![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Drapeaux_du_parlement_europeen_Strasbourg_juillet_2019-320x190.jpg\")
<\/p>\n <\/p>\n
De vorming van Progressief Nederland uit GroenLinks en de PvdA was een grote stap in het Nederlandse politieke landschap. Vanaf 1 juli is er \u00e9\u00e9n partij met \u00e9\u00e9n beginselprogramma, \u00e9\u00e9n politiek leider, \u00e9\u00e9n organisatie en \u00e9\u00e9n ledenlijst. E\u00e9n beslissing heeft de partij echter voor zich uit geschoven: bij welke Europese familie moet de partij zich aansluiten: De Europese Groene Partij (EGP) of de Partij van Europese Socialisten (PES)?<\/p>\n
Dat lijkt misschien een ver-van-mijn bedshow. Maar deze keuze heeft wel degelijk gevolgen: bij welke Europese partij je je aansluit heeft invloed op welke posities je krijgt in het Europees Parlement, want daar maken de fracties de dienst uit. Maar het maakt ook uit voor in welk netwerk je zit. V\u00f3\u00f3r iedere Europese Raad vergaderen de leiders van de Europese partijen om zo de politieke lijn van hun regeringsleiders af te stemmen: de sociaal-democraten leveren op dit moment de premier van Spanje (Pedro S\u00e1nchez<\/a>), Denemarken (Mette Frederiksen<\/a>), Litouwen (Mindaugas Sinkevi\u010dius<\/a>) en Malta (Robert Abela<\/a>). De Europese Groenen leveren nergens de premier. Er dienen wel groene ministers onder S\u00e1nchez, Frederiksen en Sinkevi\u010dius.<\/p>\n Partijen die lid zijn van dezelfde Europese partijen wisselen ook ervaringen en idee\u00ebn uit via de Europese partijorganisatie, een Europese think tank en bilaterale contacten. De keuze voor bij welke Europese partij je je aansluit is van fundamenteel belang: het zegt iets over welke politieke lijn je kiest op het Europese niveau.<\/p>\n Na de vorming van de nieuwe partij heeft het partijbestuur van PRO een referendum<\/a> uitgeschreven over bij welke groep ze zich aansluit. In dit blog wil ik vanuit een inhoudelijk perspectief naar deze beslissing kijken. Sluit de nieuwe formatie PRO beter aan bij de Europese Groenen of de Partij van de Europese Socialisten? Daarvoor gebruik ik de posities van partijen in de Chapel Hill Expert Survey<\/a> uit 2024. Zij vragen om de vier jaar politicologische experts om partijen op verschillende dimensies te positioneren. Dat geeft een goed beeld van de wetenschappelijke consensus over de inhoudelijke posities van partijen. Ook kijk ik naar andere expertsurveys (met name de PopuList<\/a> met name waar het gaat om extremisme). Ten slotte gebruik ik berichtgeving in de media en waar mogelijk wetenschappelijke artikelen over individuele partijen.<\/p>\n Uit de vele thema\u2019s in de CHES kijken we naar: de pro-\/anti-EU integratie dimensie en de economische links-rechts dimensie,<\/a> posities over klimaatverandering<\/a>, posities op het gebied van het homo-huwelijk<\/a>, posities over immigratiebeleid<\/a>, de relatie tussen de EU en Rusland<\/a>, en de rechtsstaat<\/a>.<\/p>\n Europese partijenlandschap<\/p>\n Figuur 1 geeft de posities van verschillende partijen weer op de economische links-rechts dimensie en de pro-\/anti-EU dimensie. Voordat we deze dimensies analyseren, is het zinvol om eerst stil te staan bij de partijen die in de figuur zijn opgenomen want dat is in Brussel soms best complex. De rode cirkels zijn leden van de Partij van Europese Socialisten<\/a>. Dit is een Europese politieke partij die bestaat uit sociaal-democratische partijen, zoals de PSOE<\/a> van de Spaanse premier S\u00e1nchez.