Dan zien we dat er geen afsluiting is, want er is geen duidelijkheid over het lot van de dierbare.&#8221;<\/p>\n<p>Beseffen dat iemand niet terugkomt<\/p>\n<p class=\"paragraph alinea-paragraph\" data-v-1d362aa7=\"\" data-v-e2d0584c=\"\">Dit soort rouw lijkt vaak op die bij een overlijden, maar de klachten nemen minder snel af. &#8220;Er is dus een veel grotere kans dat mensen vastlopen in het rouwproces. Uit de cijfers weten we nu dat 1 op de 10 mensen van wie een dierbare is overleden, risico loopt om vast te lopen. Maar bij een vermissing is dat al snel 1 op de 2.&#8221; Met &#8216;vastlopen&#8217; bedoelt Lenferink dat de rouw zo intens is dat het iemands dagelijks leven beheerst.<\/p>\n<p class=\"paragraph alinea-paragraph\" data-v-1d362aa7=\"\" data-v-e2d0584c=\"\">Ook als je er wel van overtuigd bent dat iemand is overleden, is het moeilijk om verder te gaan zolang er geen lichaam is, legt de hoogleraar uit. &#8220;We weten uit onderzoek naar rouw dat het heel belangrijk is om rituelen te hebben. Ook om die onomkeerbaarheid van het verlies onder ogen te komen. Dat betekent eigenlijk dat je echt beseft dat de dierbare niet meer terugkomt.&#8221;<\/p>\n<p>Verlies leren dragen<\/p>\n<p class=\"paragraph alinea-paragraph\" data-v-1d362aa7=\"\" data-v-e2d0584c=\"\">Toch kiest ze zelf niet voor de term &#8216;afsluiten&#8217; als ze het heeft over de verwerking van een vermissing. &#8220;En ik weet ook van achterblijvers dat zij dat geen fijne term vinden. Er zullen namelijk vragen altijd onbeantwoord blijven. Ik gebruik wel vaak &#8216;het verlies leren dragen&#8217; of &#8216;het verlies leren verdragen&#8217;. Het uitvoeren van zo&#8217;n ritueel of een herdenkingsbijeenkomst kan daarbij helpen.&#8221;<\/p>\n<p class=\"paragraph alinea-paragraph\" data-v-1d362aa7=\"\" data-v-e2d0584c=\"\">In het proces van leren dragen zette Pieter steeds, zoals hij het zelf noemt, &#8216;kleine stapjes&#8217;. &#8220;Ik had in het begin altijd mijn telefoon aan voor als er iemand vanuit Nepal zou bellen om te zeggen dat er iets was gevonden. Maar op den duur zette ik &#8216;m ook uit.&#8221;<\/p>\n<p>Gedachte blijft altijd<\/p>\n<p class=\"paragraph alinea-paragraph\" data-v-1d362aa7=\"\" data-v-e2d0584c=\"\">Toch ging het luikje nooit helemaal dicht: &#8220;Soms schiet toch weer de gedachte door je hoofd van: zou hij opeens weer opduiken? Ik vind het niet aannemelijk of logisch, maar die gedachte is er altijd wel.&#8221; Zijn moeder had er nog meer moeite mee. &#8220;Zij is ook op eigen initiatief nog een keer naar Kathmandu geweest om met een bord toeristen te wijzen op het feit dat hij vermist is.&#8221;<\/p>\n<p class=\"paragraph alinea-paragraph\" data-v-1d362aa7=\"\" data-v-e2d0584c=\"\">Je kunt bij een vermissing na 5 jaar door een rechter iemand definitief vermist laten verklaren, dat is juridisch hetzelfde als een overlijden. Soms kan het eerder, al na een jaar, als het heel aannemelijk is dat iemand niet meer terugkomt. Christiaan is pas sinds kort &#8216;officieel&#8217; vermist, dus na bijna 10 jaar na zijn verdwijning.<\/p>\n<p>Afscheidsdienst<\/p>\n<p class=\"paragraph alinea-paragraph\" data-v-1d362aa7=\"\" data-v-e2d0584c=\"\">Hun moeder wilde namelijk niet dat Christiaan vermist zou worden verklaard. &#8220;Mijn moeder zei altijd: &#8216;We weten niks.&#8217; Het idee dat hij overleden was, en daarbij de hoop opgeven om hem nog terug te zien, dat was voor haar te heftig.&#8221; Een paar jaar geleden is ze zelf overleden, in de jaren daarna zag Pieter ruimte om de stap wel te zetten.