![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Pro-kantoor-e1787510698191-1024x512.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Of Europa de harten sneller doet kloppen, kunnen we deze maand aanschouwen bij Pro, waar de leden in een referendum moeten beslissen over de aansluiting bij een Europese partij. De casus is simpel: GroenLinks was lid van de\u00a0Europese Groenen<\/a>, de PvdA van de\u00a0sociaaldemocraten<\/a>. Pro kan niet lid worden van beide en dus moet er eentje afvallen. Veel leden lijken nauwelijks een idee te hebben wat deze keuze inhoudt en dus is er deze zondag in een Haags regiokantoortje een ledengesprek.\u00a0<\/p>\n Deze bijeenkomst trekt zo\u2019n twintig mensen. Eigenlijk is het maar deels een gesprek: eerst geeft een spreker uitleg over de thematiek. Niemand protesteert, terwijl later blijkt dat zeker de helft van de aanwezigen allang weet wat ze bij het referendum gaan stemmen. Zie hier de staat van het EU-debat: mensen die alles al weten komen langs, de rest is niet aangehaakt en blijft thuis. Aan het einde van de middag blijkt slechts een enkeling van mening te zijn veranderd.\u00a0<\/p>\n We luisteren bijna drie kwartier naar een man met lang haar en een baard. Zijn naam wordt aan het begin wel genoemd, maar deze is me ontschoten. Hij werkt in Brussel voor een ngo, zo vertelt hij. Dit is Europese codetaal dat hij vermoedelijk lobbyist is in het linkse circuit. Of hij Pro-lid is horen we niet. Ook blijft onduidelijk of hij tot een van de bloedgroepen behoort. Dat is relevant, want de keuze voor een Europese partij ligt ontzettend gevoelig.\u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Een advies\u00a0<\/p>\n Om de leden op weg te helpen heeft een speciale commissie\u00a0een advies<\/a>\u00a0opgesteld. Twee partijprominenten willen dat Pro zich aansluit bij de Europese sociaaldemocraten, aangevuld met een geassocieerd lidmaatschap van de Groenen. Je hoeft geen EU-kenner te zijn om dit een raar advies te vinden. De commissie schrijft namelijk dat het eigen advies helemaal niet kan (!), omdat de Europese Groene partij zo\u2019n constructie helemaal niet accepteert. Jesse Klaver vindt het advies desondanks\u00a0prachtig<\/a>.\u00a0<\/p>\n De leden kunnen voor het advies van de commissie kiezen, maar ook voor het omgekeerde: een lidmaatschap van de Groenen plus een geassocieerd lidmaatschap van de sociaaldemocraten. Of dit in de realiteit wel kan, wordt deze middag openlijk betwijfeld. De leden hebben ook nog een derde optie, namelijk dat Pro met beide partijen samenwerkt, maar van geen van beide lid is. Deze mogelijkheid is zo onrealistisch dat niemand er woorden aan vuil maakt.\u00a0<\/p>\n Pro benadrukt dat het referendum gaat over de keuze voor de Europese partij en niet over de fractie in het Europees Parlement. Dit maakt de discussie nogal ingewikkeld. Elke Europese partij heeft \u2013 grosso modo \u2013 een eigen fractie. De fractiekeuze ligt bij dit referendum niet voor, aldus Pro, want de Europarlementari\u00ebrs kunnen in hun oude fracties blijven: vier voormalige GroenLinks\u2019ers bij de Groenen en vier voormalige PvdA\u2019ers bij de sociaaldemocraten. Het gaat nu alleen om de partij, in 2029 kiest Pro een fractie.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Verwarring alom\u00a0<\/p>\n Een vrouw in de zaal betwist dit. De keuze voor een Europese partij determineert juist de fractie. De enige voetnoot is dat die keuze niet direct ingaat, maar pas na de volgende Europese verkiezingen. Als dat niet zo zou zijn, zou Pro de hele discussie in 2029 weer opnieuw moeten voeren. De spreker erkent dit. Pro heeft al met al heel veel woorden nodig om iets simpels te zeggen: de leden kiezen een Europese partij en Pro zit dan op den duur ook in de bijbehorende fractie.\u00a0<\/p>\n Hoewel er deze middag ook wordt gepraat over topontmoetingen in Brussel, waar meer sociaaldemocraten dan Groenen aan tafel zitten, gaat de bijeenkomst vooral over het Europees Parlement. Dit is de meest eenvoudige manier waarop niet-experts naar Europa kijken: dit is een soort Tweede Kamer met fracties die allemaal een eigen koers varen. Als Pro voor de sociaaldemocraten kiest, zit men bij een andere fractie dan als het de Groenen worden. Dit maakt het mogelijk deze fracties te vergelijken.\u00a0<\/p>\n Meerdere aanwezigen hebben vernomen dat de Groenen\u00a0het beste bij Pro passen<\/a>. Als de twee fracties het oneens zijn, stemmen de Pro-Europarlementari\u00ebrs vaker mee met de Groenen dan met de sociaaldemocraten. Dit suggereert dat de Groenen een betere keuze zijn vanwege de stevigere inhoudelijke verwantschap. De sociaaldemocraten zijn gewoon minder groen. De adviescommissie heeft dit gegeven min of meer genegeerd. Het was in ieder geval geen doorslaggevend argument om een keuze te maken.