Bij sommige kinderen met zeer ernstige epilepsie snijden artsen een groot deel van de hersenen los van de rest. Dit klinkt dramatisch, maar de ingreep kan levens redden. Wat er echter precies gebeurt met dat afgesneden stuk brein was tot nu toe onduidelijk.\u00a0<\/p>\n
Zo\u2019n operatie heet een hemisferotomie. Artsen koppelen daarbij een hele hersenhelft (of een groot deel ervan) los van de andere hersenhelft. Het ge\u00efsoleerde stuk hersenen blijft wel in de schedel zitten en krijgt nog steeds bloed toegevoerd. De operatie wordt alleen uitgevoerd bij kinderen met ernstige epilepsie die niet op medicijnen reageert.<\/p>\n
Kinderen die deze operatie ondergaan, kunnen vaak een verrassend normaal leven leiden<\/a>. De gezonde hersenhelft neemt namelijk veel functies over. Maar wat gebeurt er eigenlijk met dat afgesneden stuk? Omdat het compleet is afgesloten van de buitenwereld kan niemand van buitenaf zien of daar nog iets gebeurt. Het roept een fundamentele vraag op: zou zo\u2019n ge\u00efsoleerd hersendeel nog een vorm van bewustzijn kunnen hebben?<\/p>\n Diepe slaap<\/p>\n Om een antwoord op deze vraag te vinden, bestudeerden onderzoekers van de Universiteit van Milaan tien kinderen die deze operatie ondergingen. Ze namen metingen van de hersenactiviteit via elektroden op de schedel voor en na de ingreep. Dit gebeurde terwijl de kinderen wakker waren. Door de hersenactiviteit van de ge\u00efsoleerde en de gezonde hersenhelft te vergelijken, konden ze zien wat het verschil was. Het onderzoek is gepubliceerd in het wetenschappelijke vakblad PLOS Biology.<\/p>\n Na de operatie begon het afgesneden hersendeel langzame golven te produceren. Dit gebeurt ook tijdens diepe slaap. Dit patroon hield maanden en zelfs jaren na de operatie aan. De onderzoekers vergeleken de metingen met gegevens van gezonde kinderen en ontdekten dat de hersenactiviteit van het ge\u00efsoleerde deel het meest leek op die van fase 2 en 3 van de non-REM slaap. Dat zijn de diepste slaapfases waarin mensen zelden dromen.<\/p>\n Interessant genoeg bleef de gezonde hersenhelft normaal functioneren. Die vertoonde gewoon het activiteitspatroon van een wakker persoon. Dit verklaart waarom kinderen na de operatie nog steeds bij bewustzijn zijn en kunnen communiceren.<\/p>\n Bewustzijn is moeilijk te meten<\/p>\n Dit betekent dat het ge\u00efsoleerde hersendeel waarschijnlijk geen bewustzijn heeft of op zijn minst een sterk verminderd bewustzijn. Tijdens diepe slaap rapporteren mensen immers zelden dat ze gedroomd hebben. Toch moeten de onderzoekers voorzichtig zijn met definitieve conclusies. Bewustzijn kun je namelijk niet met absolute zekerheid vaststellen door alleen naar de hersenactiviteit te kijken en al zeker niet in structuren die niet meer met de buitenwereld kunnen communiceren.<\/p>\n De golven die de onderzoekers vonden, verschilden overigens op subtiele manieren van normale slaapgolven. Ze hadden lagere pieken en waren trager. Dat komt waarschijnlijk omdat bepaalde structuren diep in de hersenen<\/a> normaal gesproken een belangrijke rol spelen bij het synchroniseren en versterken van deze golven. Deze verbindingen zijn bij een hemisferotomie doorgesneden.<\/p>\n Wat is de \u2018standaardmodus\u2019 van het brein?<\/p>\n