De risico’s zitten niet puur bij de bedrijven en organisaties die gaan over deze vitale processen, zegt Willemijn Aerdts. Zij is deskundige bij de Universiteit Leiden op het gebied van inlichtingendiensten. “Je ziet dat vitale bedrijven zoals NS of ASML al heel goed weten wat ze doen. In dat geval kijken kwaadwillenden dus \u00f3\u00f3k naar de toeleveranciers van die bedrijven.”<\/p>\n
Toeleveranciers leveren goederen of diensten aan andere (vitale) bedrijven. “Het kan een bedrijf zijn dat grondstoffen aanlevert, maar ook de cateraar. Dat klinkt als een gek voorbeeld, maar kan wel de weg naar binnen zijn bij een aanval. In vitale bedrijven moet je hier scherp op zijn”, legt Aerdts uit.<\/p>\n
Bauer vindt het belangrijk dat er meer bewustzijn komt over veiligheid en weerbaarheid bij bedrijven. “Je merkt dat zij toch veel bezig zijn met aandeelhouders en veel minder met voorbereidingen op een eventueel conflict.”<\/p>\n
Daar is Eric Schouten het mee eens. Hij hield vroeger voor de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) contact met het bedrijfsleven over dreigingen uit Rusland en China. Inmiddels werkt hij in de private veiligheidssector. “We lijden in Nederland aan welvaartsziekte. We denken dat het wel goed komt, maar realiseren ons niet dat het nu \u00e9cht anders is.”<\/p>\n
Bedrijven die zich niet ‘vitaal voelen’ zijn minder bezig met hun weerbaarheid, zegt Schouten. “Veel toeleveranciers van defensie maken hun producten bijvoorbeeld voornamelijk voor andere sectoren. Bij die bedrijven is echt nog veel na\u00efviteit over de veiligheid.”<\/p>\n
\n Je kunt niet voorkomen dat een schip bijvoorbeeld de Noordzee opvaart. <\/p>\n
Rob Bauer, veiligheidsadviseur<\/p><\/blockquote>\n
Een bedrijf dat w\u00e9l investeerde in de weerbaarheid tegen aanvallen is Croonwolter&dros. Het bedrijf levert beveiligings- en technische systemen voor klanten als Rijkswaterstaat en netbeheerder TenneT. “Waar cyberveiligheid vroeger werd gezien als optie, wordt het nu vooraf meegenomen in het proces”, zegt Frank van Olphen, directeur cyberveiligheid.<\/p>\n
“In het verleden hoorden we nog vaak dingen als ‘het overkomt mij toch niet’, tegenwoordig zien we juist een toenemende bewustwording over hoe we omgevingen veiliger maken”, voegt hij toe. Het bedrijf heeft een team van dertig medewerkers die zich bezighouden met het veilig inrichten en veilig houden van de systemen waarmee ze werken.<\/p>\n
Van Olphen vindt niet dat toeleveranciers verantwoordelijk zijn voor zwakke plekken in vitale processen. “Het is een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor opdrachtgevers en leveranciers. Wij ervaren juist dat het ontbreken van een integrale aanpak de zwakke plek is.”<\/p>\n
Of de NAVO-parlementari\u00ebrs vandaag in Warschau met concrete oplossingen komen, betwijfelt veiligheidsadviseur Bauer. “Het is lastig je goed tegen hybride aanvallen te wapenen. Je kunt niet voorkomen dat een schip bijvoorbeeld de Noordzee opvaart. Je kan hoogstens sneller of beter worden in het opsporen en indien nodig aanvallen.”<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"ANPExtra camera\u2019s bij Rotterdam The Hague Airport vanwege de NAVO-top eerder dit jaar in Den Haag NOS Nieuws\u2022vandaag,…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":36526,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[73,252,74,10016,824,48,649,46,47,49,45,50,10012,155,1275,10014,10015,10013,6877,75],"class_list":{"0":"post-36525","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-zakelijk","8":"tag-business","9":"tag-china","10":"tag-commercial","11":"tag-croonwolterdros","12":"tag-defensie","13":"tag-dutch","14":"tag-navo","15":"tag-nederland","16":"tag-nederlanden","17":"tag-nederlands","18":"tag-netherlands","19":"tag-nl","20":"tag-rob-bauer","21":"tag-rusland","22":"tag-veiligheid","23":"tag-vitale-bedrijven","24":"tag-vitale-infrastructuur","25":"tag-vitale-processen","26":"tag-weerbaarheid","27":"tag-zakelijk"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@nl\/115444958367463703","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36525","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36525"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36525\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36526"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36525"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36525"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36525"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/1761550149_865_1024x576a.jpg\")
ANPExtra camera\u2019s bij Rotterdam The Hague Airport vanwege de NAVO-top eerder dit jaar in Den Haag<\/p>\n