Eindelijk is daar het Brusselse antwoord op de buitenlandse ondermijning vanuit (met name) Moskou: een \u2018Europees democratieschild\u2019. Woensdag presenteerde de Europese Commissie een plan dat de democratie\u00ebn in haar lidstaten moet beschermen tegen democratische uitholling door \u2018interne en externe druk\u2019.<\/p>\n
\u201eBinnenkort is het vier jaar geleden dat Rusland de oorlog tegen Oekra\u00efne begon, en nog langer geleden dat het zijn offensief op de EU opende met hybride aanvallen, informatiemanipulatie en inmenging. Om deze bedreigingen het hoofd te bieden, m\u00f3\u00e9ten we opstaan en ons vertrouwen in de democratie versterken\u201d, sprak de Finse Henna Virkkunen, Eurocommissaris voor tech-soevereiniteit, veiligheid en democratie, woensdagmiddag in Brussel.<\/p>\n
Het ligt in lijn met de boodschap die Commissievoorzitter Ursula von der Leyen steeds vaker herhaalt: \u201eOnze democratie ligt onder vuur.\u201d Buitenlandse inmenging \u2013 onder meer ten tijde van electorale processen \u2013 door nepnieuws te verspreiden op (sociale) media, al dan niet gegenereerd met AI, en de opkomst van vervalste websites, ondermijnen het vertrouwen in de democratie en versterken polarisatie onder burgers. En daar komt manipulatie van binnenuit \u2013 door autocraten zoals de Hongaarse premier Viktor Orb\u00e1n of radicaalrechtse PVV\u2019ers<\/a> \u2013 nog bij.<\/p>\n Volgens de Commissie is de belangrijkste missie van het nieuwe democratieschild \u201ehet versterken van het publieke vertrouwen in de democratie en in democratische instellingen\u201d.<\/p>\n Nieuwe instelling en tegencampagnes<\/p>\n Om dat te beogen wordt een nieuwe EU-instelling opgericht: het Europees Centrum voor Democratische Veerkracht. In de strijd tegen gemanipuleerde informatie en nepnieuws, moeten lidstaten, kandidaat-lidstaten en EU-instituten hun expertise bundelen, is de gedachte. Een nieuw netwerk van onafhankelijke factcheckers moet daarbij helpen \u00e9n moet het voor wetenschappers en journalisten makkelijker maken om geverifieerde informatie toegankelijk te maken voor onderzoek.<\/p>\n Ook moet er naast bestaande internetregelgeving (Digital Services Act<\/a>) een crisisprotocol komen, zodat er sneller en kordater kan worden opgetreden tegen desinformatiecampagnes. Het centrum moet EU-landen ook helpen bij het starten van feitelijk correcte tegencampagnes na het signaleren van buitenlandse inmenging of binnenlandse manipulatie. De zorgen in Brussel zijn vooral groot op politiek vlak. Zo wordt er onder meer verwezen naar de recente verkiezingen in Roemeni\u00eb<\/a> en Moldavi\u00eb<\/a>, waarbij er sprake was van Russische inmenging op onder meer TikTok.<\/p>\n Eurocommissaris Virkkunen pleit daarom ook voor strengere Europese techregels. Door AI-gegenereerde content moet door grote internetplatforms als zodanig worden aangemerkt, zodat het voor de burger sneller duidelijk wordt dat het gaat om gemanipuleerde informatie. Eenvoudig is dat niet: Brussel ligt constant in de clinch met (Amerikaanse) big tech-bedrijven over Europese online regelgeving en de inbreuk daarop. Het is daarbij niet uitzonderlijk dat de Amerikaanse president Donald Trump zijn misprijzen voor de \u2018Europese regelzucht\u2019 te kennen geeft.<\/p>\n Aanpassing fusie- en advertentieregels <\/p>\n Ook wil de Commissie onafhankelijke kwaliteitsmedia, die het \u2018steeds moeilijker krijgen\u2019, helpen door regels voor advertenties en fusies aan te passen. Maar het wordt g\u00e9\u00e9n verplichting, aangezien lidstaten zelf dominant zijn in het bepalen hoe nationale media zich organiseren.<\/p>\n Om onze democratie te beschermen moet je ook durven optreden tegen de techbro-oligarchie<\/p>\n Kim van Sparrentak Europarlementari\u00ebrs juichen het initiatief van de Commissie om de democratie beter te beschermen toe. Toch worden er woensdag vooral kritische noten gekraakt. \u201eDit voorstel heeft meer weg van een democracy window dan een schild\u201d, aldus GroenLinks-PvdA Europarlementari\u00ebr Kim van Sparrentak. Het plan mag dan vol manieren staan om informatie uit te wisselen, \u201eactie tegen manipulatieve algoritmes\u201d of de \u201eversteviging van de democratie binnen de lidstaten zelf\u201d ontbreekt. Van Sparrentak: \u201eOm onze democratie te beschermen moet je ook durven optreden tegen de techbro-oligarchie die buitenlandse be\u00efnvloeding mogelijk maakt. Zonder concrete actie heeft dit voorstel meer weg van een Europese WhatsApp-buurtpreventiegroep.\u201d<\/p>\n Europarlementari\u00ebr Helmut Brandst\u00e4tter, co\u00f6rdinator op het Europees democratieschild-dossier voor de liberale Renew Europe fractie, valt haar bij. Hij verwijt de Commissie gebrek aan \u201evastberadenheid\u201d. Ferm: \u201eHoewel het in vredestijd acceptabel zou zijn, is het in de huidige geopolitieke situatie gevaarlijk ontoereikend. Nu Rusland alle trucs van hybride oorlogsvoering toepast, China stilletjes meespeelt en de VS achter zijn naaste bondgenoten aanzitten, moeten we ambitieuzer zijn.\u201d<\/p>\n\n
\nEuroparlementari\u00ebr (GroenLinks-PvdA)<\/p>\n<\/blockquote>\n