{"id":301693,"date":"2026-09-04T20:48:39","date_gmt":"2026-09-04T20:48:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/301693\/"},"modified":"2026-09-04T20:48:39","modified_gmt":"2026-09-04T20:48:39","slug":"pro-kan-het-referendum-over-de-europese-partijfamilie-beter-uitstellen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/301693\/","title":{"rendered":"Pro kan het referendum over de Europese partijfamilie beter uitstellen\u00a0"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"512\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Tineke-Strik-e1788388894666-1024x512.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-24749\"  \/><\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nieuws over de keuze van Pro voor een Europese partijfamilie. Vier Europarlementari\u00ebrs zijn het\u00a0<a href=\"https:\/\/www.nrc.nl\/nieuws\/2026\/09\/02\/verdeeldheid-binnen-europese-fractie-pro-groene-europarlementariers-willen-anders-dan-het-bestuur-geen-lid-zijn-van-het-de-sociaal-democratische-blok-a4935696\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">niet eens<\/a>\u00a0met het advies om lid te worden van de sociaaldemocraten en niet van de groenen. Hoe zat het ook alweer? PvdA en GroenLinks hadden ieder een eigen partijfamilie \u2013 een groep van gelijkgezinde partijen \u2013 en waren lid van de bijbehorende fracties in het Europees Parlement. Nu PvdA en GroenLinks samen zijn gegaan, moet Pro kiezen tussen deze partijfamilies. Je kunt geen lid blijven van beide. Over twee weken start een ledenreferendum.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De discussie over de partijfamilie begint een hele ongelukkige gang van zaken te worden. Die observatie is niet nieuw: heel wat Pro-leden vinden dat deze discussie veel eerder gevoerd had moeten worden. In de drang om te fuseren is nooit gepraat over de wezenlijke vraag wat Pro is: een sociaaldemocratische partij die is gericht op meebesturen en compromisvorming, om zo stapsgewijs tot verbeteringen te komen, of een groene partij, die veel principi\u00ebler, intellectueler en activistischer is.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het was dom om eerst te fuseren en daarna dit fundamentele gesprek te voeren. Dat blijkt nu een adviescommissie heeft voorgesteld lid te worden van de sociaaldemocraten. Vier van de acht Pro-Europarlementari\u00ebrs zijn tegen. Het gaat \u2013 niet toevallig \u2013 om Europarlementari\u00ebrs als Tineke Strik en Kim van Sparrentak die vroeger bij GroenLinks zaten, in de groene fractie zitten en voor wie de keuze voor de sociaaldemocraten erg\u00a0<a href=\"https:\/\/chrisaalberts.nl\/2026\/08\/03\/zijn-europarlementariers-belangrijk-pro-vindt-van-niet\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">nadelige gevolgen<\/a>\u00a0kan hebben. Toch hebben ze een punt.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sterker nog: critici hebben er vijf.\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>1. De commissie\u00a0<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De partijtop bedacht dat het slim zou zijn dat een speciale commissie\u00a0<a href=\"https:\/\/progressiefnederland.nl\/nieuws\/toekomst-in-europa-advies\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">advies zou uitbrengen<\/a>\u00a0over de keuze voor een Europese partijfamilie: een typisch Nederlandse oplossing om meningsverschillen te pacificeren. Kennelijk durfde de partijtop het niet aan om de leden zonder expliciet advies te laten stemmen. Dit kan er immers toe leiden tot de voormalige GroenLinks-leden voor de groenen kiezen en de ex-PvdA\u2019ers voor de sociaaldemocraten. Dit zou het bestaande schisma verder kunnen verdiepen.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een advies kan echter alleen een pacificerende werking hebben als het procedureel goed in elkaar zit. Daar is overduidelijk geen sprake van. De adviescommissie bestaat uit twee personen. Wat dit advies meer is dan de mening van\u00a0<a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Mari%C3%ABtte_Hamer\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Mari\u00ebtte Hamer<\/a>\u00a0(PvdA) en\u00a0<a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Nel_van_Dijk\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Nel van Dijk<\/a>\u00a0(GroenLinks) is duister. Het advies is niet expliciet gebaseerd op gesprekken met leden, experts of direct betrokkenen. Een dergelijke aanpak had het advies een gedegener karakter kunnen geven en voor meer draagvlak kunnen zorgen.