![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/031125BUI_2019578532_3.jpg\")
<\/p>\nAudrey Denney (41) had eigenlijk niet gedacht dat ze ooit nog op deuren zou kloppen voor een campagne. Maar in de politiek kan het raar lopen, en nu banjert de Democraat op zondagochtend weer met een klembord door de groene straten van Chico, een stadje in Noord-Californi\u00eb.<\/p>\n
Twee keer, in 2018 en 2020, verloor Denney de race voor een Congreszetel van de Republikein in haar dunbevolkte district. Boerendochter en voedselsysteemexpert Denney had het opgegeven. \u201eIk dacht: het kan gewoon niet in dit deel van de wereld.\u201d Californi\u00eb mag dan een \u2018diepblauwe\u2019 Democratische staat zijn, in dit rurale achterland van de kuststaat hebben de Republikeinen de overhand.<\/p>\n
Begin oktober lanceerde Denney toch weer een campagnewebsite. In 2026 gaat ze het opnieuw proberen \u2013 en haar kansen zien er plots een stuk beter uit. In een \u00a0uiterst partijdige actie zijn de Democraten in Californi\u00eb van plan de grenzen van kiesdistricten te herzien, in het voordeel van hun eigen kandidaten. \u201eToen ik dat hoorde, dacht ik: let\u2019s go.\u201d<\/p>\n
Hoe voer je oppositie tegen de regering-Trump? Op die vraag zoekt de Democratische partij al maandenlang een antwoord. Ze komt stuurloos over, mist een boegbeeld en is verscheurd tussen voorstanders van een strijdbare aanpak en mensen die zich stiller houden. Ondertussen is de partij weinig populair. <\/p>\n
Een zeer opmerkelijk antwoord komt tot dusverre uit Californi\u00eb. Gouverneur Gavin Newsom \u2013 die vrijwel zeker presidenti\u00eble ambities heeft \u2013 wil de kiesdistricten van Californi\u00eb, met instemming van kiezers, herzien. Daardoor kunnen Democraten bij de verkiezingen in 2026 voor het Huis van Afgevaardigden vijf zetels meer krijgen. Gerrymandering heet deze controversi\u00eble \u2013 maar in de VS niet ongebruikelijke \u2013 praktijk.<\/p>\n
Op 4 november stemmen de inwoners van de staat (circa 40 miljoen inwoners) hierover. Het is een referendum van landelijk belang: de uitslag kan bepalen welke partij in november 2026 de meerderheid behaalt in het Huis van Afgevaardigden. <\/p>\n
Newsom doet dit niet uit het niks. Onder expliciete druk van president Trump (\u201eregel vijf zetels\u201d) begonnen Republikeinen in Texas deze zomer met gerrymanderen. Newsom wil dit \u201evuur met vuur\u201d bestrijden, en zegt dat drastische maatregelen nodig zijn tegen een autoritaire Trump. \u2018Normale\u2019 politiek werkt op dit moment niet, is zijn motto. <\/p>\n
Eind deze zomer presenteerde hij zijn nieuwe districtenkaart van Californi\u00eb: een puzzel vol kronkelige stukjes zonder enige interne samenhang, puur bedoeld om Democraten zoveel mogelijk zetels te geven.<\/p>\n
\u201eDit is een unieke kwestie\u201d, zegt Sam Wang, directeur van het Princeton Gerrymandering Project. Hij analyseert partijdige districtsgrenzen in de VS. De plannen van Californi\u00eb en Texas zijn twee van de \u201emeest extreme gerrymanders van de moderne tijd\u201d, zegt Wang per videoverbinding. \u201eWe hebben berekend dat ruim 22 procent van de Californi\u00ebrs van district wisselt.\u201d<\/p>\n
Wang kan zich niet herinneren dat een president zich eerder met gerrymandering bemoeid heeft. In Texas werd geen referendum gehouden en dat maakt de Californische casus anders, nuanceert Wang. \u201eDe burgers mogen erover stemmen, en de grenzen zijn nadrukkelijk tijdelijk.\u201d In 2030 moeten de huidige, grotendeels onpartijdig grenzen weer gelden. Ook gaat de Californische hertekening alleen door als Texas dit eerst doet.<\/p>\n
Wang kan zich iets bij het plan voorstellen, maar heeft er gemengde gevoelens bij. \u201eVanuit het perspectief van goed bestuur en representatie is gerrymandering altijd schadelijk.\u201d Uit onderzoek blijkt dat burgers er doorgaans een hekel aan hebben. Bovendien lijkt er een nationale kaartenwedloop te zijn ontketend: allerlei staten hebben plannen zich te mengen in de strijd, met ongewisse gevolgen voor de Amerikaanse democratie.<\/p>\n