<\/p>\n De groene cirkels zijn leden van de Europese Groene Partij<\/a>. Dit is een Europese politieke partij die bestaat uit groene partijen uit heel Europa, waaronder de Duitse Groenen<\/a>. De Europese politieke partijen (zoals PES en EGP) zijn de buitenparlementaire organisaties waarin nationale partijen samenwerken. In het Europees Parlement werken deze partijen meestal samen in overeenkomstige fractie. De samenstelling van fracties en Europese partijen is niet volledig identiek.<\/p>\n De groen-rode vierkantjes zijn de posities van GroenLinks en de PvdA. In het onderzoek uit 2024 werden experts nog onafhankelijk ondervraagd over deze twee partijen. Omdat PRO voortkomt uit beide partijen, ligt de positie waarschijnlijk ergens tussen beide in. Al kunnen interne keuzes de uiteindelijke positie be\u00efnvloeden.<\/p>\n De rode driehoek is de gemiddelde positie van de leden van de Partij van Europese Socialisten gewogen naar het aantal zetels in het Europees Parlement. De groene driehoek is het gewogen gemiddelde van de posities van de leden van de Europese Groene Partij.<\/p>\n Maar de Europese politiek zou de Europese politiek niet zijn als het niet een beetje ingewikkelder zou zijn: de paarse cirkels zijn partijen die wel in de fractie van de Europese Groenen<\/a> zitten maar geen lid zijn van de Europese Groene Partij. De Europese Groene fractie is namelijk ook de thuisbasis voor Volt<\/a>, de Tsjechische Piratenpartij<\/a> en regionalistische en separatistische partijen uit Spanje (zoals Catalaans-separatistische ERC<\/a> en de Galicisch-regionalistische BNG<\/a>).<\/p>\n In de sociaal-democratische fractie<\/a> zitten ook een aantal partijen die geen lid zijn van de Partij van Europese Socialisten. Een daarvan zat ook in de CHES, de Cypriotische partij DIKO<\/a>, een centristische Grieks-Cypriotisch nationalistische partij. Deze partij is de vaalroze cirkel.<\/p>\n Sociaal-democraten in Slowakije<\/p>\n De donkerrode cirkel is de Slovaakse partij Hlas<\/a>, die op dit moment geschorst is als lid van de PES. Om die beslissing te begrijpen moeten we even kort de Slovaakse politiek in duiken. De Partij van Europese Socialisten heeft de laatste jaren een groot conflict gehad over de Smer<\/a>. Dat is de grootste regeringspartij van Slowakije van Robert Fico<\/a>. De Smer was lid van de PES, maar is inmiddels uit de PES en de sociaal-democratische fractie gezet<\/a> vanwege een waardenconflict: ze zitten (voor de derde keer) in een regering met de ultranationalistische SNS<\/a>. Dat is het type partij dat vindt dat territorium van andere landen bij Slowakije moet horen. De Smer verzette zich tegen sancties tegen Rusland, vanwege fossiele belangen en onderhoudt warme banden met Poetin<\/a>. Aan de vorige periode van Fico als premier kwam een einde nadat er grote protesten waren naar aanleidign van de de moord op een journalist, J\u00e1n Kuciak<\/a>. Deze deed onderzoek naar de relatie tussen belangrijke personen in de Slovaakse regering en de maffia. Smer werd in 2023 geschorst en in 2025 definitief uit de PES gezet.<\/p>\n Smer was echter niet de enige sociaal-democratische partij in Slowakije. De andere is Hlas. Hlas gold als progressiever dan Smer. Na de verkiezingen van 2023 stond de partij voor een keuze: vormen ze een regering met Smer of met Progressief Slowakije<\/a>, het sociaal-liberale, pro-Europese alternatief voor de pro-Russische en nationalistische koers van Smer. Hlas koos voor een regering met Smer en de SNS en werd geschorst<\/a> uit de PES.\u00a0<\/p>\n De grijze cirkels ten slotte zijn de andere partijen in landen van de Europese Unie die niet bij de sociaal-democratische of groene fractie zijn aangesloten.