{"id":41687,"date":"2025-11-01T09:44:07","date_gmt":"2025-11-01T09:44:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/41687\/"},"modified":"2025-11-01T09:44:07","modified_gmt":"2025-11-01T09:44:07","slug":"liefde-als-bewijs-zo-probeert-de-ind-te-bepalen-wie-homo-lesbisch-of-trans-is-en-wie-niet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/41687\/","title":{"rendered":"Liefde als bewijs: zo probeert de IND te bepalen wie homo, lesbisch of trans is \u2013 en wie niet"},"content":{"rendered":"<p class=\"has-drop-cap\">\u2018Hier staan twee ladies die net hun status in Nederland hebben gekregen\u201d, zegt Angel in de microfoon. Ze overhandigt de vrouwen een cadeautje: een pakje Merci-chocolaatjes. Vervolgens keert ze zich naar de zaal, waar zo\u2019n honderd Afrikaanse asielzoekers op stoeltjes zitten. \u201eJullie zijn de volgenden. De volgende winnaars!\u201d Ze klappen.\u00a0<\/p>\n<p>Angel staat in de overdekte binnentuin van de Protestantse Diaconie, een historisch complex in het centrum van Amsterdam. Om de hoek struinen toeristen, de rondvaartboten liggen voor de deur in de Amstel. Maar dit inloophuis voor ongedocumenteerde migranten is deze vrijdag het domein van Phoenix, een zelfhulporganisatie van lhbti+\u2019ers zonder papieren.<\/p>\n<p>Aan de muur hangen regenboogvlaggen, er klinkt Nigeriaanse muziek en beneden in de keuken is de hele middag gekookt, voor later die middag. Maar eerst leren de asielzoekers uit onder meer Oeganda, Nigeria, Ghana en Kenia om openlijk te praten over hun seksuele gerichtheid en hun daaraan gerelateerde vluchtverhaal. Want zonder dat verhaal worden ze nooit de volgende winnaar \u2212 van een Nederlandse verblijfsvergunning.<\/p>\n<p>\u201eWij Afrikanen praten niet makkelijk over intimiteit\u201d, houdt Angel de aanwezigen voor. \u201eTerwijl de IND dat wel van ons verlangt. Ze willen onze geaardheid helemaal snappen. Dus moeten we het hier samen oefenen.\u201d\u00a0<\/p>\n<p>Met de draagbare microfoon loopt Angel door de binnentuin, als oefening voor de ondervragingssessie bij de IND. De aanwezige mannen vallen stil.\u202f \u201eWanneer gaan we eten?\u201d, wil een van hen weten. Een vrouw die zich voorstelt als Queeny steekt haar hand op, ze is helemaal in het roze gekleed. \u201eJe moet je verhaal ownen\u201d, zegt ze. En dan steekt ze van wal. \u201eIk was veertien en zat op voetbal toen ik gevoelens kreeg voor een teamgenoot.\u201d\u00a0<\/p>\n<p>Angel: \u201eMooi, ga door!\u201d\u00a0<\/p>\n<p><img alt=\"\" data-lightbox-highres=\"https:\/\/images.nrc.nl\/CQjsm6QkgxRZTOO6hBxAuozoiY8=\/1920x\/filters:no_upscale()\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/23134524\/011125WEE_2020700182_10.jpg\" data-lightbox-highres-webp=\"https:\/\/images.nrc.nl\/OWrB1L6DmJMX_dHjchqxUDwoL_g=\/1920x\/filters:no_upscale():format(webp)\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/23134524\/011125WEE_2020700182_10.jpg\" data-lightbox-zoom=\"https:\/\/images.nrc.nl\/CQjsm6QkgxRZTOO6hBxAuozoiY8=\/1920x\/filters:no_upscale()\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/23134524\/011125WEE_2020700182_10.jpg\" data-lightbox-zoom-webp=\"https:\/\/images.nrc.nl\/OWrB1L6DmJMX_dHjchqxUDwoL_g=\/1920x\/filters:no_upscale():format(webp)\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/23134524\/011125WEE_2020700182_10.jpg\" data-open-in-lightbox=\"true\" decoding=\"async\" height=\"5339\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/011125WEE_2020700182_10.jpg\"  