<\/p>\n
Audrey Denney met een van haar aanhangers.<\/p>\n
Foto Alan Greth<\/p>\n
Zoom in<\/p>\n
Kronkelig district<\/p>\n
Niemand twijfelt erover dat de Republikeinen in Californi\u00eb massaal nee gaan stemmen \u2013 maar zij zijn in de minderheid. Of Newsoms politieke gok slaagt, hangt ervan af of hij zwevende en Democratische kiezers mee kan krijgen in zijn plan. <\/p>\n
Wie in Chico (100.000 inwoners) een ochtend langs de deuren gaat met het enthousiaste aspirant-Congreslid Denney, proeft veel steun voor Newsom. Voor Denney is dat goed nieuws: zonder nieuwe kaarten zijn haar kansen op een Congreszetel nihil. \u201eWe zijn helemaal in voor ja\u201d, zegt Wendy Moore (73) nadat ze de deur opendoet. Ze woont in The Avenues, een middenklassewijk die naar de Democraten neigt. Denneys team richt zich op deze groep; Republikeinen overhalen is verspilde tijd, is de redenering.<\/p>\n
In de wijk lijkt het referendum te leven: in meerdere tuinen staan \u2018ja\u2019-borden, van het \u2018nee\u2019-kamp zijn die nauwelijks te bekennen. Aan de deuren weten mensen waar het referendum over gaat. Een vrouw die Denney kort te woord staat, heeft haar biljet al ingeleverd, ook met een ja-stem.<\/p>\n
Wendy Moore vertelt dat ze ja gaat stemmen \u201evanwege wat er gebeurt in Texas\u201d. \u201eWe moeten de Democraten ook een voorsprong geven. Het is een kwestie van tegen wat zij daar doen.\u201d<\/p>\n
\nVoormalig gouverneur Arnold Schwarzenegger, een gematigde Republikein, wilde zich niet teveel mengen in de kwestie<\/p>\n<\/blockquote>\n
Denney vraagt of ze al gestemd heeft. Nee, zegt Moore. Dat komt omdat ze net terug is van een weekend Santa Rosa met vriendinnen. Toevallig: dat is het stadje in de buurt van San Francisco, 230 kilometer rijden verderop, dat via een kronkelig aanhangsel bij het district van Denney zal komen te horen. zou haar de extra Democratische steun kunnen opleveren, waardoor ze niet een derde keer verliest van haar Republikeinse tegenstrever.<\/p>\n
Aan de \u2018nee\u2019-kant \u2013 in feite de Republikeinse kant \u2013 kwam de campagne de afgelopen weken niet goed van de grond. Het kamp haalde veel minder geld op en mist een boegbeeld zoals Newsom, die juist uit alle hoeken van de VS financi\u00eble bijdrages binnensleepte voor zijn plan. De voormalige gouverneur Arnold Schwarzenegger, een gematigde Republikein, sprak zich wel uit tegen de nieuwe kaart, maar wilde zich niet te veel mengen in de kwestie.<\/p>\n
Het referendum is een directe aanval op een belangrijk deel van zijn politieke erfenis: Schwarzenegger voerde in 2010 een veelgeprezen, onpartijdig systeem in, waarbij een onafhankelijke burgercommissie kiesdistricten vormgeeft.<\/p>\n
Uiteindelijk heeft het nee-kamp ook te maken met een ingewikkelde boodschap, zegt Sam Wang van Princeton. Het is moeilijk om te zeggen dat de ingreep niet democratisch is. \u201eDie wordt juist voorgelegd aan burgers.\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
Audrey Denney praat met campagnevrijwilliger Nathaniel Merryman voordat hij gaat canvassen in de campagne voor het referendum. <\/p>\n
foto Alan Greth<\/p>\n
Zoom in<\/p>\n
\u201eTrump speelt letterlijk vals omdat zijn agenda zo impopulair is\u201d<\/p>\n
Audrey Denney \u2013 Democratisch kandidaat Huis van Afgevaardigden<\/p>\n
Texas is begonnen<\/p>\n
Ondertussen leidt het referendum ertoe dat de campagnes voor Republikeinse kandidaten voor het Huis praktisch stilliggen. Als de nieuwe kaarten er komen, ziet\u00a0aspirant-Congreslid John McBride (65) zijn thuisstad Lodi plots verdeeld worden in drie districten. \u201eDe grens loopt dan vlakbij mijn huis\u201d, vertelt hij aan de telefoon.<\/p>\n