<\/p>\n De sociaal-democraten zijn economisch rechtser dan de Groenen<\/p>\n In algemene zin zijn de belangrijkste tegenstellingen in de Europese politiek die tussen economisch links en rechts en tussen pro- en anti-Europese partijen. Daarom geven we deze in Figuur 1 weer. De verticale dimensie is de pro\/anti-EU dimensie. Dit betreft de vraag of partij een voorstander is van Europese integratie of zich daar tegen verzet. De horizontale dimensie is de economische links-rechts dimensie. Dit betreft de vraag of de partij een grotere rol voor de overheid in de economie ziet, of juist vindt dat de overheid zich moet terugtrekken uit de economie.<\/p>\n GroenLinks en de PvdA hebben allebei een heldere pro-Europese en duidelijk linkse positie. De Europese Groenen hebben volgens experts gemiddeld vrijwel dezelfde positie als de PvdA. De Partij van Europese Socialisten is gemiddeld rechtser dan GL en de PvdA. De Europese sociaal-democraten zijn ook economisch rechtser dan de Europese Groenen. Dat geldt voor deze algemene dimensie maar ook voor meer specifieke vragen over herverdeling, belastingen en regulering. Kortom: waar het gaat om Europese integratie \u00e9n economie staan zowel de PvdA als GroenLinks dichter bij de Europese Groene Partij dan de PES.<\/p>\n Er zijn drie rare eenden in de sociaal-democratische bijt in Figuur 1: de eerste is Maltese Partit Laburista<\/a> (PL). Deze is namelijk veel rechtser dan de rest van de Europese sociaal-democraten. De PL staan qua economische opvattingen dicht bij D66. De Maltese sociaal-democraten zijn de Derde Weg ingeslagen met onder meer privatiseringen in de zorg en hebben nooit meer teruggekeken. De PL is geen kleine speler: ze zijn al sinds 2013 de regeringspartij, leveren de helft van de Maltese Europees Parlementsdelegatie en ook een lid van het bestuur van de sociaal-democratische fractie. \u00a0<\/p>\n De andere twee partijen die sterk afwijken zijn de Bulgaarse Socialistische Partij<\/a> (BSP) en Saska\u0146a<\/a>. De BSP is de opvolger van de Communistische Partij van Bulgarije uit de Sovjettijd. Saska\u0146a is de sociaal-democratische partij uit Letland. Deze partijen zijn beiden een stuk Euroskeptischer dan de mainstream sociaal-democraten. De BSP levert twee Europarlementari\u00ebrs en Saska\u0146a \u00e9\u00e9n. Beiden zijn recent uit hun nationale parlement gevallen: de BSP in 2026 en Saska\u0146a in 2022. Recent waren beide partijen nog de belangrijkste politieke spelers in hun land. De BSP was daarvoor zelfs \u00e9\u00e9n van de belangrijkste twee partijen van Bulgarije die regelmatig regeerde. Ze zijn ongeveer zo Euroskeptisch als de ChristenUnie. Vrijwel alle leden van de EGP en de PES zijn pro-Europees en economisch links. De spreiding onder de sociaal-democraten op de EU integratie dimensies is echter wel groter dan onder de groenen.<\/p>\n De Europese Groenen zijn net zo pro-klimaat als de PvdA<\/p>\n Naast economische vraagstukken speelt de EU een grote rol in het klimaatbeleid. De verticale dimensie van Figuur 2 laat de posities van partijen op klimaatbeleid zien. Om de vergelijkbaarheid met Figuur 1 te behouden, heb ik de economische links-rechtsdimensie in de figuur laten staan. De verticale dimensie geeft weer of partijen bereid zijn klimaatmaatregelen te nemen wanneer die mogelijk ten koste gaan van economische groei, of dat zij economische groei voorrang geven. GroenLinks neemt, net als veel Europese Groenen, een helder de groene positie in. Het gemiddelde van de Europese Groenen is echter vrijwel hetzelfde positie als de positie van de PvdA: de Europese Groenen zijn net zo pro-klimaat als de PvdA. De sociaal-democraten staan gemiddeld een stuk dichter bij het midden op deze dimensie dan de PvdA of GL.