Voorbeelden van misbruik hebben de Noorse en Deense autoriteiten niet gevonden. Desondanks benadrukken ze dat ze hard aan de slag moeten om de cyberveiligheid van de bussen te verbeteren. Ook Nederlandse vervoerbedrijven zijn gewaarschuwd \u2013 en dat is relevant nu steeds meer bussen van Chinese makelij hier op de weg verschijnen. De Nederlandse overheid op haar beurt doet onderzoek naar de risico\u2019s op spionage en sabotage van \u2018slimme\u2019 voertuigen.<\/p>\n
De bevindingen over de elektrische bussen van Yutong in Scandinavi\u00eb raken fundamentele kwesties rondom digitale veiligheid, strategische autonomie en nationale soevereiniteit in Europa. Zes vragen over de zorgen rond de kill switch.<\/p>\n
1Wat is er precies onderzocht in Noorwegen?<\/p>\n
Het Noorse ov-bedrijf Ruter voerde eind oktober uitgebreide veiligheidstests<\/a> uit bij elektrische bussen, van de Chinese fabrikant Yutong en de Nederlandse fabrikant VDL. De tests vonden plaats in een ondergrondse mijn om externe signalen te onderdrukken.<\/p>\n Ruter concludeerde dat de Chinese fabrikant direct digitaal toegang had tot de besturingssystemen, voor software-updates en diagnostiek. Deze toegang was mogelijk door zogeheten over the air-updates uit te voeren. Dat wil zeggen: bussen (en auto\u2019s) krijgen draadloos, rijdend op de weg of stilstaand in de garage, de nieuwste software toegestraald.<\/p>\n Ruter stelde vast dat Yutong via een mobiel netwerk toegang verkreeg tot controlesystemen aan boord, waardoor de bus in theorie \u201egestopt of onbruikbaar gemaakt kon worden\u201d door de fabrikant. De bus van VDL maakt geen gebruik van on the air-updates.<\/p>\n Volgens het Noorse busbedrijf \u00a0bestaat er een link van buitenaf naar het controlesysteem voor de batterij, via een simkaart die verbinding maakt met een Roemeense provider. Dat klinkt zorgwekkend. Maar, voegt Ruter er aan toe: er is \u2018amper integratie\u2019 met andere systemen in de bus. En het is eenvoudig de bus te \u2018isoleren\u2019 van de buitenwereld. Met andere woorden: trek het simmetje eruit en het probleem is verholpen.<\/p>\n Als reactie op het onderzoek gaat Ruter strengere beveiligingseisen opleggen bij toekomstige aanbestedingen en ontwikkelt het firewalls die lokale controle garanderen en die beschermen tegen hacken.<\/p>\n De Noorse bevindingen leidden ook tot opschudding bij het Deense transportbedrijf Movia, dat 262 Yutong-bussen in haar vloot heeft. Movia is hard bezig risicobeoordelingen te herzien en zoekt nu naar manieren om de <\/p>\n 2Hoe reageren Nederlandse busbedrijven op de bevindingen?<\/p>\n Nederlandse busvervoerders als Transdev, die Yutong-bussen hebben besteld, hebben contractueel vastgelegd dat op afstand ingrijpen, zoals het stilzetten of aansturen van een voertuig, niet mogelijk mag zijn. Transdev heeft met onafhankelijke experts technische en organisatorische tests uitgevoerd op de digitale veiligheid van de bussen, aldus een woordvoerder. Daaruit kwamen geen kwetsbaarheden naar voren die vergelijkbaar zijn met wat de Noren aantroffen. Transdev gaat wel opnieuw beoordelen om te garanderen dat monitoring op afstand weliswaar mogelijk blijft, maar zonder dat directe besturing of be\u00efnvloeding van de voertuigen kan plaatsvinden.<\/p>\n In Nederland rijden ruim negenduizend bussen in het openbaar vervoer. Circa een kwart komt uit een Chinese fabriek. Dat aandeel groeit de komende jaren omdat Chinese busfabrikanten sneller elektrische bussen kunnen leveren dan westerse fabrikanten. Nederlandse vervoerders, waaronder Qbuzz, Keolis en Transdev, zitten te springen om duurzame bussen omdat hun opdrachtgevers (provincies, steden, vervoerautoriteiten) eisen dat het busvervoer de komende jaren uitstootvrij wordt.<\/p>\n 3Hoe reageerde Yutong op de Noorse onderzoeksresultaten? <\/p>\n Yutong verwerpt de beweringen dat haar elektrische bussen die in Europa rijden op afstand vanuit China bestuurd of gedeactiveerd kunnen worden. Zo\u2019n bediening op afstand is \u201etechnisch onmogelijk\u201d, aldus het bedrijf tegenover een verslaggever van de Berliner Zeitung<\/a>, die het bedrijf vorige week bezocht in Zhengzhou.<\/p>\n De fabrikant stelt dat de bussen weliswaar dataverbindingen hebben voor diagnose en software-updates, maar dat er geen fysieke verbinding is tussen de zogeheten telematica-eenheid of T-Box \u2013 \u2013 en systemen als sturing, aandrijving of remmen.<\/p>\n Volgens Yutong zijn draadloze updates vooral beperkt tot diagnosesoftware, en die worden alleen uitgevoerd met uitdrukkelijke toestemming van de eigenaar van de bussen. Alle voertuiggegevens voor de EU worden volgens de fabrikant versleuteld opgeslagen in een datacenter van Amazon Web Services (AWS) in het Duitse Frankfurt, en uitsluitend gebruikt voor onderhoud en om de prestaties te verbeteren. <\/p>\n 4Is de kwetsbaarheid van Yutong-bussen een specifiek Chinees probleem?<\/p>\n Nee. Zowel de Denen als de Noren benadrukken dat van dit probleem niet alleen sprake is bij bussen van Chinese makelij, maar bij alle soorten slimme voertuigen met via internet verbonden elektronica.<\/p>\n De oorzaak is dat slimme (elektrische) voertuigen, ongeacht hun herkomst, kwetsbaar zijn voor spionage en sabotage doordat zij verbonden zijn met externe netwerken. Dit risico geldt voor een breed scala aan technologie\u00ebn \u2013 van Tesla\u2019s en grote <\/a>tot hijskranen in zeehavens<\/a> en \u2018slimme\u2019 poppen<\/a> met een camera. De zorgen hierover lijken op de ophef destijds rond apparatuur van de Chinese fabrikant Huawei in het 5G-netwerk van KPN.<\/a><\/p>\n
![\"China](\"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/data44060229-4b81ce.jpg\"\/)