width=\"8000\"\/><\/p>\n<p class=\"caption\" id=\"figcaption-1\">Angel, de directeur van Phoenix, spreekt deelnemers aan de bijeenkomst in Amsterdam toe. \u201eWij Afrikanen praten niet makkelijk over intimiteit\u201d, houdt Angel de aanwezigen voor. <\/p>\n<p>Foto Simon Lenskens<\/p>\n<p>Zoom in<\/p>\n<p>Geaardheidsportfolio\u2019s<\/p>\n<p>Nederland verleent asiel aan vluchtelingen die gevaar lopen vanwege hun seksuele ori\u00ebntatie. De voorwaarde, aldus de website van de Immigratie- en Naturalisatie Dienst (IND): \u201eDe verklaringen van de asielzoeker over de seksuele gerichtheid en de problemen in het land van herkomst moeten geloofwaardig zijn.\u201d Die gedachte is overzichtelijk, de praktijk is dat allerminst. Seksuele gerichtheid is niet exact vast te stellen en documenten die bewijzen dat lhbti+-vluchtelingen gevaar lopen bestaan nauwelijks: zij komen uit landen waar homoseksualiteit officieel niet bestaat, \u00f3\u00f3k niet op papier.\u00a0<\/p>\n<p>Toch komen de asielzoekers met gedetailleerde verhalen en mappen vol bewijsstukken naar hun gesprek met de IND, blijkt uit gesprekken die NRC voerde met asielzoekers, ambtenaren, activisten, wetenschappers en advocaten. Deze verhalen en dossiers komen niet uit de lucht vallen: zelfhulporganisaties, vrijwilligers en professionele stichtingen organiseren wekelijks bijeenkomsten waar asielzoekers hun \u2018ontdekkingsverhaal\u2019 kunnen oefenen en verfijnen. Ook helpen zij vluchtelingen bij het opstellen van \u2018geaardheidsportfolio\u2019s\u2019 \u2212 vol brieven, foto\u2019s en steunbewijs voor elke seksuele voorkeur.\u00a0<\/p>\n<p>Deze praktijk plaatst vluchtelingen \u00e9n de IND voor grote dilemma\u2019s. Asielzoekers die hun verhaal niet oefenen en documenteren, lopen een grotere kans teruggestuurd te worden naar landen waar zelfs de suggestie van homoseksualiteit tot problemen leidt. Ondertussen worstelt de immigratiedienst met de vraag hoe oprecht ingestudeerde vluchtverhalen over seksuele geaardheid zijn.\u00a0<\/p>\n<p>Wat betekent een foto van een asielzoeker bij een regenboogvlag nou helemaal?\u00a0<\/p>\n<p>Genderbread person<\/p>\n<p>Een week later hangt de binnentuin van de Amsterdamse Protestantse Diaconie opnieuw vol regenboogvlaggen, deze keer om de Utrechtse Prisma Groep te verwelkomen \u2212 een stichting voor biculturele lhbti+\u2019ers. De aanwezigen, vooral Phoenix-sympathisanten, zien hoe de Russische vrijwilliger Alexy zijn PowerPoint opent. Op het scherm verschijnt een speculaaspoppetje met pijlen en woorden: expression, sex, attraction, identity.\u00a0<\/p>\n<p>\u201eDit is een genderbread person\u201d, zegt Alexy. \u201eZo kun je uitleggen wie je bent.\u201d\u00a0 Hij wijst naar het figuurtje. \u201eJe kunt je een man voelen, maar je uiten als vrouw. Je kunt seksueel aangetrokken zijn tot mannen \u00e9n vrouwen. Alles is mogelijk.\u201d \u202fOnthoud dit goed, zegt Alexy. \u201eZ\u00f3 kun je je uitdrukken in je interview met de IND.\u201d\u00a0<\/p>\n<p>De volgende vrijwilliger, de Oegandese statushouder Andrew, legt de aanwezigen uit dat zij hun asielverhaal lang voor het gehoor op papier moeten zetten. \u201eJe beschrijft alle gevaarlijke situaties die je hebt meegemaakt in je land van herkomst. Bouw je verhaal op, als een levenslijn.