{"id":53878,"date":"2025-11-13T16:01:45","date_gmt":"2025-11-13T16:01:45","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/53878\/"},"modified":"2025-11-13T16:01:45","modified_gmt":"2025-11-13T16:01:45","slug":"winnaar-vermeerprijs-marco-gerris-lang-was-er-weinig-begrip-voor-wat-wij-deden-en-nu-al-die-prijzen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/53878\/","title":{"rendered":"Winnaar Vermeerprijs Marco Gerris: \u2018Lang was er weinig begrip voor wat wij deden. En nu \u00e1l die prijzen\u2019"},"content":{"rendered":"

\u201eIk zie Marco nog precies voor me. Destijds, in 1997, was er al een vaste kern van skaters in het Vondelpark. Je weet wel, we deden trucs rond die pionnetjes.\u201d Joost Hartman, \u2018Vondelblader\u2019 van het eerste uur, herinnert zich hoe Marco Gerris daar verscheen. \u201eIn een oversized wit overhemd \u2013 een nogal atypische skatersoutfit. Maar hij was goed, zelfverzekerd en meteen heel aanwezig. Een leidersfiguur, maar op een prettige manier. Sommige mensen hebben dat: charisma.\u201d<\/p>\n

In de tien jaar daarop zagen de \u2018Vondelblades\u2019 elkaar vrijwel elke dag. In het Amsterdamse park begon bij Gerris een krankzinnig idee te rijpen. Als lid van de cast van de musical Eindeloos! had hij geroken aan de combinatie van hiphopstijlen met theater. Hij zag het potentieel.<\/p>\n

\u201eDe vibe van het Vondelpark, een synthese van skaten en dans: dat leek me superinteressant\u201d, via de telefoon over de \u2018oerknal\u2019 van ISH Dance Collective, het gezelschap dat hij in 2000 oprichtte. \u201eBovendien hoorde ik theaterdirecteuren steeds klagen dat ze geen connectie met jongeren kregen. Maar dan moet je ook dingen doen die hen aanspreken: hiphop, martial arts, skate, BMX.\u201d<\/p>\n

\"<\/p>\n

Choreograaf en regisseur Marco Gerris ontvangt maandag de Johannes Vermeerprijs.<\/p>\n

Foto: Michel Schnater<\/p>\n

Zoom in<\/p>\n

Zijn idee was \u201eeen hele dope\u201d voorstelling te maken met verschillende disciplines, niet per se een gezelschap oprichten. Ook geen voorstelling in een of andere pure vorm, maar van alles wat, ondefinieerbaar: hiphopachtig \u00e9n vechtsportachtig \u00e9n dansachtig. Alles-achtig, alles ish.<\/p>\n

De eersteling ISH sloeg bij het jonge publiek in als een bom. Binnen de kortste keren stond Gerris met zijn rebellenclub in Theater Carr\u00e9. Niet door tradities of theaterwetten gehinderd veroverden zij een jong publiek, in het theater en op scholen. En in het buitenland: ISH stond al in 2006 op Broadway en toerde door de VS.<\/p>\n

<\/p>\n

\n\t\t\t\tLees ook\n\t\t\t<\/p>\n

Belangrijkste Nederlandse dansprijzen uitgereikt tijdens Nederlandse Dansdagen<\/p>\n

\"De
\n<\/a>
\nVerbindende kracht<\/p>\n

Human beatboxer en danser\u00a0 Abdelhadi Baaddi was erbij. Zijn kennismaking met Gerris zou zo in een film kunnen: \u201eIk deed auditie en Marco vroeg naar mijn theaterervaring. Nou, nul. Dat was niet genoeg voor een grotezaalproductie. Terwijl ik wegliep, riep hij me terug. \u2018Je zou wel bij Junior ISH kunnen, een opleidingstraject volgen. Dat is wel fulltime.\u2019 Ik dacht: what the fuck, ik doe het.\u201d Hij gaf zijn studie bouwkunde in Delft op en kreeg acteer-, dans- en zanglessen. \u201eDat is Marco\u2019s kracht: hij ziet dingen in mensen die ze zelf niet eens zien. Maar hij laat het aan jou. Hij zet de deur open, je moet er zelf doorheen stappen,\u201d vertelt Baaddi, die zich van hobby-beatboxer heeft ontwikkeld tot danser, acteur, theatermaker en creatief directeur van een studio voor theater en technologie. \u201eHet verbinden van disciplines is 100 procent een erfenis van ISH.\u201d<\/p>\n