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Waarom is die commissie zo klein? Dat is een raadsel, zeker omdat deze aanvankelijk groter was:\u00a0<a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Kees_Vendrik\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Kees Vendrik<\/a>\u00a0(GroenLinks) en\u00a0<a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Bert_Koenders\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Bert Koenders<\/a>(PvdA) zaten er ook in, maar nu niet meer. Niemand weet waarom ze weg zijn. Wat was het logisch geweest als Pro transparant had gemaakt wat hun beweegredenen waren om te vertrekken? Waarom mogen we die niet weten?\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>2. De macht\u00a0<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het advies zou minder discussie oproepen als het goed in elkaar zou zitten. De commissie zegt dat de sociaaldemocraten de beste keuze zijn omdat die partijfamilie groter en machtiger is dan de groenen. De sociaaldemocratische fractie in het Europees Parlement is de grootste van de twee en de sociaaldemocraten hebben vertegenwoordigers in meerdere Europese instellingen, de groenen alleen in het Europees Parlement. Ergo: als je macht wilt, moet je stemmen voor rood, niet voor groen.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De oppervlakkigheid van deze redenering is stuitend. De belangrijkste reden is dat politieke verhoudingen niet statisch zijn. Nu hebben de sociaaldemocraten meer premiers dan de groenen, maar je kunt ook andersom redeneren dat als Pro zich aansluit bij de Groenen, de kans dat die familie binnenkort een premier levert \u2013 Jesse Klaver? \u2013 groter wordt. Wie zegt eigenlijk dat de sociaaldemocraten groter zullen blijven en dat de groenen hen in de toekomst niet zullen overvleugelen?\u00a0<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De vraag welke partijfamilie de meeste invloed oplevert, is door de commissie sowieso niet goed uitgezocht. De sociaaldemocraten zijn van deze twee het minst groen, maar dat kan een reden zijn om juist bij deze familie aan te sluiten om deze zo alsnog te vergroenen. Maar het kan ook andersom: als Pro naar de groenen gaat, kan dat een impuls geven aan de invloed van de groene beweging. Wat is het meest nuttig en re\u00ebel? De adviescommissie heeft het er niet over.\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>3. De inhoud\u00a0<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dan de politieke inhoud. De adviescommissie stapt eigenlijk over alle inhoudelijke standpunten heen en maakt geen systematische vergelijking van de inhoudelijke overeenstemming van Pro en deze partijfamilies. De simpele vraag waar Pro qua opvattingen het beste bij past, wordt helemaal niet beantwoord. De adviescommissie had daar onderzoek naar kunnen doen, maar liet dat na. Zou dat zijn omdat de uitkomst van zo\u2019n analyse de commissie niet bevalt?\u00a0<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je hebt altijd wel ergens een politicoloog die zo\u2019n kwestie oppakt. Zo komen we bij politicoloog Simon Otjes die\u00a0<a href=\"https:\/\/stukroodvlees.nl\/staat-progressief-nederland-dichter-bij-de-europese-groenen-of-de-europese-sociaal-democraten\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">een lang stuk<\/a>\u00a0produceerde over de overeenkomsten van Pro met deze twee partijfamilies. De conclusie is heel helder: Pro past het beste bij de groenen. Er is ook\u00a0<a href=\"https:\/\/prokiest.nl\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">een anonieme stemhulp<\/a>\u00a0die dit aantoont: als je linkse standpunten invult, kom je bij de groenen uit. Dat we niet weten wie deze heeft gemaakt is niet sterk, maar tegelijk is de conclusie wie je ook spreekt hetzelfde: de groenen passen het beste.\u00a0<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iedereen die het Europees Parlement een beetje kent, heeft Otjes niet nodig. Beide partijfamilies zijn links, maar de sociaaldemocraten zijn het minst groen. Dit is namelijk geen onderscheidend kenmerk: de nationale partijen die erbij zijn aangesloten verschillen op dit punt.\u00a0Nieuwsuur\u00a0liep onlangs in Brussel rond en ja hoor, daar was al een Roemeense sociaaldemocraat die bepleitte\u00a0<a href=\"https:\/\/x.com\/HuubBellemakers\/status\/2095276489109377192\" rel=\"nofollow\">kolencentrales te heropenen<\/a>. En daar wil Jesse Klaver dan mee samenwerken?\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>4. De gevolgen<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dan denk je dat je alles hebt gehad, maar het wordt nog een beetje erger. De adviescommissie wil aansluiten bij de sociaaldemocraten, maar de band met de groenen behouden. Dat zou de vorm moeten krijgen van een geassocieerd lidmaatschap. Leden kunnen ook kiezen voor het omgekeerde: lidmaatschap van de groenen en een geassocieerd lidmaatschap van de sociaaldemocraten. Vraag voor alle stemmers bij het ledenreferendum: heeft u enig idee wat \u2018een geassocieerd lidmaatschap\u2019 is?