\u201d\u00a0<\/p>\n<p>Alexy knikt. Het werkt \u00e9cht, zegt hij. \u201eIk heb het zelf ook gedaan. Mijn doel was om te vertellen hoe ik als homoseksuele man in Rusland gevaar liep. Mijn eerste versie was veertig pagina\u2019s lang. Dat heb ik bewerkt tot een logisch en consequent verhaal, alsof ik een boek schreef. Je blijkt je allemaal dingen te herinneren waarvan je het niet eens wist!\u201d\u00a0<\/p>\n<p>Het gaat niet alleen om wat je vertelt, maar ook om h\u00f3\u00e9, zegt Prisma-directeur Asia Hussain \u2212  een Pakistaanse trans vrouw. Haar devies: oefenen. Hussain: \u201eBij je IND-gehoor kun je niet meer verlegen zijn. Dan zeggen ze dat je liegt.\u201d\u00a0<\/p>\n<blockquote class=\"dmt-quote\" data-styled=\"false\">\n<p>Als je het systeem niet begrijpt, kun je eigenlijk nooit een positieve beslissing krijgen<\/p>\n<p>Asia Hussain<br \/>\ndirecteur Prisma Groep, zelf trans en afkomstig uit Pakistan<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>\u201eAsia\u201d, klinkt het dan van achter de bar. Phoenix-voorvrouw Angel rommelt met bekertjes cola en\u00a0wil de aandacht. Ze komt uit Sierra Leone en zat tot voor kort in een asielprocedure, maar de IND geloofde niet dat ze een trans vrouw was, vertelt ze. Ze meldde zich bij de genderpoli om in transitie te gaan en vroeg opnieuw asiel aan. En ze bezocht bijeenkomsten voor lhbti+\u2019ers zoals die van Asia Hussain.\u00a0<\/p>\n<p>\u201eVan jou leerde ik mijn verhaal op te schrijven\u201d, zegt Angel in de microfoon. \u201eIk heb het ingesproken op mijn telefoon en uit mijn hoofd geleerd.\u202fDaarna kon ik het z\u00f3 goed uitleggen, dat ze na anderhalf uur bij de IND zeiden: het is goed, je kunt gaan. Een dag later had ik mijn verblijfsvergunning.\u201d\u00a0<\/p>\n<p>Hussain: \u201eJe hebt er ook hard voor gewerkt.\u201d\u00a0<\/p>\n<p>Een vrouw met een roze pet steekt haar hand op. \u201eVeel van ons weten niet hoe ze moeten uitleggen wie ze zijn\u201d, zegt ze.\u00a0<\/p>\n<p>\u201eWeet jij het?\u201d, vraagt Hussain.\u00a0<\/p>\n<p>\u201eJa, ik ben lesbisch en val op trans mannen.\u201d\u00a0<\/p>\n<p>Hussain: \u201eHoren jullie dat? Ik geloof je. Kijk hoe overtuigend je hier staat. Zou je iets willen vertellen over de moeilijkheden in je thuisland?\u201d\u00a0<\/p>\n<p>\u201eJa, mijn tantes accepteerden mij niet en wilden mij veranderen.\u201d\u00a0<\/p>\n<p>Hussain: \u201eDe IND zal je vragen naar details. Welke tantes? Waar was dit? Hoe zag het er daar uit? Op dat soort vragen moet je je voorbereiden.\u201d\u00a0<\/p>\n<p>\u201eDe IND wil plaatsen en data\u201d, vult Andrew aan. \u201eZe willen weten of je echt degene bent die je zegt te zijn.\u201d\u00a0<\/p>\n<p>\u201eHet gaat erom dat je begrijpt hoe het systeem in dit land werkt\u201d, verzucht Hussain. \u201eAls je het systeem niet begrijpt, kun je eigenlijk nooit een positieve beslissing krijgen.\u201d\u00a0<\/p>\n<p><img