{"id":270245,"date":"2026-07-25T12:50:13","date_gmt":"2026-07-25T12:50:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/270245\/"},"modified":"2026-07-25T12:50:13","modified_gmt":"2026-07-25T12:50:13","slug":"een-sportverslaving-komt-vaker-voor-dan-je-denkt-dit-is-wanneer-je-moet-oppassen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/270245\/","title":{"rendered":"Een sportverslaving komt vaker voor dan je denkt: dit is wanneer je moet oppassen"},"content":{"rendered":"

Zoveel sporten dat het een verslaving wordt: veel mensen kunnen zich daar weinig bij voorstellen. Toch komt het vaker voor dan je denkt. Een nieuwe overzichtsstudie<\/a> verklaart hoe lichaamsbeweging kan uitgroeien tot een dwangmatige bezigheid.<\/p>\n

Eerst: wat is een sportverslaving precies? Het valt in de categorie gedragsverslaving. Anders dan bij alcohol of drugs raken mensen afhankelijk van een activiteit, niet van een stofje. Zo is dat bijvoorbeeld ook bij gokken: het belonende dopamineshot komt van de bezigheid zelf en dus niet van verslavende middelen.<\/p>\n

Bij een bewegingsverslaving ervaren mensen een sterke drang om te sporten en kunnen ze psychische klachten ontwikkelen als ze niet kunnen trainen. Daarbij zijn twee kenmerken essentieel: afhankelijkheid en dwangmatig gedrag. Afhankelijkheid betekent dat lichaam of geest de activiteit nodig heeft om normaal te functioneren. Dwang verwijst naar een overweldigende behoefte om te blijven sporten.<\/p>\n

Volgens onderzoeker Zsolt Demetrovics zit daarin ook het onderscheid met een gezonde sportmentaliteit. \u201cHet belangrijkste verschil is of sporten een keuze is of iets waartoe iemand zich gedwongen voelt.\u201d Hij benadrukt<\/a> dat passie, discipline en intensieve trainingsschema\u2019s op zichzelf positief zijn, maar dat het soms kan doorslaan.<\/p>\n

Niet altijd het sporten zelf<\/p>\n

Er zijn twee vormen van bewegingsverslaving. Ten eerste vormt het sporten zelf de bron van de verslavende beloning. Maar er is ook een secundaire vorm. Mensen gaan dan dwangmatig sporten omdat ze een eetstoornis of verstoord lichaamsbeeld hebben.<\/p>\n

\u201cDe onderliggende oorzaken zijn vaak complexer dan het sporten zelf\u201d, zegt Demetrovics. Sociale druk rond uiterlijk en prestaties speelt volgens hem een belangrijke rol, net als psychische problemen zoals angst en depressie. \u201cIn veel gevallen hangt overmatig sporten samen met diepere problemen, zoals eetstoornissen of ander dwangmatig gedrag.\u201d<\/p>\n

Leestip:\u00a0Sporten vermindert angst en verbetert je humeur: zo werkt dat<\/a><\/p>\n

Waarom bestaat er nog geen offici\u00eble diagnose?<\/p>\n

Hoewel bewegingsverslaving al meer dan vijftig jaar wordt onderzocht, ontbreekt de aandoening nog altijd in belangrijke psychiatrische handboeken. Dat komt onder meer doordat er meer dan dertig verschillende meetinstrumenten worden gebruikt en er geen overeenstemming bestaat over welke methode het meest betrouwbaar is.<\/p>\n

Dat zorgt voor overschatting. \u201cHet heeft geleid tot opgeblazen schattingen en de neiging om normale, gezonde lichaamsbeweging te pathologiseren\u201d, aldus de onderzoeker. Sommige studies suggereren dat tot 42 procent van bepaalde sportende groepen risico loopt op bewegingsverslaving. Volgens de auteurs zijn die percentages waarschijnlijk te hoog, omdat ze grotendeels zijn gebaseerd op zelfrapportage waarmee een fanatieke sporter niet goed is te onderscheiden van iemand met een echte verslaving.<\/p>\n

Ook onderzoeker Attila Szabo waarschuwt voor die verwarring. \u201cVragenlijsten kunnen een mogelijk risico aanwijzen, maar ze kunnen bewegingsverslaving niet diagnosticeren.\u201d Volgens hem worden gemotiveerde sporters daardoor soms onterecht als verslaafd aangemerkt. \u201cToegewijd zijn aan sport is niet hetzelfde als een verslaving.\u201d<\/p>\n

Leestip:\u00a0Is heel fanatiek sporten wel zo gezond? 35-plussers moeten een beetje oppassen<\/a><\/p>\n

Van gezonde gewoonte naar dwang<\/p>\n

Een bewegingsverslaving begint vaak onschuldig. Mensen gaan sporten om gezonder te worden. Vervolgens wordt sporten steeds vaker gebruikt om met stress of emotionele problemen om te gaan. Uiteindelijk verandert het in een verplichting die het dagelijks leven gaat beheersen.<\/p>\n

Szabo noemt verschillende waarschuwingssignalen. \u201cDoorgaan ondanks pijn of blessures, angst of schuldgevoelens als je een training mist en het consequent voorrang geven aan trainen boven rust, relaties of verantwoordelijkheden zijn signalen dat sporten verandert van iets plezierigs in iets dwangmatigs.\u201d<\/p>\n

Maar hoe ontstaat zo\u2019n sportverslaving? Er kan een ingrijpende gebeurtenis aan ten grondslag liggen, zoals een relatiebreuk of baanverlies. Biologische modellen wijzen erop dat tijdens het sporten endocannabino\u00efden vrijkomen, lichaamseigen stoffen die pijn verminderen en een gevoel van euforie veroorzaken. Een andere theorie stelt dat regelmatige lichaamsbeweging het basisactiviteitsniveau van het zenuwstelsel verlaagt, waardoor mensen steeds meer moeten trainen om zich normaal en alert te voelen.<\/p>\n

Balans boven alles<\/p>\n

De gevolgen kunnen groot zijn. Mensen met een bewegingsverslaving trainen soms door ondanks ernstige blessures en verwaarlozen familie, vrienden of werk. Dat kan leiden tot sociaal isolement en een lagere kwaliteit van leven.<\/p>\n

De belangrijkste boodschap is vooralsnog dat mensen vooral verstandig moeten blijven sporten. \u201cOns advies is niet dat mensen minder moeten bewegen, maar ze moeten wel slimmer sporten door rustdagen in te bouwen, hun welzijn centraal te stellen in plaats van uiterlijk of prestaties en hulp te zoeken zodra sporten meer als een verplichting voelt dan als een keuze\u201d, zegt Szabo. \u201cIn een cultuur waarin steeds harder trainen wordt aangemoedigd, is meer niet altijd beter. Gezond blijven betekent ook weten wanneer je gas moet terugnemen.\u201d<\/p>\n

Wil je niets van Scientias missen? Voeg Scientias toe als voorkeursbron op Google<\/a> dan zie je al onze verhalen!<\/p>\n

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast<\/a>: !<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Zoveel sporten dat het een verslaving wordt: veel mensen kunnen zich daar weinig bij voorstellen. Toch komt het…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":270246,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[23],"tags":[48,94,93,46,47,49,45,50,770,47690],"class_list":["post-270245","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-gezondheid","tag-dutch","tag-gezondheid","tag-health","tag-nederland","tag-nederlanden","tag-nederlands","tag-netherlands","tag-nl","tag-slider","tag-sportverslaving"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@nl\/116980706348782648","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/270245","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=270245"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/270245\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/270246"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=270245"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=270245"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=270245"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}