“Voor ons komt hiermee een lang gekoesterde wens uit”, zegt directeur Eva Naaijkens van de Alan Turingschool, een basisschool in Amsterdam. “Als school werken wij al minimaal 10 jaar volgens deze doelen. Het is echt een middel om het taalonderwijs te verbeteren.” De school werkt al 10 jaar volgens hetzelfde principe als de nieuwe doelen en zet taal dus centraal.<\/p>\n
Leren lezen<\/p>\n
Het idee is volgens Naaijkens eenvoudig. “We leren onze kinderen lezen, zodat ze kunnen leren. Daarmee leren we ze literair competent te worden, zo leren ze te genieten van boeken. Dat lezen kost ons wel 50 tot 60 procent van onze onderwijstijd, dus er wordt ontzettend veel gelezen.”<\/p>\n
Sinds vandaag gelden nieuwe kerndoelen voor het onderwijs. In de regels staat duidelijker wat leerlingen op de basisschool en in de onderbouw van de middelbare school moeten leren. De oude doelen kwamen uit 2006 en waren volgens deskundigen te vaag. Hoewel de doelen wettelijk zijn vastgelegd, zijn scholen vrij om te bepalen hoe ze die doelen precies invullen. De scholen moeten de doelen halen, maar de manier waarop mogen ze zelf bepalen.<\/p>\n
Eerst kennis van de wereld<\/p>\n
“Leesvaardigheid hangt met deze nieuwe doelen niet meer af van strategietjes die je moet toepassen op willekeurige teksten”, zegt taaldeskundige Joanneke Prenger van Stichting Leerplan Ontwikkeling (SLO), de organisatie die de nieuwe kerndoelen heeft opgesteld.<\/p>\n
“Taalvaardigheid hangt in deze doelen meer samen met kennis van de wereld om je heen opbouwen, zodat je teksten beter begrijpt”, licht ze toe. <\/p>\n
Verdieping<\/p>\n
Prenger geeft een eenvoudig voorbeeld. “Ik ben taaldeskundige, maar als jij mij een tekst uit het Financieele Dagblad geeft over de aandelenmarkt dan begrijp ik daar een stuk minder van. We lezen in de krant vaak artikelen waar we al iets van weten, dan verdiept je kennis en begrip.”<\/p>\n
Begrijpend lezen hangt niet alleen af van hoe goed je kunt lezen, maar van wat je al weet.<\/p><\/blockquote>\n
taaldeskundige Joanneke Prenger <\/p>\n
Voor kinderen werkt dat net zo, legt ze uit. Als een kind al wat achtergrondkennis heeft bij een onderwerp, leest het daar dus makkelijker over. “Begrijpend lezen hangt dus niet alleen af van hoe goed je kunt lezen, maar van wat je al weet.”<\/p>\n
Een derde 15-jarigen onder niveau<\/p>\n
Volgens Prenger wordt die kennis alleen maar belangrijker, omdat kinderen ook kritische lezers moeten worden. “Met de komst van kunstmatige intelligentie moet je ook kritischer leren zijn om teksten goed te kunnen beoordelen. Dat is dus ook precies wat het Pisa-onderzoek vraagt. Kinderen moeten begrijpen wat ze lezen.”<\/p>\n
De internationale onderwijsranglijst van Pisa is een internationaal vergelijkend onderzoek van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) naar de vaardigheden van 15-jarigen in onder meer lezen en rekenen. Uit het laatste onderzoek bleek dat \u00e9\u00e9n op de drie Nederlandse 15-jarigen het basisniveau lezen niet haalt.<\/p>\n
Slechte prestaties<\/p>\n
Nederland staat op de 35ste plaats van de 81 deelnemende landen aan het onderzoek. Binnen Europa behoort Nederland daarmee tot de landen met de slechtste leesprestaties.<\/p>\n
Ook als het gaat om rekenen en wiskunde zijn de resultaten onder Nederlandse leerlingen sinds 2006 sterk gedaald.<\/p>\n
Leesplezier doodgeslagen<\/p>\n
Volgens taaldeskundige Prenger kunnen Nederlandse leerlingen wel goed een tekst van a tot z lezen op 15-jarige leeftijd, maar kunnen diezelfde leerlingen minder goed het doel van de schrijver achterhalen, het zogenoemde ‘diepe tekstbegrip’. “Dat type tekstbegrip onderwijzen wij te weinig. Juist dit punt zetten we nu centraal in de kerndoelen.”<\/p>\n