<\/p>\n Vier sociaal-democratische partijen wijken nog verder af van de klimaatgerichte positie van GroenLinks en de PvdA: de Maltese PL, de Bulgaarse BSP, de Letse Saska\u0146a en de Tsjechische \u010cSSD<\/a>. Drie hiervan zagen we boven al. De Tsjechische \u010cSSD verloor haar zetels in het Europees Parlement en het Tsjechische parlement, nadat ze agro-ondernemer Andrej Babi\u0161<\/a> aan de macht geholpen hadden. Het klimaatbeleid van deze vier partijen is volgens de experts vergelijkbaar met het beleid van de Duitse CSU, die het altijd opneemt voor de belangen van BMW.<\/p>\n Linkse partijen tegen het principe van gelijkheid<\/p>\n Sinds 2001 kunnen paren van hetzelfde geslacht in Nederland trouwen. Daarna verspreidde het homohuwelijk zich als een regenboogkleurige olievlek over Europa. In sommige Europese landen kan dat echter nog niet. Dit is een belangrijke scheidslijn tussen sociaal-democratische partijen uit West en Oost-Europa. De verticale dimensie van Figuur 3 betreft de vraag of partijen voor- of tegenstander zijn van het homohuwelijk. GroenLinks en de PvdA staan aan het meest progressieve uiteinde: zij zijn zonder twijfel voor de openstelling van het huwelijk voor paren van hetzelfde geslacht. De Europese Groenen zitten daar n\u00e9t boven. De sociaal-democraten staan gemiddeld weer verder naar het midden. De spreiding onder de sociaal-democraten is wel groter dan onder de groenen. Zes partijen nemen een afwijkende positie in: dat zijn de Bulgaarse BSP, de Letse Saska\u0146a maar ook de Litouwse LSDP<\/a>, de Roemeense PSD<\/a> en de Cypriotisch-nationalistische EDEK<\/a> uit de sociaal-democratische familie en de Litouwse DSVL<\/a> uit de Groene familie.<\/p>\n De PSD is op dit moment de grootste partij in Roemeni\u00eb. Met 10 zetels is dit de derde partij in de sociaal-democratische fractie in het Europees Parlement. De partij zat tot dit voorjaar in de regering. Deze partij heeft zijn wortels in de Roemeense Communistische Partij. Roemeens politicoloog Sorin Ionita noemt de partij \u201cnationalistisch, populistisch, gevoelig voor complotten, tegen het Westen en tegen de Hongaarse minderheid<\/a>\u201d. Experts van de PopuList schrijven over de PSD: \u201calhoewel in naam sociaal-democratisch, is de PSD nationalistisch, economisch liberaal, [en] sociaal conservatief<\/a>\u201d. De partij is dan ook zeer tegen het homohuwelijk. In 2018<\/a> organiseerde de PSD een referendum om in de Grondwet vast te stellen dat het huwelijk tussen man en vrouw is.<\/p>\n Politicologen Gherghina en Silagadze<\/a> zien een spanning tussen de sociaal-democratische ideologie die de nadruk legt op gelijkheid en het ontzeggen van rechten aan stellen van hetzelfde geslacht. De partij nam het initiatief voor het referendum om af te leiden van hun slechte prestaties in de regering. De positie was niet nieuw voor de partij: De partij hecht sterk aan het traditionele huwelijk en onderhoudt een sterke band met de Roemeense Orthodoxe Kerk.<\/p>\n We zagen boven de Bulgaarse BSP al. Deze partij steunde in 2024 een wet die het aanmoedigen van niet-traditionele seksuele ori\u00ebntatie of genderidentificatie verbood<\/a>. De partij sprak zich uit toen uit tegen \u201cgenderideologie\u201d en maakte zich zorgen over non-binaire personen die het Eurovisie Song Festival winnen.<\/p>\n In 2026 stelden LSDP, lid van de sociaal-democraten, en DSVL<\/a>, lid van de Groenen, voor om het bestaande artikel over het huwelijk in de Litouwese Grondwet verder aan te scherpen. Dit verbood het homo-huwelijk al. Het zou hierdoor echter onmogelijk worden voor paren van hetzelfde geslacht om juridisch als ouder van hun kinderen erkend te worden<\/a>. De LSDP is al jarenlang \u00e9\u00e9n van de belangrijkste partijen van Litouwen. Ze leveren twee EP-leden. Alhoewel de LSDP formeel voorstander van geregistreerd partnerschap stemde<\/a> een minderheid van de fractie in 2021 tegen het invoeren hiervan.