Zijn verbindende kracht heeft Gerris, 25 jaar na de oprichting van ISH, de Johannes Vermeerprijs bezorgd. Het skatertje uit het Vondelpark in die jaren, aldus het juryrapport van de Johannes Vermeerprijs, groot publiek van vaak nieuwe dansliefhebbers en generaties en is daarmee een grote inspirator en vernieuwer van het danstheater in Nederland.\u201d<\/p>\n

\n

Dat is Marco\u2019s kracht: hij ziet dingen in mensen die ze zelf niet eens zien. Maar hij laat het aan jou. Hij zet de deur open, je moet er zelf doorheen stappen<\/p>\n

Abdelhadi Baaddi
\ndanser, acteur, theatermaker <\/p>\n<\/blockquote>\n

Ook geografisch komt \u2018Vondelblader\u2019 Gerris van ver: vijftig jaar geleden werd hij geboren op de Filippijnen. Als driejarige werd hij geadopteerd door het Vlaamse echtpaar Gerris, dat al een zoon had, daarna nog een Koreaans meisje adopteerde en twee pleegkinderen in zorg kreeg. De hechtings- en identiteitsproblematiek die veel adoptiekinderen uit andere culturen ervaren, zijn hem vreemd. \u201eIk heb dat trauma geloof ik overgeslagen\u201d, zegt hij laconiek.<\/p>\n

Zijn moeder Simone beaamt dat. \u201eWij hebben geluk gehad met hem. Wel kon hij soms heel boos worden als hij iets niet begreep. Maar .\u201d Ze beschrijft een pienter kind dat razendsnel de taal oppikte en zich na een paar maanden opwierp om nieuwe Vietnamese klasgenootjes van de kleuterschool te helpen met de taal. \u201e\u2019Want ik weet hoe het is\u2019, zei hij. Drie jaar!\u201d<\/p>\n

\u2018Liefde op wieltjes\u2019<\/p>\n

Op de Vrije School werd zijn creativiteit gestimuleerd. Gerris is zijn ouders nog steeds dankbaar dat zij hem op zijn tiende naar het \u2018Steineronderwijs\u2019 lieten gaan. In zijn jonge jaren in Merksem en Brasschaat zat hij bij het jeugdtoneel, leerde viool en saxofoon spelen, deed aan judo en turnen. Hij blonk direct in alles uit, herinnert moeder Simone zich. \u201eAls het te gemakkelijk is, kan het slecht aflopen met zo iemand. Marco is nooit over de schreef gegaan, maar maakte altijd veel plezier.\u201d<\/p>\n

\"<\/p>\n

Marco Gerris in 2004, toen hij freestyle skatekampioen werd.<\/p>\n

Foto John Schaffer ANP<\/p>\n

Zoom in<\/p>\n

\u201eHij kon ook nog goed voetballen\u201d, aldus leeftijdsgenoot Andries , die Gerris al \u201evanaf de luiers\u201d kent. Tegenwoordig houden ze contact via sociale media. Op de camping brachten hun families vele zomers door. Vangeel zag hoe het skatevirus toesloeg toen Gerris op zijn elfde toekeek hoe zijn zusjes kunstrolschaatsles kregen. Of hij niet mee wilde doen. \u201eDat was mijn eerste liefde op wieltjes\u201d, herinnert Gerris zich. Niet veel later was hij Belgisch kampioen kunstrolschaatsen. \u201eBij de jongens. Er deden er drie mee ofzo\u201d, relativeert hij grinnikend.<\/p>\n

Van vier wieltjes twee aan twee ging het naar vier op een rij: inline skates, de nieuwe rage. Van Geel stuntte op een BMX-fiets, Gerris op zijn skates. \u2019s Avonds laat slopen ze samen naar de disco om te dansen en meisjes te versieren. Ook toen Gerris zijn geluk beproefde op de Toneelschool Herman Teirlinck en Hoger Instituut voor Dans Pedagogiek en de Open Living in Antwerpen hielden de twee vrienden contact. Tot Gerris vertrok naar Amsterdam, voor zijn rol in Eindeloos!. En de rest is geschiedenis.<\/p>\n

<\/p>\n

\n\t\t\t\tLees ook\n\t\t\t<\/p>\n

\u2018Knock-Out\u2019 imponeert met spectaculaire vechtchoreografie\u00ebn<\/p>\n

\"Vechtsc\u00e8ne
\n<\/a>
\nRaar zootje<\/p>\n

ISH is een successtory. Toch liep Gerris in de beginperiode tegen de nodige scepsis aan. Hij was een vreemde eend in de bijt en de danssector trok de artistieke meerwaarde van ISH-voorstellingen in twijfel. Baaddi herinnert zich dat ook de theaters moesten wennen. \u201eOf ze iets voor ons konden doen, vroegen ze als we binnenliepen, want zo\u2019n raar zootje hadden ze nog nooit gezien. Maar als ze eenmaal zagen wat we deden, hoeveel jongeren op ons afkwamen \u2026 Het was net een boyband.\u201d<\/p>\n