alt=\"\" data-lightbox-highres=\"https:\/\/images.nrc.nl\/3nfHJtC6tLCap4GLA2POGCePUG4=\/1920x\/filters:no_upscale()\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/23134416\/011125WEE_2020700182_9.jpg\" data-lightbox-highres-webp=\"https:\/\/images.nrc.nl\/FvD1AeB2OavaQu5CyKana-SBCVQ=\/1920x\/filters:no_upscale():format(webp)\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/23134416\/011125WEE_2020700182_9.jpg\" data-lightbox-zoom=\"https:\/\/images.nrc.nl\/3nfHJtC6tLCap4GLA2POGCePUG4=\/1920x\/filters:no_upscale()\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/23134416\/011125WEE_2020700182_9.jpg\" data-lightbox-zoom-webp=\"https:\/\/images.nrc.nl\/FvD1AeB2OavaQu5CyKana-SBCVQ=\/1920x\/filters:no_upscale():format(webp)\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/23134416\/011125WEE_2020700182_9.jpg\" data-open-in-lightbox=\"true\" decoding=\"async\" height=\"5338\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/011125WEE_2020700182_9.jpg\"  width=\"8000\"\/><\/p>\n<p class=\"caption\" id=\"figcaption-2\">Soms gaan ze met de Phoenix-groep naar een gaybar, sommigen maken foto\u2019s voor regenboogvlaggen of van lhbti-evenementen.  Die foto\u2019s vormen volgens Janna Wessels, die onderzoek doet naar lhbti+-asielzaken aan de Vrije Universiteit Amsterdam, de kern van het absurde systeem dat is ontstaan.<\/p>\n<p>Foto Simon Lenskens<\/p>\n<p>Zoom in<\/p>\n<p>Duizenden aanvragen<\/p>\n<p>Offici\u00eble statistieken over de aantallen mensen die op grond van hun seksuele geaardheid asiel in Nederland aanvragen bestaan niet, om privacyredenen. Schattingen zijn er wel. In een vorig jaar verschenen rapport stelt de IND dat in\u00a05 tot 10 procent van het totaal aantal asielaanvragen de seksuele geaardheid en\/of genderidentiteit worden aangevoerd als motief, oftewel zo\u2019n twee- tot vierduizend aanvragen op jaarbasis.\u00a0In 64 landen geldt homoseksualiteit nog altijd als een strafbaar feit.<\/p>\n<p>In hetzelfde rapport staat dat de complexiteit van het werk bij de immigratiedienst enorm is toegenomen, mede door het groeiende aantal asielverzoeken op basis van seksuele geaardheid. De dienst heeft in een openbare werkinstructie \u201eprecies vastgelegd waaraan een aanvrager moet voldoen\u201d, maar de keerzijde van deze transparante werkwijze is dat het toetsingskader rond lhbti+-aanvragen \u201egevoelig is voor misbruik\u201d, aldus de IND.\u00a0<\/p>\n<p>Volgens de dienst zijn \u201eauthentieke asielrelazen\u201d niet altijd te onderscheiden van \u201efictieve\u201d verhalen en hebben hoor- en beslismedewerkers extra \u201einhoudelijke kennis nodig\u201d om te beoordelen of iemand de waarheid spreekt of een verhaal vertelt \u201edat is bedacht op basis van het beoordelingskader\u201d.\u00a0<\/p>\n<p>En zo dansen vluchtelingen en de IND om elkaar heen, in steeds langere en ingewikkeldere procedures rondom seksuele geaardheid.\u00a0<\/p>\n<p>tegenover het Haagse station, zitten Dirk en Josine \u2212 twee IND\u2019ers die dit soort zaken behandelen. Ze willen alleen met voornaam genoemd worden. \u201eOns werk is niet makkelijk\u201d, zegt Dirk. \u201eJe voert meteen hele intieme gesprekken\u201d, vult Josine aan. \u201eIn de kroeg vraag je ook niet gelijk naar hoe iemand zijn seksuele gerichtheid ervaart.\u201d\u00a0<\/p>\n<p>De bijbehorende gehoren zijn voor alle betrokkenen intensief, vertelt Dirk. Ze duren minstens een werkdag, soms twee. \u201eJe probeert eerst iemand op zijn gemak te stellen\u201d, zegt hij. \u201eDaarna komen vragen als: wanneer kwam u er voor het eerst achter dat u op mannen viel? Hoe ging u daarmee om? Wat deed dat met u?\u201d\u00a0<\/p>\n<p>Het komt aan op goed luisteren en d\u00f3\u00f3rvragen, zegt hij. \u202f\u201dAls iemand zegt dat het moeilijk was dat hij op mannen viel, zeg je: ok\u00e9, maar w\u00e1t maakte het dan zo moeilijk? Kunt u een voorbeeld geven?