Hij weet nog niet waar hij zich kandidaat gaat stellen. Veel van zijn steun komt van zijn kerkgemeenschap, zegt hij, die verspreid zal raken over twee districten. En hij weet niet wat andere Republikeinse kandidaten gaan doen. Welk district kiezen zij? \u201eIedereen houdt de kaarten tegen de borst.\u201d <\/p>\n
McBride ziet, net als de meeste Republikeinen, het referendum als een teken van de machtshonger van de Democraten in Californi\u00eb. Dat Texas is begonnen, daar besteden ze in hun campagne zo min mogelijk aandacht aan.<\/p>\n
Aan haar eettafel in Chico, waar katten Harper en Nash op en af springen, wijst Denney de suggestie van de hand dat een zetel winnen op basis van gerrymandering opportunistisch is. Ze gelooft in de strategie, en het zou gekker zijn niet mee te doen. \u201eTrump speelt letterlijk vals omdat zijn agenda zo impopulair is. Ik heb altijd gedacht: waar kom ik het beste tot mijn recht als ik dienstbaar wil zijn voor de publieke zaak? Mijn hart zegt nog steeds: het Congres. Als de kansen nu beter zijn, heeft het voor mij zin een poging te doen.\u201d<\/p>\n
Ze beargumenteert ook dat haar district wel degelijk coherent is. \u201eEr zijn twee stadjes, Chico en Santa Rosa, en verder vooral kleine landbouwgemeenschappen. Bosbranden zijn een groot thema.\u201d Ok\u00e9, maar iedereen weet dat de grenzen puur politiek zijn, toch? \u201eToevallig is het district toch coherent\u201d, lacht ze.<\/p>\n
Denney wijst er ook op dat het referendum de partij weer een doel heeft gegeven. \u201eDe afgelopen maanden\u2026\u201d Ze zucht. \u201eIk ben voorzitter van het Democratisch Actiecomit\u00e9 in Chico. Mensen wilden iets doen, maar wat konden we doen? De Republikeinen hebben de president, het Huis en de Senaat! Negen maanden heb ik gedacht: arghhh.\u201d Het referendum is \u201eeen kans\u201d om voor iets te strijden, zegt Denney.<\/p>\n
<\/p>\n
Kandidaat Audrey Denney bij haar huis in Chico, Californi\u00eb. <\/p>\n
Foto Alan Greth<\/p>\n
Zoom in<\/p>\n
Dat schemert nog het meeste door, bij stemmers en vrijwilligers: de opluchting om iets concreets tegen Trump te kunnen doen, het maakt bijna niet uit wat. Denneys garage doet deze ochtend dienst als uitvalsbasis voor vrijwilligers die langs de deuren gaan. Er duiken veel nieuwkomers op die blij zijn zich eindelijk ergens voor te kunnen inzetten. Een oudere vrouw zegt dat ze vannacht niet kon slapen omdat aankloppen bij deuren haar zo eng lijkt, maar ze is toch gekomen.<\/p>\n
Strijdbaarheid<\/p>\n
\u201eIk doe dit net zozeer voor mezelf als voor het hogere doel\u201d, zegt Mark Lance (73). \u201eDit is beter dan thuis zitten, boos zijn en denken: grrrr.\u201d Een jonge nieuwkomer is zo snel weg met campagnemateriaal dat een poging hem aan te spreken mislukt. Leif Perez (59) gaat voor de tweede keer deze week langs deuren. \u201eTerugvechten, dat is wat dit is\u201d, zegt hij.<\/p>\n
Inmiddels maken beide partijen in meer staten zich op voor hertekeningen. Hoewel het nog zeer de vraag is of ze hier in slagen, tonen de betrokken Democraten daarmee meer strijdbaarheid dan hun landelijke partijtop in Washington. <\/p>\n
Denney probeert deze ochtend nog een aantal huizen, maar stuit op veel dichte deuren. Terug naar huis dan maar. Als ze daar aankomt, verschijnt ook net haar buurvouw Linda. De twee omhelzen elkaar innig: Linda\u2019s man is net overleden, ze is in de rouw en verdwijnt snel naar binnen.<\/p>\n
Maar wacht eens: staat daar in de tuin niet het enige nee-bord van de wijk? \u201eHet zijn Republikeinen\u201d, zegt Denney. \u201eMaar ze behoren tot mijn beste vrienden. Ze zeggen dat ze op mij gaan stemmen voor het Congres. Maar voor het referendum is het een nee.\u201d<\/p>\n
![\"Oud-president](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/1762243521_735_031125BUI_2021862711_spanberger1.jpg\"\/)