\n

Van het publiek kregen we altijd erkenning. Maar twintig jaar lang had ik niet het gevoel dat er \u2018van bovenaf\u2019 begrip was voor wat wij deden<\/p>\n

Marco Gerris
\nchoreograaf en regisseur <\/p>\n<\/blockquote>\n

\u201eVan het publiek kregen we altijd erkenning\u201d, constateert Gerris. \u201eMaar twintig jaar lang had ik niet het gevoel dat er \u2018van bovenaf\u2019 begrip was voor wat wij deden. Ook niet altijd vanuit de urban scene, overigens. Ach, alle pionierschap is moeilijk. Ik dacht: goed, dan niet. En nu krijgen we de Prins Bernhard Cultuurprijs<\/a> [in 2020], de Zwaan<\/a> [2024] voor beste dansproductie en de Vermeerprijs. Te gek hoor. Ik zie het als erkenning voor de hele hiphop- en urbansportssector. Ook voor de danssector, want dans is in het algemeen een achtergesteld kindje. Ik ben blij dat ik alles heb kunnen doen waarvan ik heb durven dromen. Zonder prijzen was ik even gelukkig geweest.\u201d<\/p>\n

Natuurlijk waren er ook gevestigde kunstenaars die w\u00e9l iets zagen in \u2018die skater\u2019. In 2000 al vroeg de dit jaar overleden choreografe Krisztina de Ch\u00e2tel <\/a>Gerris voor haar voorstelling Dynamix. \u201eZij werd in het Vondelpark vaak ingehaald door skaters en was gefascineerd door hun sierlijkheid. Over die samenwerking ben ik wat ambivalent. Enerzijds vond ik het supervet om met zo\u2019n grande dame te werken, anderzijds was het beperkend. Ik voelde me een bijzettafeltje op mijn skates. Maar het bood ook kansen om een ander publiek te bereiken.\u201d<\/p>\n

Nadien werkte hij onder meer samen met theatermaker Titus Muizelaar (Stormish \u2013 who the f*** is Shakespeare?, 2010) en muziekwerkplaats VocaalLAB (nu Silbersee) in Monteverdish<\/a>, 2011.<\/p>\n

In 2015 begon een langlopende samenwerking met de Junior Company van Het Nationale Ballet. Hij had de leider van die jongerengroep, Ernst Meisner, aan het werk gezien en informeerde bij artistiek directeur Ted Brandsen of een gezamenlijke workshop iets zou zijn. Brandsen stelde onmiddellijk een grotezaalproductie voor.<\/p>\n

Dat werd Narnia, de leeuw, de heks en de kleerkast<\/a> (2015), naar de fantasyboeken van C.S. Lewis. \u201eWe spraken vanaf dag \u00e9\u00e9n dezelfde taal\u201d, zegt Meisner, die Gerris roemt om de ruimte die hij performers biedt voor een eigen inbreng. \u201eNiet dat hij niet weet wat hij wil, integendeel. Maar het is geweldig hoe hij iedereen in zijn kracht weet te zetten. Dat heb ik echt van hem geleerd. Als regisseur stuurt hij alles mooi rustig aan.\u201d<\/p>\n

\"ISH<\/p>\n

ISH Dance Collective & Balletorkest in de danstheatervoorstelling \u2018Thor\u2019, in een regie van Marco Gerris.<\/p>\n

Foto Michel Schnater<\/p>\n

Zoom in<\/p>\n

Buiten je comfort zone<\/p>\n

Het woord ruimte valt vaak. \u2018Veteraan\u2019 Baaddi gebruikt het als hij praat over het platform dat Gerris, die intussen zelf tot het establishment behoort, biedt aan jonge dansers en makers. Lachend: \u201eDie moeten nu tegen h\u00e9m gaan schoppen. Marco zal de eerste zijn die daarvoor applaudisseert.\u201d Lars de Vos, die met Gerris en Het Balletorkest de nieuwe voorstelling Thor cre\u00ebert, behoort net als eerder onder anderen Baaddi, Shailesh Bahoran en Denden Karadeniz, tot de nieuwe generatie ISH-choreografen. Hij waardeert \u201ede ruimte die voor jouw creativiteit ontstaat doordat Marco zelf veel energie geeft op de vloer, met praten en zonder schaamte gek doen. Zo stelt hij ook de musici op hun gemak. Zij moeten op het toneel dingen doen die ver buiten hun comfort zone liggen.\u201d<\/p>\n