De Amsterdamse basisschooldirecteur Naaijkens haakt daar op aan. “Een van de redenen waarom het leesonderwijs zo achteruit is gehold, is wat wij met begrijpend lezen hebben gedaan”, zegt Naaijkens. “We hebben bij begrijpend lezen lang teksten voorgeschoteld aan kinderen en daar een soort vraag- en antwoordspel van gemaakt. Dat heeft eigenlijk het hele leesplezier voor heel veel kinderen doodgeslagen.”<\/p>\n
Woordenschat<\/p>\n
Daar komt volgens Naaijkens inderdaad bij dat kennis en woordenschat ook heel belangrijk is voor kinderen om goed te leren lezen. En kennis en woordenschat krijg je niet door simpelweg meer te lezen. Ook door andere vakken aan te bieden, die kennis verbreden en verdiepen.<\/p>\n
“Dat zijn vakken over wereldori\u00ebntatie bijvoorbeeld, die zijn we steeds minder belangrijk gaan vinden. Dat soort vakken moeten ook weer terug in het hart van het onderwijs komen te staan, wil je leesonderwijs goed maken.”<\/p>\n
Resultaten<\/p>\n
Op de Amsterdamse basisschool waarbij ze minstens de helft van de lesweek besteden aan lezen zien ze inmiddels dat hun aanpak werkt. “Met onze aanpak lukt het ons alle kinderen, ongeacht hun achtergrond, op een goed niveau te brengen. Dat betekent dat ze echt goed kunnen lezen. Ze kunnen een boek lezen, ze kunnen lange teksten lezen, ze kunnen teksten kritisch lezen”, somt ze op. “Ze hebben echt een heel goede taalbeheersing.”<\/p>\n
Volgens Prenger kan het nog jaren duren voordat de resultaten breder door gaan werken. In de tussentijd kunnen vaders, moeders, oma’s en opa’s ook al veel doen, adviseert ze. “Elke dag voorlezen. En dan vooral ook boeken die kinderen net nog te ingewikkeld vinden. Met moeilijke woorden, waarover je in gesprek kunt gaan. Maar je kunt ook samen het jeugdjournaal kijken en daarover praten, om het begrip van kinderen te vergroten.”<\/p>\n
Kinderen moeten beter leren lezen met nieuwe leerdoelen, op deze school lukte het al<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"“Voor ons komt hiermee een lang gekoesterde wens uit”, zegt directeur Eva Naaijkens van de Alan Turingschool, een…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":287804,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[12],"tags":[908,1080,39,40,48,43,44,34,35,29617,41,42,49783,5680,46,47,49,45,32,33,50,219,49784,36,37,38],"class_list":["post-287803","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-nederland","tag-basisschool","tag-binnenland","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-dutch","tag-featured-news","tag-featurednews","tag-headlines","tag-hoofdpunten","tag-kerndoelen","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-leesvaardigheid","tag-middelbare-school","tag-nederland","tag-nederlanden","tag-nederlands","tag-netherlands","tag-news","tag-nieuws","tag-nl","tag-onderwijs","tag-taalvaardigheid","tag-top-stories","tag-topstories","tag-voorpaginanieuws"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@nl\/117113220406592855","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/287803","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=287803"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/287803\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/287804"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=287803"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=287803"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=287803"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}