\u00a0\u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Volop vragen<\/p>\n Je voelt in de zaal wat verwondering dat de adviescommissie de voorkeur heeft voor een geassocieerd lidmaatschap van de Groenen terwijl dat niet zomaar kan, laat staan dat duidelijk is wat dit precies inhoudt. Een man wil weten of de statuten van de Groenen kunnen worden aangepast. De spreker schat die kans klein in. Meteen zijn er nieuwe vragen: waar stem je dan precies op als je conform het advies stemt? Een vrouw denkt dat het erom gaat dat bij een keuze voor de sociaaldemocraten er samenwerking met de Groenen blijft.\u00a0<\/p>\n Een man wil weten hoe die rood-groene samenwerking er dan uit ziet. Daar blijkt geen antwoord op te bestaan, maar de spreker weet wel te melden dat een Duitse Europarlementari\u00ebr er in ieder geval geen enkel vertrouwen in heeft. Een vrouw denkt dat er bij\u00a0rapporteurschappen<\/a>\u00a0\u2013 een belangrijke interne functie in het Europees Parlement \u2013 bondjes gesloten kunnen worden. Het is niet duidelijk of de zaal begrijpt wat ze bedoelt en of ik dit zelf wel begrijp. Coalities sluiten doet een rapporteur namelijk altijd.\u00a0<\/p>\n Erik Meijer<\/a>\u00a0was ooit Europarlementari\u00ebr voor de SP, maar nu is hij lid van Pro. Meijer begint omstandig uit te leggen hoe het Europees Parlement werkt. Hij denkt dat er altijd een probleem zal ontstaan omdat de Europese partij die door Pro wordt verlaten \u2018een Nederlands filiaal\u2019 wil houden. De Groenen gaan bij een vertrek van Pro leunen op Volt, die al in die fractie zit. Het kan ook nog de Partij voor de Dieren worden, die dan van fractie moet wisselen. Hoe de sociaaldemocraten een vertrek van Pro gaan oplossen horen we niet.\u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Meer gesteggel\u00a0<\/p>\n Er ontstaat gesteggel of beide fracties stabiel zijn qua zetelaantallen en of ze op langere termijn een toekomst hebben. Dat is een rare discussie, want die zetelaantallen en toekomst hangen onder meer af van de keuze die Pro nu gaat maken. We praten door over nare partijen bij de sociaaldemocraten, zoals de Roemenen die met extreemrechts samenwerken. Een man zegt dat die Roemeense partij heel klein is. Het blijft in de lucht hangen hoe dit zit en of de Roemenen veel interne invloed hebben.<\/p>\n Een vrouw denkt dat een keuze voor de sociaaldemocraten leden gaat kosten: ze ontwaart bij Pro een enorme invloed van de PvdA. Daar is een \u2018agressieve cultuur\u2019, alle kandidaat-partijvoorzitters zijn PvdA\u2019ers en Klavers congresspeech was ook al erg rood. Een man denkt dat klimaatverandering en biodiversiteit niet meer op \u00e9\u00e9n staan als Pro naar de sociaaldemocraten gaat. Twijfel alom: is de Green Deal nou het product van de Groenen of van de sociaaldemocraten? Welke partij was daarvoor het belangrijkst? De meningen verschillen.\u00a0<\/p>\n De twijfel neemt alleen maar toe. De auteur van\u00a0de belangrijkste analyse<\/a>\u00a0over de verschillen tussen de twee Europese partijen komt van politicoloog\u00a0Simon Otjes<\/a>. Hem moet je wel serieus nemen, horen we een man plechtig zeggen, maar een minuut later horen we van een oud-PvdA\u2019er dat Otjes\u00a0voor GroenLinks heeft gewerkt<\/a>. Zo wordt het enige beschikbare cijfermateriaal verdacht gemaakt, maar niemand heeft concreet bewijs dat Otjes\u2019 analyse niet klopt.\u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Expertise\u00a0<\/p>\n Langzaam ontwaren we patronen. Meijer is niet de enige die zijn expertise uitvent. Meerdere mensen claimen deze te hebben. Zo is er een Europees bestuurskundige in de zaal en is een van de aanwezigen persoonlijk actief bij de Groenen. Zelfs een topvrouw van het sociaaldemocratische EU-netwerk voor LHBT\u2019ers is langsgekomen. Zo zijn er allemaal mensen die met autoriteit over de partijkeuze kunnen spreken en die de onwetenden kunnen onderwijzen wat het verstandigst is.\u00a0<\/p>\n Je zou het een wedstrijdje ver plassen voor zelfbenoemde EU-experts kunnen noemen. Hoe kan Pro in Europa zoveel mogelijk invloed uitoefenen? Kan dat in een fractie die compromissen sluit, groot en divers is en uit is op macht? Of doe je dat in een fractie die kleiner en principi\u00ebler is? De zelfbenoemde experts geven er tegenstrijdige antwoorden op. De ene vraag is nog niet beantwoord of er volgt alweer een andere. Elk detail krijgt weerwoord met weer nieuwe details die vervolgens weer worden betwist.\u00a0<\/p>\n Zo weet op den duur niemand meer wat verstandig is. Het had zo simpel kunnen zijn: wat wil Pro voor partij zijn? Een linkse compromissensluiter of een partij met een principi\u00eble koers? Zo geformuleerd hebben we bij dit ledenreferendum helemaal geen EU-expertise nodig en kunnen ook niet-experts gewoon aan het debat meedoen. Deze insteek zou tevens helpen de indruk weg te nemen dat Pro een in zichzelf gekeerde partij is voor bestuurskundigen, medewerkers van maatschappelijke organisaties en politiek adviseurs.\u00a0<\/p>\n Maar ja, nu is het te laat. Binnen een maand moeten de leden beslissen.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Pro-ledengesprek-e1787510722179-1024x512.jpg\")
<\/p>\n