{"id":54418,"date":"2025-11-14T03:40:21","date_gmt":"2025-11-14T03:40:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/54418\/"},"modified":"2025-11-14T03:40:21","modified_gmt":"2025-11-14T03:40:21","slug":"column-een-brief-aan-de-koning","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/54418\/","title":{"rendered":"Column | Een brief aan de koning"},"content":{"rendered":"

In de Amsterdamse wijk Buitenveldert wijst Deborah Maarsen-Laufer naar de brief die naast een schaal met gebak op tafel ligt. Twee A4\u2019tjes, ondertekend door de persoonlijk adviseur van de koning. Die schrijft dat het staatshoofd \u201ebekend is\u201d met de \u201ezorg\u201d van Maarsen-Laufer. \u201eUw gevoelens zijn voor ieder met enig inlevingsvermogen te begrijpen.\u201d<\/p>\n

Acht dagen eerder, op 4 november, stuurde Maarsen-Laufer (84) de koning een brief over iets waarvan ze wakker lag: het besluit van het Concertgebouw om een concert ter ere van het joodse \u2018lichtjesfeest\u2019 te schrappen, dat gepland stond op 14 december. De aanleiding: een optreden van de Isra\u00eblische voorzanger Shai Abramson.<\/p>\n

\u201eAls Chief Cantor heeft Abramson een belangrijke rol bij het IDF (Isra\u00eblische leger) en vertegenwoordigt hij het IDF bij offici\u00eble aangelegenheden\u201d, schreef het Concertgebouw op 2 november in een statement<\/a>. Daarmee is hij \u201eeen zichtbare vertegenwoordiger\u201d van de IDF, dat \u201eactief betrokken is bij een controversi\u00eble oorlog\u201d.\u00a0<\/p>\n

Er was volgens algemeen directeur Simon Reinink van het Concertgebouw een patstelling ontstaan, toen de organisator Stichting Chanukah Concert ook na lang aandringen geen andere voorzanger wilde programmeren. Met een \u201emilitaire representant\u201d op het podium worden de belangen van het Concertgebouw geschaad, zei Reinink vorige week in NRC<\/a>. \u201eDat staat haaks op onze missie: mensen verbinden met muziek.\u201d<\/p>\n

Waar schrijver Leon de Winter en oud-advocaat Oscar Hammerstein hun woede openlijk ventileerden, koos Maarsen-Laufer voor een andere weg. Ze vroeg de koning in haar brief of hij het \u2018predicaat koninklijk\u2019 van het Concertgebouw wilde intrekken, want door het schrappen van het feest had het Concertgebouw geen \u201emorele voorbeeldfunctie\u201d meer. Er was \u201eeen volledige geloofsgemeenschap afgestoten en diep gekrenkt\u201d.<\/p>\n

De orthodox-joodse Maarsen-Laufer, die de concentratiekampen Ravensbr\u00fcck en Bergen-Belsen overleefde, herinnerde de koning aan zijn toespraak <\/a>tijdens de Dodenherdenking in 2020. Daarin erkende hij dat \u201emedemensen, medeburgers in nood\u201d onvoldoende steun kregen tijdens de oorlog. \u201eOok vanuit Londen, ook door mijn overgrootmoeder, toch standvastig en fel in haar verzet.\u201d<\/p>\n

Door die woorden voelden Joden zich \u201egehoord, geborgen en beschermd\u201d, schreef Maarsen-Laufer, maar door het recente handelen van het Concertgebouw worden de woorden wel pijnlijk actueel. Als de koning meende wat hij zei, en als het Concertgebouw bij haar besluit bleef, \u201edan is het moment gekomen om die woorden gestalte te geven en daad bij het woord voegen\u201d.<\/p>\n

Rond het tijdstip dat het antwoord woensdag op de deurmat plofte, maakte het Concertgebouw bekend dat er een compromis was bereikt: Abramson zal niet te horen zijn bij het publieke middagconcert, maar wel bij twee besloten avondconcerten. Het kort geding, dat de Stichting Chanukah Concert aangekondigde, is van de baan. \u201eEen pleister op de wonde\u201d, noemt Maarsen-Laufer de uitkomst.<\/p>\n

Woede en verdriet strijden om voorrang bij de geboren Rotterdamse. Ze voelt zich onveiliger dan ooit als Jodin. Maar ze weigert haar ketting met davidster af te doen, en de mezoeza, het traditionele gebedskokertje, van haar deurpost te halen. \u201eIk ben trots dat ik joods ben, ik zal mijn afkomst nooit verbergen. Als het moet, doe ik vier mezoeza\u2019s op mijn deurpost.\u201d<\/p>\n

En wat vindt ze\u00a0 van het antwoord van de adviseur van de koning, die haar bedankte voor haar \u201eindringende brief\u201d, en haar verzekerde dat organisaties met het predikaat koninklijk \u201enauwkeurig worden gevolgd\u201d en dat bij een heroverweging \u201egrote zorgvuldigheid\u201d wordt betracht?\u00a0 Ze zwijgt. \u201eNetjes dat ik antwoord heb\u201d, zegt ze.<\/p>\n

Danielle Pinedo\u00a0vervangt deze week Sheila Kamerman<\/p>\n

Geef cadeau<\/p>\n

Deel<\/p>\n

Mail de redactie<\/p>\n

\nNIEUW: Geef dit artikel cadeau
\n\t\t\tAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.\n\t\t<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"In de Amsterdamse wijk Buitenveldert wijst Deborah Maarsen-Laufer naar de brief die naast een schaal met gebak op…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":54419,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[99,48,98,46,47,49,45,50],"class_list":{"0":"post-54418","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-amusement","8":"tag-amusement","9":"tag-dutch","10":"tag-entertainment","11":"tag-nederland","12":"tag-nederlanden","13":"tag-nederlands","14":"tag-netherlands","15":"tag-nl"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@nl\/115545979190345524","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54418","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54418"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54418\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/54419"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54418"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54418"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54418"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}