\u201d Zo probeert de IND erachter te komen of een vluchtverhaal \u201eauthentiek\u201d is. Het is geen exacte wetenschap, vertelt Dirk: \u201eWe kunnen niet in iemands hoofd kijken.\u201d Aan de andere kant: \u201eAls je echt iemands verhaal helder krijgt, is dat verrijkend.\u201d\u00a0<\/p>\n<p>Een van de problemen: lang niet iedereen kan de woorden vinden. \u201eRussen\u201d, zegt Dirk, \u201ekunnen vaak heel beeldend vertellen. Ze snappen de vragen van de IND, waarschijnlijk omdat ze dichter bij onze cultuur staan. Van een Rus krijg je antwoorden als: \u2018Ik zag een tv-serie waarin een acteur zat die ik heel aantrekkelijk vond, en toen vroeg ik me af of ik op mannen viel\u2026\u2019 Daar kun je je als beslismedewerker meteen iets bij voorstellen.\u201d\u00a0<\/p>\n<blockquote class=\"dmt-quote\" data-styled=\"false\">\n<p>Wie niet goed over zijn gevoelens kan praten, wordt afgewezen<\/p>\n<p>Inge Hidding<br \/>\nasieladvocaat, gespecialiseerd in lhbti+-zaken<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Bij asielzoekers uit Afrikaanse landen is dat lastiger, zegt hij. \u201eZij lijken in de regel minder makkelijk te praten over homoseksuele gevoelens dan mensen uit andere landen. Zo komt het in elk geval op ons over.\u201d\u00a0<\/p>\n<p>Asieladvocaat Inge Hidding, gespecialiseerd in lhbti+-zaken, ziet het dagelijks in de rechtszaal gebeuren. \u201eWie niet goed over zijn gevoelens kan praten, wordt afgewezen\u201d, zegt ze. \u201eDe IND verwacht dat een asielzoeker in zijn gehoor een bepaalde ontwikkeling schetst. Dat die iets zegt als: \u2018Toen ik 15 jaar was, voelde ik al dat ik anders was dan andere jongetjes\u2019. Maar hoe realistisch is dat? Probeer maar eens uit te leggen hoe je ontdekte dat je hetero was. Dat kunnen de meeste hetero\u2019s ook niet.\u201d\u00a0<\/p>\n<p>Sandro Kortekaas<\/p>\n<p>En precies daar beginnen de discussies. Zoals bij een achttienjarige Marokkaanse cli\u00ebnt van Hidding, die op zijn vijftiende als wees naar Nederland kwam \u2212 met psychische problemen en een misbruikverleden. Hij zei gevaar te lopen in Marokko vanwege zijn homoseksualiteit, maar de IND geloofde hem niet. In het besluit om hem asiel te weigeren schreef de IND dat de verklaringen van de jongen te summier waren en dat hij te weinig inzicht toonde in zijn gevoelens.\u00a0<\/p>\n<p>De zaak leek verloren, totdat Hidding zich wendde tot Sandro Kortekaas, oprichter en drijvende kracht van belangenorganisatie LGBT Asylum Support \u2212 de man die voor veel afgewezen asielzoekers de laatste hoop is.\u00a0<\/p>\n<p>In een caf\u00e9 in de buurt van Den Haag Centraal haalt Kortekaas zijn laptop uit zijn regenboogrugzak. Zijn telefoon trilt voortdurend. Hij is net terug uit de Tweede Kamer, waar hij een rapport heeft aangeboden over het lot van lhbti+-vluchtelingen. Hij staat een groot aantal asielzoekers bij in hun procedure, zoals de Marokkaanse jongen die niet werd geloofd.\u00a0<\/p>\n<p>Kortekaas liet de jongen naar zijn kantoortje in Ter Apel komen, vertelt hij. \u201eIk vroeg: hoe beleef jij je seksualiteit? Wat doe je in de praktijk? Ben je actief op een datingsite?\u201d Daar ontdekte Kortekaas dat de jongen op gay-datingapp Grindr chatte met een andere man. Hij selecteerde foto\u2019s en berichtjes die de mannen onderling uitwisselden, zoals hartjes naar elkaar, om naar de IND te sturen. \u201eGeen foto\u2019s met geslachtsdelen\u201d, zegt hij. \u201eEen ontbloot bovenlijf geeft ook wel een beeld.