<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je zou verwachten dat de adviescommissie tot een gedetailleerde analyse komt van de reglementen van de twee partijfamilies welke mogelijkheden resteren als Pro lid wordt van de concurrent. Die analyse wordt hooguit oppervlakkig gemaakt. Een geassocieerd lid is sowieso een tweederangs partij binnen de familie. Je hebt weinig in de pap te brokkelen. Maar misschien is zelfs dat te veel eer. De adviescommissie is zo eerlijk om te vermelden dat de regels van de groenen zo\u2019n constructie niet eens toestaan. Toch is dit het advies. Pardon?\u00a0<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ook over de gevolgen voor de zittende Europarlementari\u00ebrs praat de adviescommissie niet. Een voorbeeld is dat als Pro de sociaaldemocraten kiest, de huidige vier \u2013 nu stampij makende \u2013 Europarlementari\u00ebrs bij de groenen\u00a0<a href=\"https:\/\/chrisaalberts.nl\/2026\/08\/03\/zijn-europarlementariers-belangrijk-pro-vindt-van-niet\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">gehinderd worden<\/a>\u00a0in hun werk tot aan de volgende verkiezingen, ook als ze deze periode bij de groenen mogen volmaken. Ze worden vrijwel zeker informeel gedegradeerd tot tweederangs lid. De adviescommissie beargumenteert nergens dat dat risico uit de lucht is gegrepen.\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>5. De belangen\u00a0<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En dan is er nog de transparantie die continu ontbreekt, of het nou gaat om de vertrokken leden van de adviescommissie of om de anonieme initiatieven die Pro-leden online proberen te informeren. Het gaat ook in brede zin over alle mensen die een mening over de familiekeuze hebben, maar daar persoonlijk ook belang bij hebben. Veel oordelen worden niet alleen ingegeven door een puur inhoudelijke redenering over wat voor de partij het beste is voor Pro.\u00a0<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het is vrij simpel: de top van GroenLinks heeft connecties met andere groene partijen. Die connecties kunnen prima van pas komen, maar worden waardeloos als Pro naar de sociaaldemocraten verkast. Andersom geldt hetzelfde. Zo kunnen allerlei mensen ook hun interne functies kwijtraken. Als iemand de baas is van een Europees thema-netwerk van de sociaaldemocraten, is die functie voorbij als Pro de verkeerde keuze maakt. Wie kun je in deze discussie dan eigenlijk nog vertrouwen?<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Als het partijbestuur iets aan deze situatie wil doen is er maar \u00e9\u00e9n remedie: het referendum uitstellen en helemaal opnieuw beginnen.\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Abonneer je hier\u00a0<a href=\"https:\/\/chris-aalberts.email-provider.eu\/memberforms\/subscribe\/standalone\/form\/?a=85uwnuhbxx&amp;l=styyuksted\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">op mijn nieuwsbrief<\/a>\u00a0en ontvang elk nieuw artikel via e-mail.\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Waardeer dit artikel!<\/p>\n<p>\nAls je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!<br \/>Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Beeld: Pro-Europarlementari\u00ebr Tineke Strik, die aansluiting bij de Groenen bepleit. Foto:\u00a0<a href=\"https:\/\/multimedia.europarl.europa.eu\/en\/photo\/libe-workshop-what-europeans-think-about-immigration-and-why-it-matters_20260319_EP-201701A_HB1_0048\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Philippe Buissin, Europese Unie, 2026<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Nieuws over de keuze van Pro voor een Europese partijfamilie. Vier Europarlementari\u00ebrs zijn het\u00a0niet eens\u00a0met het advies om&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":301694,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[17],"tags":[73,74,48,5430,30469,50514,51933,46,47,49,45,50,49829,34204,10760,75],"class_list":["post-301693","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-zakelijk","tag-business","tag-commercial","tag-dutch","tag-europees-parlement","tag-groenen","tag-ledendemocratie","tag-linkse-fusie","tag-nederland","tag-nederlanden","tag-nederlands","tag-netherlands","tag-nl","tag-pes","tag-progressief-nederland","tag-referendum","tag-zakelijk"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@nl\/117214741526093312","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/301693","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=301693"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/301693\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/301694"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=301693"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=301693"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=301693"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}