<\/p>\n<p class=\"paragraph alinea-paragraph\" data-v-1d362aa7=\"\" data-v-e2d0584c=\"\">Een andere stap die zijn moeder nooit wilde zetten, is het houden van een afscheidsdienst. &#8220;We hebben jaarlijks een weekend waarin we met vrienden gaan kamperen en herinneringen ophalen. Maar nooit een dienst&#8221;, zegt Pieter.<\/p>\n<p>&#8216;We weten dat hij er niet is&#8217;<\/p>\n<p class=\"paragraph alinea-paragraph\" data-v-1d362aa7=\"\" data-v-e2d0584c=\"\">Gisteren was het precies 10 jaar geleden dat Christiaan verdween. Een mooi moment voor een afscheidsdienst, vond Pieter. Daarom nodigde hij familie en vrienden uit om afscheid te komen nemen &#8216;zoals we ook van andere geliefden afscheid nemen&#8217;. Tegelijk ziet hij ook dat het schuurt, omdat ze nog steeds niet weten wat er is gebeurd.<\/p>\n<p class=\"paragraph alinea-paragraph\" data-v-1d362aa7=\"\" data-v-e2d0584c=\"\">&#8220;Maar wat we wel weten, is dat hij niet bij is. En daarom is het ook een afscheidsdienst.&#8221; Voor Pieter is het een mooie manier om een volgende stap in het rouwproces te zetten. maar op de vraag of het een afsluitend ritueel voor hem is, kan hij dan ook weer niet bevestigend antwoorden.<\/p>\n<p>Vasthouden aan het geloof<\/p>\n<p class=\"paragraph alinea-paragraph\" data-v-1d362aa7=\"\" data-v-e2d0584c=\"\">&#8220;Dat is het gekke. Als je zegt &#8216;afsluitend&#8217;, dan denk ik &#8216;nee&#8217;. Het moet een ritueel zijn, maar het sluit niet af. Want we weten het niet zeker&#8221;, zegt Pieter. &#8220;We zetten hiermee niet een punt of een komma, ik zou het een puntkomma noemen.&#8221;<\/p>\n<p class=\"paragraph alinea-paragraph\" data-v-1d362aa7=\"\" data-v-e2d0584c=\"\">Een belangrijke houvast in al die jaren is voor Pieter zijn geloof geweest. Ook al heeft hij voor zichzelf besloten dat zijn broer niet meer terugkomt, denkt hij hem ooit weer te kunnen zien. &#8220;In een volgende fase van de geschiedenis, waarin hemel en aarde samenkomen, dan zal ik hem weer tegenkomen en zullen we mooie dingen met elkaar beleven.&#8221;<\/p>\n<p>Elkaar weer zien<\/p>\n<p class=\"paragraph alinea-paragraph\" data-v-1d362aa7=\"\" data-v-e2d0584c=\"\">Dat gevoel is bij Pieter door de jaren heen altijd sterk aanwezig gebleven. &#8220;Het is hetzelfde als met de mensen van wie we zeker weten dat ze overleden zijn&#8221;, zegt hij. &#8220;Ik ben vrij veel mensen kwijtgeraakt in mijn leven. Maar ooit zullen we ze allemaal weer zien.&#8221;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wie Pieter Wilson spreekt over zijn werk als buurtpastoor hoort een behulpzame man die een &#8216;community&#8217; wil bouwen&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":212410,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[4897,48,94,93,5286,4763,46,47,49,45,50,4011,8174,333],"class_list":{"0":"post-212409","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-gezondheid","8":"tag-bergbeklimmen","9":"tag-dutch","10":"tag-gezondheid","11":"tag-health","12":"tag-herdenking","13":"tag-himalaya","14":"tag-nederland","15":"tag-nederlanden","16":"tag-nederlands","17":"tag-netherlands","18":"tag-nl","19":"tag-rouw","20":"tag-vermissing","21":"tag-zorg-en-leven"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@nl\/116589845924388673","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/212409","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=212409"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/212409\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/212410"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=212409"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=212409"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=212409"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}