\u201d\u00a0<\/p>\n<p>Kortekaas schreef vervolgens een rapportage, zoals hij dat vaker doet. Hij beschreef daarin de angst die de jongen ervaart in het azc \u2212 over de oorbel die hij niet durfde te dragen, over diens bezoek aan een gaybar. \u201eIn mijn rapport heb ik uitgelegd dat we hier te maken hebben met een zwaar getraumatiseerde jongen met een beperkt wereldbeeld, die om die reden niet goed kan praten over zijn homoseksuele gevoelens. Maar die zijn er wel degelijk.\u201d\u00a0\u00a0<\/p>\n<p>De rechter ging erin mee. De jongen kreeg recent alsnog een verblijfsvergunning.\u00a0<\/p>\n<p>Kortekaas kijkt daar al lang niet meer van op. Tot nu toe schreef hij dit jaar vijfenvijftig rapporten voor individuele asielzoekers. Meer dan ooit, zegt hij. Normaal gesproken gaat het om zo\u2019n vijftig op jaarbasis, vaak voor asielzoekers die al eens zijn afgewezen. Ze zoeken naar bewijs om een nieuwe asielprocedure te kunnen opstarten. \u201eDe lat daarvoor ligt hoog\u201d, zegt Kortekaas, \u201emaar het \u00eds mogelijk. Bijvoorbeeld als je kunt aanvoeren dat je in de tussentijd een relatie hebt gekregen en bent gegroeid in je lhbti-identiteit. Vaak is dat het moment dat mensen bij een belangenorganisatie aankloppen.\u201d\u00a0<\/p>\n<p>Ook bij de Amsterdamse steungroep Phoenix zijn er veel mensen die voor hun tweede kans gaan. Aisha (47) loopt na een van de bijeenkomsten met twee zware tassen richting de trein naar Rijswijk, waar ze in een asielzoekerscentrum woont. Haar eerste asielverzoek werd afgewezen. \u201eIk kon mezelf nog niet uitdrukken\u201d, zegt ze. \u201eIk ben lesbisch, maar wat betekent dat? Wie ben ik? Ik was niet gewend om daarover te praten.\u201d\u00a0<\/p>\n<blockquote class=\"dmt-quote\" data-styled=\"false\">\n<p>Ik ben lesbisch, maar wat betekent dat? Wie ben ik? Ik was niet gewend om daarover te praten<\/p>\n<p>Aisha (47)<br \/>\nkomt uit Oeganda, waar homoseksualiteit streng verboden is<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Na haar afwijzing verloor ze haar plek in de reguliere opvang en kwam op straat te staan. Een hulpverlener van het Leger des Heils raadde haar aan bewijsstukken te verzamelen, voor een nieuwe asielaanvraag. Ze kreeg een relatie met een vrouw. Samen bezochten ze bijeenkomsten van Phoenix en HVO-Querido, een Amsterdamse opvang voor mensen zonder papieren. Die organisaties schreven op haar verzoek een verklaring, waarin ze getuigden van haar relatie.<\/p>\n<p>Hun verklaringen, samen met het nieuwe dossier, waren genoeg voor een tweede kans. Ze ziet haar IND-gehoor dit keer vol vertrouwen tegemoet, dankzij de workshops die ze volgde. \u201eNu kan ik tenminste over mijn identiteit praten.\u201d<\/p>\n<p>Steunverklaringen<\/p>\n<p>Bij Phoenix weten ze inmiddels precies hoe een steunbrief eruit moet zien. Op de PowerPoint van trainer Andrew van de Prisma Groep staan instructies: onderteken de brief duidelijk en wees gedetailleerd: hoe ken je elkaar, wat doe je samen. \u201eJe moet niet schrijven: mijn vriend is homo\u201d, zegt hij. \u201eVeel beter is: mijn vriend en ik doen samen leuke dingen. We gaan samen naar het park\u2026\u201d\u00a0<\/p>\n<p>\u201eWe zijn elkaars getuigen\u201d, vertelt Angel na de bijeenkomst op de bank in de opvang waar zij tijdelijk verblijft. \u202fNamens Phoenix stelt zij verklaringen op die de asielzoekers die de bijeenkomsten bijwonen naar de IND sturen. \u201eIk schrijf bijvoorbeeld: ik ken deze persoon van Phoenix. We doen samen mee aan de activiteiten. We hebben samen gegeten, gelachen, gedanst. En ik zeg: ik heb gezien dat hij vrij is bij ons, dat hij zichzelf durft te zijn. Dat zijn de dingen die ik in die brief zet.