Ook de Estse Stasy Terehhova, pas twee jaar bij ISH, geniet van haar creatieve vrijheid. Ze kan al haar skills inbrengen; urban contemporary, ballet, ritmische gymnastiek, acrobatiek. \u201eMarco stelt zich meer op als gids dan als baas. Met zijn speelsheid moedigt hij ons aan. Ook al is hij 50, tijdens de warming-up doet hij mee, backflips en al. Hij is een van ons.\u201d<\/p>\n

\n

Marco stelt zich meer op als gids dan als baas. Met zijn speelsheid moedigt hij ons aan. Ook al is hij 50, tijdens de warming-up doet hij mee, backflips en al<\/p>\n

Stasy Terehhova
\ndanser ISH<\/p>\n<\/blockquote>\n

Toch zijn er mensen die hem moeilijk vinden, weet Micka Karlsson, de Zweedse echtgenote van Gerris. \u201eMarco kan heel eigenwijs zijn. Als hij d\u00ede richting op wil, gaat hij ook.\u201d<\/p>\n

Hun ontmoeting in 2002 was een speling van het lot: geen van beiden zou eigenlijk naar het circusfestival in Bremen gaan, maar daar sloeg de vonk over. Als luchtacrobate trad Karlsson in diverse ISH-producties op en als \u2018baas\u2019 vond ze hem \u201evooral makkelijk. Hij maakt nooit ergens een probleem van. Gewoon beginnen, en als het niet lukt, zoek je onderweg een oplossing. Dat is Marco.\u201d<\/p>\n

Zijn vijftienjarige zoon Kyano is precies zo, zegt ze. \u201eKan alles, ook skaten, maar op een gegeven moment verveelt hij zich en wil hij iets nieuws proberen.\u201d Lachend: \u201eAls zesjarige karakteriseerde hij Marco treffend toen die hem uitlegde dat de geestelijk gehandicapte man die zij tegenkwamen \u2018volwassen was, maar in zijn hoofd een beetje kinderlijk.\u2019 \u2018O. Dus net als jij\u2019, zei Kyano.\u2019\u201d<\/p>\n

Met die kinderlijke speelsheid heeft Gerris veel ambities verwezenlijkt, maar nog niet \u00e1lle: \u201eISH in de [basisinfrastructuur van structureel gesubsidieerde gezelschappen], hoe gaan we dat voor elkaar krijgen? Aan welke poorten moeten we rammelen? Wat mezelf betreft: na corona ben ik gaan pianospelen. Heerlijk ploeteren. Ik wil gewoon altijd bezig zijn.\u201d<\/p>\n

Thor van ISH Dance Collective en Het Balletorkest gaat zaterdag 15\/11 in premi\u00e8re, Theater Rotterdam. www.ishdancecollective.com<\/p>\n

CV Marco Gerris<\/p>\n

1975 Geboren op 23 april, Filipijnen<\/p>\n

1978 Adoptie door echtpaar Gerris-Weyten<\/p>\n

1993-1994 Herman Teirlinck Instituut, Antwerpen<\/p>\n

1994-1996 Hoger Instituut voor Dans en Danspedagogie, Lier<\/p>\n

1997 Acteur musical Eindeloos!<\/p>\n

2000 Oprichting ISH Dance Collective<\/p>\n

2006 Voorstelling 4-ISH op Broadway<\/p>\n

2010-2011 Jurylid bij RTL-talentenjacht So you think you can dance<\/p>\n

2015 Voorstelling Narnia met Junior Company Het Nationale Ballet<\/p>\n

2020 Prins Bernhard Cultuurprijs<\/p>\n

2024 Zwaan voor Rhythm & Flow als beste dansproductie<\/p>\n

2025 Johannes Vermeerprijs<\/p>\n

Geef cadeau<\/p>\n

Deel<\/p>\n

Mail de redactie<\/p>\n

\nNIEUW: Geef dit artikel cadeau
\n\t\t\tAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.\n\t\t<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u201eIk zie Marco nog precies voor me. Destijds, in 1997, was er al een vaste kern van skaters…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":53879,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[99,48,98,46,47,49,45,50],"class_list":{"0":"post-53878","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-amusement","8":"tag-amusement","9":"tag-dutch","10":"tag-entertainment","11":"tag-nederland","12":"tag-nederlanden","13":"tag-nederlands","14":"tag-netherlands","15":"tag-nl"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@nl\/115543230599782706","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53878","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=53878"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53878\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/53879"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=53878"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=53878"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=53878"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}