<\/p>\n De DSVL is een relatief nieuwe partij die pas sinds 2024 bij de Europese Groene Partij zit. Ze hebben \u00e9\u00e9n zetel in het Europees Parlement. Dit is een groen-conservatieve partij, die gevormd is na een splitsing van een LV\u017dS<\/a>, een groen-conservatieve boerenpartij. De oprichters van DSVL vormden de meer gematigde elementen binnen de LV\u017dS. Ook deze club stemden<\/a> -toen nog als afsplitsing van de LV\u017dS- in meerderheid tegen legalisering van geregistreerd partnerschap in 2022. Bij de verkiezingen kondigde de partij aan w\u00e9l voorstander<\/a> van het een geregistreerd partnerschap voor stellen van hetzelfde geslacht te zijn.<\/p>\n In hun verzet tegen het principe van gelijkheid staan deze zes veraf van sociaal-democraten en groene partijen in de rest van Europa. Ze staan daarmee op dit thema dicht bij bijvoorbeeld Forum voor Democratie.<\/p>\n \u201cMassa-immigratie is een bedreiging voor Europa\u201d<\/p>\n Migratie is een belangrijk thema in veel lidstaten \u00e9n op Europees niveau. De verticale dimensie in Figuur 4 betreft migratie. GroenLinks en PvdA zijn allebei voorstander van een relatief ruimhartig migratiebeleid. De PvdA is wel iets conservatiever dan GroenLinks. De Europese Groenen zijn ook progressiever dan de leden van de PES. De PvdA staat hier dichter bij de PES dan bij de Groenen. Dat is \u00e9\u00e9n van de weinige thema\u2019s waarop de PvdA dichter bij de PES staat dan bij de EGP.<\/p>\n De spreiding onder de sociaal-democraten is wel een stuk groter dan onder de groenen. Zes sociaal-democratische partijen zijn aanzienlijk conservatiever dan de mainstream van de EGP en de PES. Daaronder zijn een aantal partijen die we eerder zagen, zoals de Bulgaarse BSP, de Tsjechische \u010cSSD, de Cypriotische EDEK en de Maltese PL.<\/p>\n Maar we zien hier ook de Zweedse SAP<\/a> en de Deense Sociaal-Democraten<\/a> (S). Dat zijn geen kleine spelers: de Deense Sociaal-Democraten leveren sinds 2019 de Deense premier, Mette Frederiksen. Frederiksen is daarmee de langstzittende premier in de EU. De Deense Sociaal-Democraten zijn h\u00e9t voorbeeld van een sociaal-democratische partij die conservatieve posities heeft op het gebied van migratie. Frederiksen noemt \u201cmassa-immigratie een bedreiging voor het dagelijks leven in Europa<\/a>\u201d. Dat is taal die je bij de PVV eerder zou verwachten. Het beleid van de Deense Sociaal-Democraten is er op gericht Denemarken zo onaantrekkelijk te maken voor asielzoekers dat geen enkele asielzoeker meer naar het land toe wil. Persoonlijke bezittingen worden bijvoorbeeld van asielzoekers afgenomen. De partij hanteert ook een felle anti-Islam retoriek. De Deense sociaal-democratische minister van migratie wil de oproep om te bidden vanuit moskee\u00ebn verbieden omdat sommige delen van Denemarken zouden lijken op \u201ceen buitenwijk van Islamabad<\/a>\u201d. SAP, de grootste linkse partij van Zweden heeft recent deze lijn overgenomen van hun Deense zusterpartij.<\/p>\n Binnen de Groenen wijkt DSVL af van de progressieve lijn. Tussen 2024 en 2025 regeerden ze samen met de LSDP en de partij \u201cDageraad van Nemunas<\/a>\u201c. Dat is een rechts-populistische, pro-Russische Euroskeptische partij waarvan de leider zich antisemitisch heeft uitgelaten. In 2025 klapte de coalitie over een corruptieschandaal binnen de LSDP. De sociaal-democraten en populisten bleven in de regering zonder de groen-conservatieven. In 2026 klapte de coalitie opnieuw, nu over spanningen tussen de sociaal-democraten de rechts-populisten. De DSVL keerde terug in de regering samen met de LSDP en de groen-conservatieve boerenpartij LV\u017dS. Geen van de drie partijen is voorstander van ruimhartig migratiebeleid. De nieuwe regering werkt aan een restrictief migratiebeleid, met name gericht op de grens met Wit-Rusland. De minister van binnenlandse zaken, verantwoordelijk voor migratiebeleid is LSDP-parlementari\u00ebr Martynas Katelynas<\/a>. Hij was eerder lid van de uiterst-rechtse Nationale Alliantie <\/a>en riep op om \u201cdodelijke middelen<\/a>\u201d te gebruiken om migranten te stoppen.