\u201d\u00a0<\/p>\n<p>Niet iedereen die bij haar aanklopt, krijgt een brief. \u201eIk kom ook mensen tegen van wie ik denk: misschien ben je niet echt gay. Maar ik ben niet de IND, ik oordeel niet. Ik zeg dan: je bent welkom hier, maar ik schrijf geen brief voor je.\u201d\u00a0<\/p>\n<p>Soms, vertelt ze, gaan ze met de Phoenix-groep naar een gaybar. \u201eDat is belangrijk, vooral voor mensen die net nieuw zijn. Ze moeten leren dat het ok\u00e9 is om zichzelf te zijn. En ja, sommigen maken dan foto\u2019s, om te laten zien dat ze daar waren. Voor de IND.\u201d\u00a0<\/p>\n<p>Janna Wessels, die onderzoek doet naar lhbti+-asielzaken aan de Vrije Universiteit Amsterdam, zegt dat die foto\u2019s de kern vormen van het absurde systeem dat is ontstaan. \u201eDe asielzoeker moet iets bewijzen wat niet te bewijzen valt\u201d, zegt ze. \u201eEn de IND staat voor de onmogelijke taak om te beslissen of iemand homo is of niet.\u201d\u00a0<\/p>\n<blockquote class=\"dmt-quote\" data-styled=\"false\">\n<p>Die foto\u2019s en video\u2019s gaan nooit meer weg. Wie niet wordt geloofd, moet terug naar een land waar hij alleen al door die zichtbaarheid gevaar loopt<\/p>\n<p>Janna Wessels<br \/>\nonderzoeker Vrije Universiteit Amsterdam<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Zichtbaarheid is daarbij tot bewijs gebombardeerd. \u201eHet systeem moedigt mensen aan om zich te associ\u00ebren met lhbti-organisaties, om foto\u2019s te plaatsen met regenboogvlaggen, om aanwezig te zijn op Pride\u201d,  zegt Wessels. \u201eZe moeten leren zichzelf zichtbaar te maken binnen een westers kader van openheid, trots en identiteit.\u201d\u00a0<\/p>\n<p>Maar precies die zichtbaarheid kan levensgevaarlijk zijn. \u201eDie foto\u2019s en video\u2019s gaan nooit meer weg\u201d, zegt ze. \u201eZe circuleren online, ze zijn vindbaar. Aanklagers in het land van herkomst kunnen ze \u00f3\u00f3k vinden. Wie niet wordt geloofd, moet terug naar een land waar hij alleen al door die zichtbaarheid gevaar loopt.\u201d\u00a0<\/p>\n<p>En zo leidt een systeem dat goed wil doen ertoe dat vluchtelingen hun veiligheid op het spel zetten om hun verhaal geloofwaardig te maken, zegt Wessels. \u201eOm te laten zien dat ze bescherming verdienen, moeten lhbti\u2019ers zichzelf in gevaar brengen. Dat is wrang: ze doen wat van hen gevraagd wordt \u2212 en lopen juist daardoor grote risico\u2019s.\u201d<\/p>\n<p>Bij de IND in Den Haag zijn Dirk en Josine milder: natuurlijk kent het lhbti+-beoordelingssysteem gebreken, maar welk systeem heeft die niet? Dat steunorganisaties een grotere rol krijgen is niet per se slecht, vinden\u00a0zij. \u201eHet is niet verplicht om met documenten of foto\u2019s de seksuele gerichtheid aan te tonen. En het is al helemaal niet de bedoeling dat asielzoekers zichzelf in gevaar brengen. Wel merken we dat vluchtelingen steeds vaker weten hoe het gesprek zal verlopen en wat onze vragen zijn. Als mensen hebben geleerd hoe ze over hun gevoelens moeten praten, dan is dat eigenlijk goed\u201d, zegt Josine. \u201eDan kunnen wij beter oordelen.