<\/p>\n Pro-Russische elementen binnen de PES<\/p>\n De relatie tussen de EU en Rusland heeft de afgelopen jaren veel politieke aandacht gekregen. De CHES vraagt of partijen voorstander zijn van investeringen in defensie om Russische agressie te ontmoedigen of juist de nadruk leggen op handel en diplomatie als manier om de relatie met Rusland te verbeteren. Figuur 5 geeft de partijposities weer in deze keuze. GL, de PvdA en de Europese Groenen zijn voorstander van de investeringen in defensie. De sociaal-democraten nemen gemiddeld een positie dichterbij het midden. Dat komt deels omdat de op \u00e9\u00e9n na grootste delegatie in de PES, de Italiaanse Partito Democratico<\/a>, een uitgesproken tegenstander van extra investeringen in defensie<\/a> is.<\/p>\n Ze staan daarin niet alleen in binnen de PES ook de PL, BSP en Saska\u0146a kiezen niet voor defensie-investeringen. De laatste twee partijen zijn bovendien duidelijk pro-Russisch. Saska\u0146a is d\u00e9 partij voor Russisch-sprekenden<\/a> in Letland. Tot 2017 had de partij een samenwerkingsovereenkomst<\/a> met de partij van Poetin, Verenigd Rusland. De BSP geldt als bijzonder pro-Russisch<\/a>: de partij stemde tegen bewapening van Oekra\u00efne en keerde zich tegen sancties tegen Rusland. Binnen de Europese Groenen geldt de Portugese partij Livre<\/a> als een tegenstander van investeringen in defensie. Deze partij heeft geen Europarlementari\u00ebrs.<\/p>\n Ondermijnen van de rechtsstaat<\/p>\n Ten slotte, er is veel zorg over de staat van democratie en rechtsstaat in Europa. Radicaal-rechtse leiders ondermijnen in allerlei landen de rechtsstaat; maar zij zijn niet de enigen in Europa die dit doen. Om te kijken naar hoe rechtsstatelijk partijen zijn, heeft de CHES een item over de vraag of de uitvoerende macht invloed moet hebben op de rechterlijke macht of dat deze onafhankelijk moet zijn. Figuur 6 toont welke partijen daar twijfels over hebben. Aan de kant van maximale rechterlijke onafhankelijkheid staan GL en de PvdA en Europese Groenen: deze partijen hebben rechtsstatelijkheid hoog in het vaandel staan. Het gemiddelde van de sociaal-democraten ligt veel hoger. Bovendien is de spreiding onder sociaal-democraten veel groter dan onder de groenen. Dat wordt vooral veroorzaakt door welke partijen boven de lijn staan: We zien hier de Bulgaarse BSP, de Roemeense PSD, de Maltese PL maar ook de Spaanse PSOE<\/a>.<\/p>\n De Roemeense PSD was de drijvende kracht achter de ontmanteling van de rechtstaat in de periode 2017-2019: de regering wilde, volgens de Britse krant The Independent, \u201ccorruptie decriminaliseren<\/a>\u201d. Ze wilden ook de autonomie van rechters beperken. Dit leidde tot grote protesten<\/a>. De leider van de sociaal-democraten, Liviu Dragnea<\/a>, moest aftreden en werd in 2019 veroordeeld voor corruptie.<\/p>\n Ook de PL scoort hoog. De PL wordt achtervolgd door de moord op journalist Daphne Caruana Galizia<\/a> in 2017. V\u00f3\u00f3r haar dood onderzocht zij op basis van de Panama papers belastingontwijking door vertrouwelingen rondom PL-premier Joseph Muscat. In 2020, trad Muscat af na protesten die oplaaiden omdat hij betrokkenen bij de moord gratie zou willen verlenen<\/a>. Muscat werd opgevolgd door Roberto Abela. Muscat wordt inmiddels vervolgd voor een ander corruptieschandaal<\/a>. Ook met de nieuwe premier blijft de juridische afhandeling van deze moord op de journalist de PL achtervolgen<\/a>.<\/p>\n De hoge score van de PSOE komt mogelijk doordat deze partij op dit moment achtervolgd wordt door corruptieschandalen<\/a>: er spelen zaken tegen de voormalige premier, een voormalige secretaris van de partijorganisatie en een voormalige minister. De PSOE-leider en premier S\u00e1nchez acht een deel van de vervolgingen politiek gemotiveerd<\/a>. En let wel, de PSOE is geen kleine speler. Het is de grootste partij binnen de sociaal-democratische groep, levert de fractievoorzitter en levert de premier in de grootste EU lidstaat waar sociaal-democraten regeren.<\/p>\n Overigens zijn de sociaal-democraten niet de enige politieke familie die te maken krijgt met corruptie. Ook de DSVL kreeg te maken met een corruptieschandaal: de DSVL-oprichter, partijleider, Kamervoorzitter \u00e9n ex-premier Saulius Skvernelis<\/a> wordt vervolgd werd voor omkoping. De partij gaat er wel anders mee om. Op eigen verzoek werd de parlementaire immuniteit van Skvernelis opgeheven en hij zegde het lidmaatschap van de DSVL op. <\/p>\n Conclusie<\/p>\n Op de thema\u2019s economie, Europese integratie, klimaat, LHBT+-rechten, de relatie met Rusland en bescherming van de rechtsstaat staat volgens experts de PvdA (en ook GroenLinks) dichterbij de Europese Groene Partij dan bij de Partij van Europese Socialisten. Alleen op migratie staat de PvdA dichterbij de PES. Maar GroenLinks staat nog steeds dichterbij de EGP. Vanuit een inhoudelijk perspectief wijst de analyse naar een grotere verwantschap van PRO met de Groenen sterker dan met sociaal-democraten.<\/p>\n De groenen lijken bovendien een meer coherente groep gecentreerd rondom gedeelde, pro-Europese, progressieve, groene en linkse idealen. De sociaal-democraten lijken meer een \u2018big tent\u2019 waar er ruimte is voor verschillende kleuren, inclusief partijen die op economisch, ecologisch, moreel en cultureel vlak verder van de sociaal-democratische idealen afstaan. Hierbij valt met name de PSD, de grootste partij in Roemeni\u00eb, op. Deze partij staat op tal van onderwerpen, zoals de gelijke behandeling van LHBT+ personen, de relatie met Rusland en de rechtsstaat, zeer af van de sociaal-democratische mainstream. Ook de Deense Sociaal-Democraten van premier Frederiksen, de Letse LSDP van premier Sinkevi\u010dius en de Maltese PL van premier Abela verschillen op belangrijke thema\u2019s van de progressieve hoofdlijn van PES. Dat geldt ook voor leidende sociaal-democratische oppositiepartijen als de SAP in Zweden en de PD in Itali\u00eb.<\/p>\n Binnen de groenen lijkt er \u00e9\u00e9n vreemde eend in de bijt te zijn. Op basis van de gebruikte gegevens lijkt de groen-conservatieve DSVL sterk af te wijken van de rest van de Europese Groenen, met name waar het gaat om migratie en homorechten. Ze lijken daarin sterk op de sociaal-democratische LSDP met wie ze regeren.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Figuur-1-copy-1024x1024.jpg\")
<\/a><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Figuur-2-copy-1024x1024.jpg\")
<\/a><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Figuur-3-copy-1024x1024.jpg\")
<\/a><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Figuur-4-copy-1024x1024.jpg\")
<\/a><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Figuur-5-copy-1024x1024.jpg\")
<\/a><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Figuur-6-copy-1024x1024.jpg\")
<\/a><\/p>\n