\u201d\u00a0\u00a0<\/p>\n<p>Dirk vult aan: \u201eIk snap het ook wel. Je wilt je kansen vergroten.\u201d En wat is de waarheid? \u201eAls je intelligent genoeg bent, lukt het je om een aannemelijk verhaal te vertellen. De realiteit is: als wij dat verhaal overtuigend vinden, dan krijg je een vergunning.\u201d\u00a0<\/p>\n<p><img alt=\"\" data-lightbox-highres=\"https:\/\/images.nrc.nl\/3YzAfrlburxyzZ5W8p6nCUPZ7Sc=\/1920x\/filters:no_upscale()\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/23134259\/011125WEE_2020700182_7.jpg\" data-lightbox-highres-webp=\"https:\/\/images.nrc.nl\/dV3mzCghUwJffnPvtSDv9o-JRVk=\/1920x\/filters:no_upscale():format(webp)\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/23134259\/011125WEE_2020700182_7.jpg\" data-lightbox-zoom=\"https:\/\/images.nrc.nl\/3YzAfrlburxyzZ5W8p6nCUPZ7Sc=\/1920x\/filters:no_upscale()\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/23134259\/011125WEE_2020700182_7.jpg\" data-lightbox-zoom-webp=\"https:\/\/images.nrc.nl\/dV3mzCghUwJffnPvtSDv9o-JRVk=\/1920x\/filters:no_upscale():format(webp)\/s3\/static.nrc.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/23134259\/011125WEE_2020700182_7.jpg\" data-open-in-lightbox=\"true\" decoding=\"async\" height=\"5253\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/011125WEE_2020700182_7.jpg\"  width=\"7871\"\/><\/p>\n<p class=\"caption\" id=\"figcaption-3\">Zichtbaarheid is tot bewijs gebombardeerd. \u201eHet systeem moedigt mensen aan om zich te associ\u00ebren met lhbti-organisaties, om foto\u2019s te plaatsen met regenboogvlaggen, om aanwezig te zijn op Pride,\u201d zegt onderzoeker Janna Wessels.<\/p>\n<p>Simon Lenskens<\/p>\n<p>Zoom in<\/p>\n<p>Geef cadeau<\/p>\n<p>Deel<\/p>\n<p>Mail de redactie<\/p>\n<p>\nNIEUW: Geef dit artikel cadeau<br \/>\n\t\t\tAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.\n\t\t<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u2018Hier staan twee ladies die net hun status in Nederland hebben gekregen\u201d, zegt Angel in de microfoon. Ze&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":41688,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[39,40,48,43,44,34,35,41,42,46,47,49,45,32,33,50,36,37,38,67,64,65,66],"class_list":{"0":"post-41687","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-wereld","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-dutch","11":"tag-featured-news","12":"tag-featurednews","13":"tag-headlines","14":"tag-hoofdpunten","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-nederland","18":"tag-nederlanden","19":"tag-nederlands","20":"tag-netherlands","21":"tag-news","22":"tag-nieuws","23":"tag-nl","24":"tag-top-stories","25":"tag-topstories","26":"tag-voorpaginanieuws","27":"tag-wereld","28":"tag-world","29":"tag-world-news","30":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@nl\/115473800532415792","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41687","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41687"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41687\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/41688"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41687"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41687"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41687"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}